سوال: میزان دارایی بلوکه‌شده ایران در خارج از کشور چقدر است؟

پایگاه بصیرت/ارقام متفاوتی برای دارایی های بلوکه شده ایران در بانک­های خارج مطرح می شود. برخی سخن از 45 میلیارد دلار به میان می­آورند و برخی دیگر می­گویند که ایران 60 میلیارد دلار پول بدون دسترسی در بانک های خارجی دارد. البته در این میان، رقم 50 میلیارد دلاری نیز برای دارایی های بلوکه شده ایران مطرح می شود. برآوردها حاکی است حدود ۵۰ میلیارد دلار از پول ایران در حساب‌های خارجی مسدود شده است که از این مبلغ ۱۲ میلیارد دلار دارایی بلوکه شده ایران در آمریکا و ۳۵ میلیارد دلار در اروپا است که به دلیل اعمال تحریم‌های بانکی علیه جمهوری اسلامی ایران، امکان انتقال آنها به ایران وجود ندارد.

مرکز پژوهش­های مجلس شورای اسلامی رقم دارایی­های بلوکه شده را 60 میلیارد دلار عنوان و اعلام کرده است که تحریم های بین المللی، دسترسی به این منابع را محدود کرده است.  علاوه بر این گفته می‌شود ایران در فاصله سال 2007 تا اواسط سال 2011، حدود 25 میلیارد دلار از دارایی‌های خود را از بانک‌های اروپایی به بانک‌های چین انتقال داده است تا در اروپا بلوکه نشوند و این دارایی‌ها هنوز در بانک‌های چین باقی مانده است. به نظر می‌رسد 22 میلیارد دلاری که رفع بلوکه آنها از مهم‌ترین دستور کارهای آقای لاریجانی در سفر به چین بوده، جدای از 25 میلیارد دلاری است که پیش از این به بانک‌های این کشور انتقال داده شده است. برای آزاد سازی دارایی های بلوکه شده ایران در چین قرار است که به ازای هر یک دلار آن، سه دلار تسهیلات فاینانسی به ایران بدهد.

اما در باره میزان دارایی های بلوکه شده  ایران در آمریکا که حدود 12میلیارد دلار است، چند روز پیش از انجام توافق میان ایران و 1+5، یک مقام ارشد امریکا اعلام کرد که برای بازپس گرفتن 12 میلیارد دلار دارایی بلوکه شده ایران با کنگره رایزنی می­کند. وی به روزنامه نیویورک تایمز گفته است که طرحی برای آزادسازی بخشی از دارایی های مسدود شده ایران در امریکا ارائه شده است. به گفته این مقام امریکایی، در صورت اجرایی شدن این طرح، امریکا دارایی های مسدود شده ایران در خارج از کشور را به صورت قسطی به ایران پس می دهد تا به نوعی از پیامدهای سیاسی و دیپلماتیک لغو تحریم های بین المللی جلوگیری کند. البته کنگره امریکا تاکید کرده چنین طرحی را تا زمان توقف کامل غنی سازی برنامه هسته­ای ایران رد می­کند.

در همین رابطه، سوزان رایس هم گفته است که آمریکا حاضر شده است این مبلغ را در سه الی چهار قسط به ایران باز گرداند. به همین دلیل در مذاکرات ژنو برای نخستین بار آدام زوبین، مدیر دفتر کنترل درآمدهای خارجی وزارت خزانه داری امریکا هم حضور داشت. وزیر امور خارجه امریکا نیز از آزادسازی بخشی از 45 میلیارد دلار پول بلوکه شده ایران خبر داده، گفت: به ایران پیشنهاد کرده­ایم در صورت توافق هسته­ای در گام نخست، بخش کوچکی از پول­های بلوکه شده ایران در بانک های جهان، آزاد شود. اوباما هم صحبت از 7 میلیارد دلار به میان آورده است. سر جمع بایدگفت قبل از تحریم های گسترده درآمد نفتی کشور سالانه 110 تا 120 میلیارد دلار بود که این رقم به دلیل تحریم­ها به 40 تا 45 میلیارد دلار در سال کاهش یافته است. همچنین برای سه بخش (پتروشیمی، خودرو و هواپیمایی) برخی از محدودیت‌های گذشته لغو شده است.