مراسم رونمایی از ۲۰ عنوان تازهنشر مرکز اسناد انقلاب اسلامی با حضور حجتالاسلام والمسلمین مصطفی پورمحمدی، رئیس این مرکز، برگزار شد. مراسم رونمایی از ۲۰ عنوان تازه نشر مرکز اسناد انقلاب اسلامی با حضور حجتالاسلام والمسلمین مصطفی پورمحمدی، رییس مرکز اسناد انقلاب اسلامی، روز یکشنبه ۲۲ شهریور در این مرکز برگزار شد.
باید تاریخ ایران را جدیتر بازخوانی و روایت کنیم
حجتالاسلام پیام طبیبی، رئیس مؤسسه فرهنگی هنری مرکز اسناد انقلاب اسلامی، در این مراسم با اشاره به برنامه تحولی این مرکز در حوزه چاپ و نشر کتاب اظهار کرد: با توجه به برنامه تحولی ریاست مرکز در حوزه چاپ و نشر، تلاش کردیم برنامهریزی و اجرای این طرح را در دستور کار قرار دهیم، اما در مسیر اجرای آن با حوادث تلخ و شرایط سختی مواجه شدیم.
وی افزود: با وجود شرایط دشوار و در حالی که در تهران صدای بمب و موشک به گوش میرسید، جلسات طراحی، یونیفرم و آمادهسازی کتابها برگزار میشد. حتی در مقطعی مرکز تعطیل بود، اما دوستان ما در بخش آمادهسازی، این تعطیلی را کنار گذاشتند و در سختترین لحظات پای کار آمدند تا برنامه تحولی در حوزه چاپ و نشر به نتیجه برسد.
رئیس مؤسسه فرهنگی هنری مرکز اسناد انقلاب اسلامی تصریح کرد: خوشبختانه زحمات و ایثار دوستان در آن روزهای سخت امروز به نتیجه رسیده و در این مراسم ۲۰ عنوان کتاب جدید رونمایی خواهد شد.
طبیبی ادامه داد: در این طرح، کتابهای مرکز اسناد انقلاب اسلامی را طبقهبندی و برای آنها قفسههای مشخصی تعریف کردیم. دو قفسه عمده که امروز ارائه میشود، «چهره تاریخ» و «بر مدار واقعه» است و در کنار آنها مجموعه کتابهای سری و تکنگاری نیز عرضه خواهد شد.
وی درباره قفسه «چهره تاریخ» گفت: کتابهایی که از این پس درباره یک چهره تاریخی، زندگی، سرگذشت، روزها و پستی و بلندیهای زندگی یک فرد روایت میکنند، در قفسه «چهره تاریخ» قرار خواهند گرفت. این فرد میتواند یک قهرمان یا حتی ضدقهرمان باشد و تفاوتی از این جهت وجود ندارد.
رئیس مؤسسه فرهنگی هنری مرکز اسناد انقلاب اسلامی افزود: قفسه دیگری که امروز رونمایی میشود، «بر مدار واقعه» نام دارد. این مجموعه به شرح وقایعی میپردازد که در طول تاریخ انقلاب اسلامی و تاریخ این سرزمین اتفاق افتاده است و تلاش میکند یک واقعه تاریخی را برای مخاطب روایت کند.
وی با اشاره به برخی آثار این مجموعه بیان کرد: کتابهایی مانند «خستگیناپذیران» و «توهمزدگان» که روایتی از عملیات مرصاد یا «فروغ جاویدان» ارائه میکنند، در مجموعه «بر مدار واقعه» قرار میگیرند.
طبیبی همچنین درباره کتابهای سری و تکنگاری گفت: کتابهای سری و تکنگاری آثاری هستند که به یک موضوع خاص مرتبط با خود میپردازند. برای نمونه، جلد نهم «تاریخ پس از انقلاب» به کوشش آقای منصوری و با تدوین و تألیف محقق ارجمند، آقای کاوشی، امروز رونمایی میشود. همچنین کتابهایی مانند «نبرد قدرتهای بزرگ بر سر سوریه» در قفسه کتابهای سری و تکنگاری قرار میگیرند.
وی با اشاره به اهمیت کتاب و کتابخوانی در شرایط امروز کشور گفت: مسئله جدی ما و شعاری که امروز در کشور مطرح شده و ما نیز آن را با قوت دنبال میکنیم، «بخوانیم برای...» است. از زمانی که کار تحولی خود را در حوزه چاپ و نشر آغاز کردیم، با وقایع مختلفی مواجه شدیم و پیش از آن نیز جنگ ۱۲ روزه را پشت سر گذاشته بودیم.
رئیس مؤسسه فرهنگی هنری مرکز اسناد انقلاب اسلامی ادامه داد: حوادث و شرایط اخیر نشان داد که بیش از پیش نیازمند توجه به موضوع کتاب و کتابخوانی هستیم. موضوعاتی که برای نگارش، ترویج و حتی تدریس انتخاب میکنیم باید متناسب با نیاز امروز جامعه و کشور باشد.
