اساسا، چرا بنزین در ایرانی که تولیدکننده آن است، باید دغدغه باشد؟ و چه راه‌حلی دارد؟

برای فهم درست ماجرای بنزین، باید یک نکته را در ابتدا روشن کنیم؛ مسئله اصلی بنزین در ایران فقط قیمت نیست. مسئله اصلی، ناترازی میان تولید و مصرف است.آن هم در شرایطی که اساساً واردات بنزین به دلایلی امکان‌پذیر نیست. همچنین در خصوص مصرف ابتدا باید بدانیم که مقایسه مصرف بنزین ایران با میانگین جهانی نیز به‌تنهایی معیار دقیقی برای قضاوت نیست؛ زیرا زیرساخت‌ها و سبک زندگی در ایران با بسیاری از کشورها متفاوت است. حتی بر اساس برخی آمار، سرانه مصرف بنزین ایران از میانگین جهانی پایین‌تر است. با این حال، این موضوع به معنای بهینه بودن الگوی مصرف داخلی نیست.

مسئله اصلی این است که در ایران همچنان ظرفیت قابل توجهی برای کاهش مصرف وجود دارد. از ترددهای غیرضروری و تک‌سرنشین گرفته تا مصرف بالای خودروهای فرسوده و ناکارآمدی برخی الگوهای رفتاری. بنابراین، معضل بنزین در ایران یک مسئله چندبعدی است و نیازمند بسته‌ای از راهکارهای مکمل است. مصرف بالای خودروهای داخلی، ضعف حمل‌ونقل عمومی، کیفیت نامناسب جاده‌ها، محدود بودن سبد سوخت کشور، ضعف سامانه‌های نظارتی و وجود قاچاق ساختاری، همگی در شکل‌گیری این وضعیت نقش داشته‌اند. تا زمانی که این عوامل اصلاح نشوند، افزایش قیمت تنها بخشی از مسئله را حل می‌کند و نمی‌تواند به‌تنهایی اصلاحی پایدار ایجاد کند.

منبع: پرسمان سیاسی هفته - سال دوم- شماره 59