مهم‌ترین آسیب‌های تصویب زود هنگام سند برای منافع ملی ایران چیست؟

تصویب زود هنگام موجب می‌شود نقطه‌ضعف‌های سند به‌مراتب سرنوشت‌سازتر از نقاط مثبت آن عمل کنند. حداقل تا مادامی که تکلیف خط مبدا و تحدید حدود بستر و زیربستر دریا برای ایران مشخص شود. با تصویب این کنوانسیون در مجلس، عملاً معاهدات تاریخی ایران و شوروی که رژیم حقوقی مشاع از آن استنباط می‌شد، جای خود را به سند جدید می‌دهد که بر مشاع بودن سطح آب و تقسیم بستر و زیر بستر بر اساس توافق کشورهای دارای سواحل مجاور و مقابل تاکید دارد. از آنجا که تقسیم‌بندی آب‌های داخلی و آب‌های سرزمینی یک تقسیم حاکمیتی است و کشورها بر آب‌ها، بستر و زیر بستر و فضای هوایی داخل پهنه آب‌های داخلی و سرزمینی خود حاکمیت خواهد داشت، بنابراین اگر در مذاکرات آتی، بدون توجه به اهرم تصویب نکردن و شرایط خاص جغرافیایی و سواحل مقعر ایران و عدم ابتناء به حقوق تاریخی و اصل انصاف، خط مبدا کشور تحت‌الشعاع قرار بگیرد، به تبع آن مرز سرزمینی کشور متاثر خواهد شد و پیامدهای امنیتی و نظامی مجاور جمعیت ساحل‌نشین ما در دریا خواهد داشت؛ زیرا هرچند در کنوانسیون، حضور نیروی بیگانه ممنوع شده، اما به کشتی‌های تحت «پرچم» کشورهای ساحلی اجازه تردد در آب‌های سرزمینی و فراسوی آن را می‌دهد. قوانین پرچم در حقوق دریاها بسیار قابل دور زدن است و قبلا هم شاهد انتقال تجهیزات نظامی آمریکایی از باکو به بندرهای قزاقستان در لفافه کشتی‌های لجستیکی بودیم. مضاف بر این‌که چون ایران در قسمت عمیق و کمتر برخوردار به لحاظ انرژی در منطقه خزر قرار گرفته، منابع انرژی در مالکیت ایران نیز تحت‌الشعاع قرار می‌گیرد. در حالی که کشورهای روسیه، قزاقستان و آذربایجان پیش از این، حوضه‌های شمالی و میانی را که سرشار از منابع عظیم نفت و گاز هستند، بین خود تقسیم کرده‌اند تحدید حدود ایران با ترکمنستان و آذربایجان در حوضه جنوبی ممکن است سال‌ها به طول انجامد.

منبع: پرسمان سیاسی هفته سال دوم- شماره 58