طبیبی تأکید کرد: مرکز اسناد انقلاب اسلامی به عنوان مرکزی که آرشیوی از اسناد مکتوب، تاریخ شفاهی و موضوعات مختلف مربوط به تاریخ معاصر و وقایع این کشور در اختیار دارد، وظیفه خود میداند که فعالتر از گذشته و بیش از پیش به موضوع ایران و مسائل ایران بپردازد و تاریخ ایران را جدیتر بازخوانی و روایت کند.
وی با اشاره به ضرورت توجه بیشتر به ترویج کتاب و کتابخوانی گفت: در حوزه ترویج کتاب و کتابخوانی نیز مسائل جدی وجود دارد. برای نمونه، در انگلستان از سال ۲۰۰۸ طرحی با عنوان «پنجشنبههای نشر» اجرا میشود که در یک پنجشنبه و در آغاز فصل پاییز، از ناشران درخواست میشود بیشترین حجم تولیدات خود را وارد بازار کنند. این طرح به صورت سراسری تبلیغ میشود و باعث ایجاد شور و نشاط در بازار کتاب و کتابخوانی میشود.
رئیس مؤسسه فرهنگی هنری مرکز اسناد انقلاب اسلامی افزود: در آلمان نیز در تابستان امسال چند طرح اجرا شد که یکی از موفقترین آنها با هدف ترویج کتاب و کتابخوانی بود. در یکی از این طرحها برگههایی با جای سه مهر در میان شهروندان توزیع شد و از آنها خواسته شد به سه کتابفروشی مراجعه کنند و مهر بگیرند؛ بدون اینکه الزامی به خرید کتاب داشته باشند. سپس افرادی که این برگهها را تکمیل کرده بودند، وارد قرعهکشی میشدند.
وی ادامه داد: در این طرح، ۹۰۰ کتابفروشی مشارکت کردند و حدود ۴۶ هزار برگه نیز در برخی استانها و مناطق آلمان توزیع شد. حتی مراسم اختتامیه این رویداد در شهری برگزار شد که کتابفروشیهای آن با مشکل تعطیلی مواجه بودند و همین رویداد باعث شد دوباره رونقی در آنها ایجاد شود.
طبیبی با اشاره به اقدامات انجامشده در زمینه ترویج کتابخوانی در کشورهای مختلف گفت: در آمازون نیز پویشی در حوزه کتاب در حال برگزاری است که به موجب آن، به ازای خرید دو کتاب کودک، یک کتاب به خانوادههای نیازمند اهدا میشود. چنین اقداماتی میتواند چرخه مناسبی برای خرید کتاب و ترویج کتابخوانی ایجاد کند.
وی افزود: سال گذشته نیز نخستوزیر چین آییننامه مفصلی برای ترویج همگانی کتاب و کتابخوانی ابلاغ کرد که مجموعهای از سیاستهای مربوط به ترویج کتاب و کتابخوانی را دربرمیگیرد. کشورهای مختلف دیگری نیز برنامههایی در این زمینه دارند.
رئیس مؤسسه فرهنگی هنری مرکز اسناد انقلاب اسلامی با تأکید بر لزوم توجه به ظرفیت فرهنگی ایران گفت: با توجه به شرایط جدید کشور، چه در سطح منطقه و چه در سطح بینالمللی، اگر معتقدیم و باور داریم که ایران امروز به یک ابرقدرت منطقهای و بینالمللی تبدیل شده و اقتدار بیشتری نسبت به گذشته دارد، باید به پشتوانههای فرهنگی آن نیز بیش از گذشته اهمیت دهیم.
طبیبی تصریح کرد: موضوع کتاب و کتابخوانی، بهخصوص با محوریت میهن، مقاومت و تاریخ معاصر کشور، باید بیش از گذشته در طرحها و پویشهای فرهنگی ما قرار گیرد.
وی با انتقاد از برخی رویکردهای موجود در سیاستگذاری فرهنگی گفت: هنوز میبینیم برخی دستگاههای سیاستگذار یا دستگاههایی که در حوزه ترویج کتاب و کتابخوانی فعالیت میکنند، متناسب با تحولات جنگ و پس از جنگ حرکت نکردهاند و همچنان با رویکردهای گذشته تصمیم میگیرند که از چه کتابهایی حمایت کنند، چه کتابهایی را بخرند و چه کتابهایی را نخرند.
رئیس مؤسسه فرهنگی هنری مرکز اسناد انقلاب اسلامی افزود: ما باید این تقسیمبندیها را تغییر دهیم. همه دستگاهها باید فارغ از اینکه ناشر یک کتاب حاکمیتی است یا خصوصی، از آثاری که تاریخ این کشور، اقتدار این میهن و مقاومت این ملت را ترویج میکنند، حمایت و آنها را ترویج کنند.
وی تأکید کرد: باید کلیشههایی را که در سیاستگذاری فرهنگی وجود داشته کنار بگذاریم و با نگاه جدیدی به مسئله کتاب و کتابخوانی توجه کنیم.
طبیبی در پایان ضمن قدردانی از تیم آمادهسازی و گرافیک مجموعه انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی گفت: از همه دوستانی که در مجموعه انتشارات مرکز و همچنین بیرون از مجموعه برای آمادهسازی این آثار تلاش کردند و این کار سخت را در روزهای سخت به سرانجام رساندند، تشکر میکنم.
وی خاطرنشان کرد: امیدوارم خداوند کمک کند تا بتوانیم آنچه را وظیفه ما در عرصه فرهنگ، کتاب و کتابخوانی است، به عنوان سرباز و مدافع وطن، در این شرایط کشور به نحو احسن انجام دهیم.
مدیرعامل خانه کتاب: نباید اجازه دهیم روایتهای دروغین جای اسناد انقلاب را بگیرند
همچنین ابراهیم حیدری، مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران، در این مراسم با اشاره به اهمیت کتاب و کتابخوانی در شرایط کنونی کشور اظهار کرد: تأثیر کتاب و کتابخوانی در پیشرفت و توسعه کشور قابل انکار نیست و این موضوع در شکلها و قالبهای مختلف و متناسب با اقتضائات جوامع مختلف مورد توجه قرار گرفته است.
وی افزود: آنچه امروز به دلیل رونمایی از این آثار و اسناد گرد هم آمدهایم، از دو منظر قابل توجه است؛ نخست اینکه این آثار و اسناد پس از چند دهه گردآوری، پژوهش، تدوین و منتشر شدهاند و این کار بسیار ارزشمندی است.
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران تصریح کرد: این برنامه صرفاً یک رویداد فرهنگی یا مراسم رونمایی نیست، بلکه انتقال میراث انقلاب اسلامی و بخش مهمی از تمدن اسلامی ماست که در حال انتقال به نسلهای آینده است. میدانم گردآوری، تدوین و انتشار این آثار چه مشقتهایی دارد، بهویژه اینکه این اقدامات در شرایط دشوار کنونی انجام شده است.
حیدری ادامه داد: ضرورت دارد هرچه سریعتر به جای اتکا به نقلقولهای شفاهی و شنیدههایی که از منابع ناموثق و نامطمئن منتقل میشوند، اسناد دقیق را در اختیار جامعه قرار دهیم. مرکز اسناد انقلاب اسلامی این اسناد را گردآوری و منتشر میکند و از این طریق میراث ما را به نسل جوان منتقل میکند؛ موضوعی که بهخصوص در این برهه تاریخی، کشور و نسل جوان ما به آن نیاز دارند.
وی با تأکید بر ضرورت روایت دقیق تاریخ انقلاب اسلامی گفت: انقلاب اسلامی و شرایطی که امروز داریم به آسانی به دست نیامده است. ملت ایران سختیهای فراوانی را پشت سر گذاشته و در برابر استبداد و استکبار ایستادگی کرده است. هر مقاومتی و هر ایستادگی هزینههایی دارد و نباید این هزینهها و رشادتها را نادیده گرفت.
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران خاطرنشان کرد: چه بهتر که در چنین روزهایی، اسناد را به شکل دقیقتر، رساتر و در قالبهای مختلف در اختیار نسل جوان قرار دهیم. البته کتاب چاپی همچنان اهمیت و ارزش خود را دارد، اما امروز شکلها و قالبهای جدیدی در حوزه اسناد و انتشار کتاب ایجاد شده است.
حیدری با اشاره به ضرورت استفاده از فناوریهای نوین در حوزه نشر گفت: انتظار ما از مرکز اسناد انقلاب اسلامی این است که همزمان با انتشار کتابهای چاپی، در قالبهای مختلف و همگام با فناوریهای روز نیز اسناد خود را منتشر کند؛ از جمله در قالب پادکست، فناوریهای نوین دیجیتال و سایر قالبهایی که میتوان از آنها برای انتقال این میراث استفاده کرد.
وی افزود: باید متناسب با اقتضائات زمانی، نیازها و ذائقه مردم و نسل جوان تلاش کنیم تجربیات، دانش و اسناد موجود را به شکل مطمئن به نسل جدید منتقل کنیم.
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران هشدار داد: اگر ما این قالبها را طراحی نکنیم، اسناد را دقیقتر تدوین نکنیم و در اختیار نسل جدید قرار ندهیم، مطمئناً جای آن را روایتهایی خواهند گرفت که میتوانند همین اسناد، روایتها و رشادتهای قهرمانان جمهوری اسلامی ایران در چهار یا پنج دهه گذشته را به شکل دیگری و با روایتهای دروغین در دنیای پیچیده فناوری امروز عرضه کنند.
حیدری تصریح کرد: در چنین شرایطی، زحمات بزرگواران، شهدا و رزمندگان ما به شکل صحیح روایت نخواهد شد؛ بنابراین باید تلاش کنیم سه حلقه «پژوهش»، «نسل جوان» و «فناوری» به یکدیگر متصل شوند؛ پژوهش داشته باشیم، مخاطب نسل جوان را بشناسیم و حتماً به فناوری توجه کنیم.
وی ادامه داد: امیدواریم بتوانیم بخش مهمی از تاریخ کشور، جمهوری اسلامی و ایران عزیز را که امروز بسیار مهم، ارزشمند و محوری است، به شکل درست و صحیح روایت کنیم و به جای روایتهای شفاهی نادرست، مستنداتی کامل و دقیق در قالبهای مختلف در اختیار جامعه قرار دهیم.
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران در ادامه با اشاره به ظرفیت موجود در حوزه کتاب و کتابخوانی گفت: ما در بحث کتاب، کتابخوانی و نشر، گاهی دچار خودکمبینی میشویم و مرتب میگوییم که اهل کتاب و کتابخوانی نیستیم، در حالی که روایتهای سنگین و نادرستی از واقعیت جامعه ما ارائه میشود.
حیدری با اشاره به تجربه برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب در شرایط جنگی اخیر گفت: در دو ماه گذشته که کشور در شرایط جنگی قرار داشت و اینترنت بینالملل قطع و اینترنت داخلی برقرار بود، با همت مجموعه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نمایشگاه مجازی کتاب برگزار شد و حدود ۸۰۰ هزار جلد کتاب به فروش رسید. باید پرسید کدام نمایشگاه بینالمللی در چنین شرایطی توانسته است این حجم از کتاب را به فروش برساند؟
وی افزود: ما اهل کتاب و اهل تاریخ هستیم و این موضوع در طول تاریخ و با پیشینه فرهنگی، آثار، نوشتهها و مطالعات مردم ایران اثبات شده است و باید این ظرفیتها را مطرح و تقویت کنیم.
مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران خاطرنشان کرد: سال گذشته نیز در شرایط کشور، نمایشگاه کتاب برگزار شد و در یک هفته حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار جلد کتاب به فروش رسید که رقم کمی نیست.
حیدری درباره وضعیت فروش کتاب در نمایشگاه امسال گفت: امسال نیز فروش کتاب به گونهای بود که ما در مجموع تنها ۱۰ درصد یارانه اختصاص دادیم و بخش عمده فروش، فروش واقعی بود. نکته قابل توجه اینکه در میان ۱۰ یا ۱۵ عنوان پرفروش نخست، کتابهای مذهبی و انقلابی قرار داشتند؛ آثاری که در همین دوره منتشر شده بودند.
وی در پایان گفت: بحث ترویج کتابخوانی اهمیت دارد، اما باید مسائل مرتبط با صنعت نشر را نیز در نظر داشته باشیم؛ این حوزه موضوعی مستقیم و فرابخشی است و به تأمین کاغذ، زیرساختها، امکانات و شرایط اقتصادی کشور نیز مرتبط میشود.
حیدری تأکید کرد: امیدواریم با همکاری و همراهی یکدیگر و با کمک به حوزه نشر، زمینهای فراهم کنیم که کتاب و آثار شایسته ایران عزیزمان در فضای بینالمللی نیز جایگاه شایسته خود را پیدا کنند.
روایت همسر شهید از سالهای مبارزه، زندان و شکنجه پیش از انقلاب
طاهره سجادی، همسر شهید و از مبارزان دوران پیش از انقلاب، در این مراسم با گرامیداشت یاد و خاطره مبارزان و شهدای انقلاب اسلامی اظهار کرد: عمر همسرم در مبارزه سپری شد و او در عرصههای مختلف، بهویژه در عرصه فرهنگی، فعالیت داشت. ما در سال ۱۳۴۱ ازدواج کردیم و پس از آغاز نهضت امام خمینی (ره)، فضای مبارزه به خانه کوچک ما نیز راه پیدا کرد.
وی افزود: از همان ابتدا آرزوی ما سربلندی کشور بود. آن زمان جوان بودیم و در ۲۴ سالگی وارد این عرصه شدیم. همسرم فعالیت بیشتری داشت و من نیز تلاش میکردم در حد توان کمکحال او باشم و در این مسیر همراهیاش کنم.
این مبارز دوران پیش از انقلاب ادامه داد: در این سالها فراز و نشیبهای فراوانی را پشت سر گذاشتیم؛ از خرداد ۱۳۴۲ تا شهریور ۱۳۵۷ و پس از آن نیز دوران پیروزی انقلاب اسلامی را شاهد بودیم. مردم با حضور خود پشت سر امام خمینی (ره) قرار گرفتند و برای پیروزی انقلاب تلاش کردند.
سجادی با اشاره به هزینههای مبارزه پیش از انقلاب گفت: برای پیروزی انقلاب اسلامی خونهای زیادی به زمین ریخته شد و مردم سختیهای فراوانی کشیدند. زندانها مملو از زندانیان سیاسی بود و صدای اعتراضها سرکوب میشد. ما نیز این جریانات را از نزدیک شاهد بودیم و چند سال را در زندان سپری کردیم.
وی خاطرنشان کرد: از سال ۱۳۵۴ تا ۱۳۵۷ در زندان بودیم و در این مدت خشونت و شکنجههای زیادی را مشاهده کردیم. همسرم نیز در زندان بسیار مورد آزار و اذیت قرار گرفت و چند ماه بر اثر شکنجه در حالت کما به سر برد. پس از آن نیز دچار فلج شد و ناراحتیهای زیادی را تحمل کرد و بخش قابل توجهی از دوران زندان خود را در بیمارستان گذراند.
همسر شهید و مبارز دوران انقلاب تصریح کرد: واقعاً نمیتوان آنچه را در زندانها بر مبارزان میگذشت بهطور کامل بیان کرد. من پیش از ورود به آن محیط، مطالب زیادی درباره شکنجهها شنیده بودم، اما وقتی از نزدیک دیدم، معنای واقعی این جمله را درک کردم که «شنیدن کی بود مانند دیدن».
سجادی با اشاره به شیوههای شکنجه در دوران پهلوی گفت: در آن دوران، دستگاههای مختلفی برای شکنجه مورد استفاده قرار میگرفت که برخی از آنها با کمک خارجیها و از جمله رژیم صهیونیستی در اختیار دستگاه امنیتی قرار گرفته بود. ما آثار و نشانههای این ارتباط و دخالت بیگانگان را در جریان مبارزات مشاهده کردیم.
وی ادامه داد: همه این مسائل برای استقلال کشور ایران بود. ما زندگی خود و بسیاری از داشتههایمان را در این راه گذاشتیم. حتی یکی از فرزندانم نیز بعدها در سال ۱۳۶۶ و در جریان حوادث مربوط به جنگ به شهادت رسید. همه این فداکاریها برای استقلال و سربلندی ایران بود.
این مبارز دوران پیش از انقلاب افزود: اگر آن مبارزات و تلاشها برای استقلال کشور صورت نمیگرفت و با وجود حکومت پهلوی و تسلط بیگانگان بر کشور ادامه پیدا میکرد، مشخص نبود امروز چه سرنوشتی در انتظار ایران بود.
سجادی با اشاره به حوادث پس از پیروزی انقلاب اسلامی گفت: الحمدلله انقلاب اسلامی با تلاشهای فراوان به پیروزی رسید و پس از آن نیز جنگ و مصائب جنگ را پشت سر گذاشتیم. سالها گذشت و امروز با رهبری آیتالله خامنهای، ایران را کشوری سرافراز میبینیم که در برابر قدرتهای بزرگ و بهویژه آمریکا ایستاده است.
وی تأکید کرد: امروز سرافراز و خوشحال هستیم و دعا میکنیم با ظهور حضرت ولیعصر (عج)، کشورمان به پیروزیهای بیشتری دست پیدا کند.
سجادی در پایان گفت: امیدوارم فرزندان من و همه فرزندان این سرزمین، از استقامتکنندگان و فداکاران در راه انقلاب و کشور باشند.
منصوری: رسانهها در معرفی کتاب و آثار شخصیتهای تأثیرگذار کمکاری کردهاند
جواد منصوری، پژوهشگر تاریخ معاصر، در این مراسم با اشاره به اهمیت کتاب و کتابخوانی اظهار کرد: همچنان به اهمیت کتاب اعتقاد داریم و در بسیاری از کشورهای دنیا، از جمله کشورهای غربی و ژاپن، سرمایهگذاریهای سنگینی در حوزه کتاب انجام میشود.
وی افزود: در برخی کشورها به هر قیمتی تلاش میکنند سطح مطالعه و توجه جامعه به کتاب را بالا ببرند. برای نمونه، حتی سفیر سابق ژاپن در ایران کتابی درباره ایران نوشته و موضوع کتاب خود را نیز شناخت ایران و مسائل مرتبط با این کشور قرار داده است. این موضوع نشان میدهد که کتاب همچنان در سیاست فرهنگی و شناخت جوامع اهمیت بسیار زیادی دارد.
این پژوهشگر تاریخ معاصر ادامه داد: کشورهای مختلف به موضوع کتاب و صنعت نشر توجه ویژهای دارند و در کشورهایی مانند آلمان، فرانسه و آمریکا نمایشگاههای بزرگ و قابل توجهی برگزار میشود و برای برگزاری این نمایشگاهها نیز سرمایهگذاریهای زیادی صورت میگیرد.
منصوری با اشاره به نمایشگاه کتاب در ایران گفت: در داخل کشور نیز نمایشگاه کتاب برگزار میشود و سال گذشته نیز این رویداد با تلاشهای صورتگرفته برگزار شد، اما طبیعی است که شرایط کلی کشور، چه از نظر فرهنگی و چه اقتصادی، بر میزان و کیفیت برگزاری چنین رویدادهایی تأثیر میگذارد.
وی تصریح کرد: با این حال، همچنان باید به اهمیت کتاب توجه داشته باشیم و این موضوع را در سطح داخلی جدی بگیریم. بخشی از این مسئله نیز به رسانههای ما بازمیگردد؛ چراکه رسانهها در زمینه معرفی کتاب تا حدودی کمکاری کردهاند.
این پژوهشگر تاریخ معاصر تأکید کرد: معرفی کتاب، بهخصوص کتابهایی که با شخصیتهای تأثیرگذار ارتباط دارند، بسیار مهم است. خاطرات، زندگی و خدمات افراد تأثیرگذار میتواند برای جامعه الگو ایجاد کند و به همین دلیل در دنیا برای معرفی چنین آثاری سرمایهگذاری زیادی انجام میشود.
منصوری گفت: کتابهایی که درباره شخصیتهای تأثیرگذار منتشر میشوند، میتوانند در الگوسازی برای جامعه نقش داشته باشند و طبیعتاً باید بیشتر روی معرفی و ترویج این آثار کار شود.
وی با اشاره به آثار مرکز اسناد انقلاب اسلامی خاطرنشان کرد: مرکز اسناد در این زمینه زحمات زیادی کشیده و کتابهای ارزشمندی منتشر کرده است. برخی از این آثار نیز چندین بار تجدید چاپ شدهاند، اما لازم است رسانهها در معرفی چنین کتابهایی نقش بیشتری ایفا کنند.
این پژوهشگر تاریخ معاصر در پایان گفت: امیدوارم با توجه به شرایط جدیدی که در سطح جهانی با آن مواجه هستیم، رسانهها و فعالان فرهنگی بتوانند رسالت خود را در حوزه کتاب و معرفی آثار ارزشمند بهدرستی انجام دهند.
رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی: ملت ایران با وجود همه فشارها ایستاده است
حجتالاسلام والمسلمین مصطفی پورمحمدی، رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی، در مراسم رونمایی از ۲۰ عنوان تازهنشر این مرکز، با اشاره به نقش انسانهای برجسته در تحولات تاریخی کشور اظهار کرد: انسانهای برجسته و شاخص، راه عظیمی را برای امروز ما ایجاد کردهاند؛ از شهدایی که در دورههای مختلف برای آزادی ایران تلاش کردند تا کسانی که در دفاع از مردم، ترویج احکام اسلامی و تجلیل از تمدن و فرهنگ ایرانی نقشآفرینی کردند.
وی افزود: این خط روشن روشنگری، آگاهیبخشی، تحولآفرینی، واقعیتشناسی و راهنمایی جامعه به سوی دنیایی بهتر و رشد و تعالی کشور، در دهههای مختلف استمرار داشته است و وقتی تاریخ کشورمان را مرور میکنیم، نمونههای فراوان و قابل اتکایی از این تلاشها میبینیم.
رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی با اشاره به آثار رونماییشده در این مراسم گفت: کتابهایی که امروز ارائه میشوند، حاصل تلاشهای گسترده نویسندگان، پژوهشگران و مجموعه مرکز اسناد هستند. تقریباً همه این آثار را پیش از آمادهسازی برای چاپ مطالعه کردهام و در برخی موارد با دوستان درباره انتخاب عنوان جذابتر، نحوه ارائه مطالب و حتی طراحی جلد مشورت کردهایم تا کتابها خواناتر و روانتر باشند.
پورمحمدی ادامه داد: وقتی انسان وارد این کتابها میشود، با حجم زیادی از مطالب، اسناد و گزارشهای ارزشمند و افتخارآمیز مواجه میشود. این آثار، روایتهایی خواندنی از بخشهای مهم تاریخ معاصر کشور ارائه میکنند.
وی با اشاره به خاطرات طاهره سجادی، از مبارزان دوران پیش از انقلاب، گفت: خانم سجادی خودشان یک تحولآفرین، مبارز، انقلابی و ایثارگر هستند و دوران سخت مقاومت و زندان را پشت سر گذاشتهاند. روایت ایشان نشان میدهد که یک خانواده چگونه از سالهای ابتدایی مبارزه و از ۱۵ خرداد درگیر مبارزه، بازجویی، تحت نظر بودن، فراری بودن و فعالیتهای مختلف بوده است.
رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی تصریح کرد: اگر امروز جمهوری اسلامی ایران با وجود همه مشکلات، فشارها، سختیهای اقتصادی، فشارهای روانی و تبلیغاتی همچنان ایستاده است، باید این واقعیت را در نظر بگیریم که هیچ ملتی بدون تحمل سختی و مشکلات به جایگاه بالا نرسیده است.
پورمحمدی خاطرنشان کرد: اگر تاریخ کشورها و ملتها را مطالعه کنیم، میبینیم ملتهایی که به جایگاههای ممتاز رسیدهاند، عمدتاً مراحل دشوار، فشار، مقاومت و جانفشانی را پشت سر گذاشتهاند و کمتر کشوری را میتوان پیدا کرد که بدون تحمل چنین سختیهایی به جایگاه مهمی در عرصه جهانی رسیده باشد.
وی با اشاره به شرایط امروز ایران گفت: اینکه امروز ایران ما با وجود همه فشارها، با افتخار و همبستگی ایستاده و احساس عزت و اقتدار در جامعه وجود دارد، بسیار ارزشمند است. مهمتر از آن، ایران امروز یک پیام روشن برای جهان دارد؛ اینکه باید در برابر ظلم و زیادهخواهی ایستاد و ملتها باید بتوانند سرنوشت خود را تعیین کنند، زندگی شایستهای داشته باشند، به فرهنگ و تاریخ خود افتخار کنند و ارزشهای انسانیشان حفظ شود.
رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی افزود: این حرفها برای دنیای امروز و فردا حرفهای مهمی است و بسیاری از ملتها و مردم جهان آن را میپسندند و قبول دارند، اما بسیاری از کشورها و دولتها تحت فشار نمیتوانند این حرفها را بیان کنند.
پورمحمدی با اشاره به ایستادگی ملت ایران در برابر قدرتهای بزرگ گفت: ملت ایران با وجود فشارهای فراوان، در برابر قدرتی ایستاده است که از امکانات اقتصادی، سیاسی، رسانهای و ابزارهای متعدد برخوردار است. با این حال ملت ایران عقبنشینی نکرده و از این فشارها نترسیده است.
وی تأکید کرد: دشمنان ما را نباید کوچک بشماریم. دشمنان ما قدرتمندند، امکانات زیادی دارند، جوان و برنامهریز هستند و از ظرفیتهای گسترده برخوردارند. مهم این است که یک ملت در برابر چنین قدرتهایی ایستاده و از میدان خارج نشده است.
رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی با اشاره به تحولات منطقهای و جهانی اظهار کرد: سال ۱۴۰۵ را باید سالی مهم و نقطه عطفی تاریخی بدانیم و امیدواریم فرجامی نیک و دستاوردهایی بسیار خوب برای ملت عزیز ایران داشته باشد. اکنون نشانههای تحولات بزرگ منطقهای، فرامنطقهای و جهانی آشکار شده است.
پورمحمدی ادامه داد: بخشی از هیمنهای که آمریکاییها ایجاد کرده بودند، امروز با چالش مواجه شده است. البته ما هیچگاه دشمنان خود را ضعیف و کوچک نمیشماریم، اما واقعیت این است که برخی معادلات گذشته تغییر کرده و شرایط جدیدی در حال شکلگیری است.
وی با اشاره به تحولات حوزه انرژی و تجارت جهانی گفت: امروز دیگر اینگونه نیست که یک قدرت بتواند بهراحتی درباره مسیر انتقال انرژی، کالا و مواد اولیه در جهان تصمیم بگیرد و اراده خود را به دیگران تحمیل کند. بخشی از این معادلات تغییر کرده و این تحولات باید بهدرستی تحلیل شود.
رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی با انتقاد از برخی رفتارهای سیاسی آمریکا اظهار کرد: امروز شاهد نوعی سردرگمی و آشفتگی در رفتار برخی سیاستمداران آمریکایی هستیم. در دنیای قرن بیستویکم و در عصر هوش مصنوعی، نمیتوان با توهم و سخنان غیرواقعی با جهان برخورد کرد.
پورمحمدی در ادامه با اشاره به ویژگیهای فرهنگی جامعه ایران گفت: جامعه ایران یک جامعه یکدست و یکپارچه نیست، بلکه جامعهای رنگارنگ، متنوع و بسیار غنی است. طبیعت ایران، زبانها، اقوام، طوایف، هنر، دین، فرهنگ و آداب مختلف، مجموعهای از یک جورچین فرهنگی زیبا را تشکیل دادهاند.
وی افزود: هنر ایران در مناطق مختلف کشور جلوههای متفاوت و شگفتانگیزی دارد؛ از مناطق ساحلی گرفته تا مناطق جنگلی و دیگر نقاط کشور. معماریها، آثار هنری و سنتهای مختلف، نشاندهنده غنای فرهنگی و تمدنی ایران است و همین ظرفیت برای دنیا اهمیت دارد.
رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی با اشاره به سخنان جواد منصوری درباره کتاب سفیر سابق ژاپن در ایران گفت: اینکه یک سفیر سابق ژاپن کتابی درباره ایران نوشته و این کتاب با استقبال گسترده مواجه شده، نشان میدهد که ایران و تحولات آن برای مخاطبان جهانی اهمیت دارد.
پورمحمدی تصریح کرد: امروز گزارشی که از ایران منتشر میشود میتواند در فاصله کوتاهی میلیونها مخاطب پیدا کند. این نشان میدهد اتفاق بزرگی در حال وقوع است و باید از این ظرفیت برای روایت درست ایران استفاده کنیم.
وی با اشاره به نقش شهدا در تاریخ جمهوری اسلامی گفت: در جمهوری اسلامی ایران، رهبران، رئیسجمهور، وزیران، فرماندهان و مردم شهید شدهاند. این موضوع نشاندهنده هزینههایی است که ملت ایران برای استقلال، امنیت و آرمانهای خود پرداخته است.
رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی خاطرنشان کرد: خانوادههایی هستند که یک، دو یا چند فرزند خود را در این مسیر تقدیم کردهاند، اما همچنان روحیه ایستادگی و مقاومت خود را حفظ کردهاند. همین روحیههاست که ایران را تا امروز حفظ کرده است.
پورمحمدی با تأکید بر مسئولیت اهالی فرهنگ و رسانه گفت: ما وظیفه سنگینی داریم؛ اهل قلم، پژوهشگران، رسانهها، هنرمندان، نویسندگان، ویراستاران، طراحان جلد، گرافیستها و صفحهآراها، همه در این مسیر مسئولیت دارند.
وی افزود: حتی انتخاب فونت، ویرایش متن، طراحی جلد، تولید خبر و بارگذاری مطالب در سایتها اهمیت دارد و باید برای همه این بخشها ارزش قائل شویم. مجموعه این اقدامات است که میتواند پیام و روایت درست ایران را به جامعه و جهان منتقل کند.
رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی گفت: یکی از دستاوردهای مهم دو، سه سال اخیر، یک جهش و حتی میتوان گفت یک انقلاب رسانهای در میان نیروهای همفکر ما در ایران و خارج از کشور بوده است. در فضای امروز، تولید محتوا علیه روایتهای مسلط جهانی با سرعت زیادی انجام میشود و ما نیز باید از ظرفیت رسانه، هنر، فیلم، سینما و فناوریهای جدید استفاده کنیم.
پورمحمدی با اشاره به ظرفیت هوش مصنوعی و فناوریهای نوین ادامه داد: امروز ابزارهای ارتباطی و فناوریهای جدید، از جمله هوش مصنوعی، در اختیار همه قرار دارد و هر روز فناوریهای تازهای وارد عرصه میشود. باید از این ظرفیت برای انتقال پیام و روایت درست استفاده کنیم.
وی تأکید کرد: من احساس میکنم یک رویکرد ارزشمند در ایران شکل گرفته است؛ مقاومت همراه با هوشمندی و آیندهنگری. شهادت زمانی ارزشمند است که برای تحقق یک هدف بزرگ باشد؛ برای آزادی یک ملت، افتخار یک ملت، آینده یک ملت، پیشرفت و عزت یک ملت.
رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی افزود: فرزندان آینده کشور باید به این سرزمین افتخار کنند و بتوانند ایران را بهتر از گذشته بسازند. آنها باید اشتباهات نسل ما را تکرار نکنند، موفقیتها را ادامه دهند و از تجربهها و خطاهای گذشته درس بگیرند.
پورمحمدی با تأکید بر نقش کتاب و تولیدات فکری گفت: ما وظیفه بسیار سنگینی داریم. هر کتاب، خاطره، گزارش، روایت، تحلیل و هر شکل دیگری از تولید فکری و ذهنی که در قالب کتاب یا آثار مشابه ارائه میشود، باید مورد احترام و توجه قرار گیرد.
وی تصریح کرد: اگر جنگ و میدان داریم و اگر در عرصههای مختلف خدمت میکنیم، باید بدانیم که امروز قدرت تفکر و پیام ما میتواند از قدرت نظامی و حتی قدرت سیاسی بالاتر باشد. جنگ بدون آرمان، جنگی ناکام است و مقاومت بدون آرمان، فرجام، الهامبخشی و رشد و تعالی نیز ارزش خود را از دست میدهد.
رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی گفت: آرمان است که به مقاومت شکل و ارزش میدهد و وظیفه ما این است که این آرمان و پیام را در قالبهای مختلف تبیین و ترویج کنیم.
پورمحمدی با اشاره به فعالیتهای جدید مرکز اسناد انقلاب اسلامی در حوزه نشر اظهار کرد: در مرکز نیز تلاش کردهایم رویکرد جدیدی برای انتشار کتابها ایجاد کنیم. همانطور که حجتالاسلام طبیبی توضیح دادند، در کنار کارهای سنگین و پژوهشی، مجموعههایی با قالبهای کوتاهتر و جذابتر نیز طراحی شده است.
وی افزود: مجموعههایی مانند «گواه» با مطالب کوتاه، سند و عکسهای جذاب و همچنین مجموعه «نقد» که اکنون به جلد پانزدهم رسیده، با هدف ارائه محتوای عمیق و مؤثر در قالبی خواناتر منتشر شدهاند.
رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی ادامه داد: در مجموعه «نقد» تلاش شده است کتابهای مهم و عمیق از نویسندگان برجسته، به شکل خلاصه و با استفاده از ظرفیت پژوهشگران معرفی و نقد شوند تا مخاطبان بتوانند با آثار مهم آشنا شوند.
پورمحمدی با اشاره به برخی آثار منتشرشده درباره شخصیتهای سیاسی و تاریخی گفت: در برخی موارد دیده میشود که نویسنده یا راوی تنها بخشی از زندگی یک شخصیت را روایت کرده و بخشهای دیگر را مسکوت گذاشته است. تلاش ما این است که در آثار جدید، روایت جامعتر و کاملتری ارائه شود.
وی افزود: همچنین مجلههای علمی و پژوهشی مرکز نیز در حال انتشار است و تلاش میکنیم این بخش را تقویت کنیم. در حوزه سایت مرکز نیز فعالیت گستردهای صورت گرفته و تنها در سال گذشته حدود هزار موضوع در سایت بارگذاری شده است.
رئیس مرکز اسناد انقلاب اسلامی خاطرنشان کرد: منظور از خبر صرفاً یک خبر کوتاه نیست؛ مطالب باید ویرایش و تنظیم شوند تا سایت به یک منبع قابل ارجاع و استناد برای پژوهشگران، نویسندگان و خبرنگاران تبدیل شود و در مناسبتهای مختلف تاریخی بتوانند به آن مراجعه کنند.
پورمحمدی در پایان تأکید کرد: همه ما باید تلاش کنیم. البته واقعیت این است که تلاش ما هنوز به اندازه بزرگی و عظمت ملت ایران نیست. ملت ایران در دهههای گذشته، بهویژه در سالهای اخیر، بزرگیها و عظمتهای فراوانی خلق کرده است و ما باید بسیار بیشتر تلاش کنیم تا واقعیت امروز ایران، بزرگی ملت، عمق فکری و آرمانی آن را به درستی معرفی کنیم.
وی گفت: انسانها به الگو، پیشرو و پیشتاز نیاز دارند و امروز ملت ایران پرچمدار یک ملت آرماندار، معتقد، استوار، حقطلب و عدالتخواه است. باید این واقعیتها را درست روایت کنیم و برای اصلاح ضعفها و مشکلات نیز آماده شنیدن نقد و حرکت به سمت اصلاح باشیم.
در پایان از ۲۰ جلد کتاب تازه مرکز اسناد انقلاب اسلامی رونمایی شد.