حسین صفا ترانه‌ای دارد با صدای محسن چاوشی که می‌گوید: «ای ماه مهر، زهر هلاهل بازآ که زنگ‌های ثلاثه روزی هزار بار بمیرند/ تا کودکان به‌وقت دبستان، از ترس امتحان نهایی با نمره چهار بمیرند/ ای ماه مهرماه بداخلاق، با ایده‌های محکم و خلاق، ما را بزن به خط‌کشی از چوب/ ما را بزن به ترکه‌ای مرطوب، تا در درون کودک دیروز مردان بی‌شمار بمیرند.» شب یک مهر که می‌شود مادرها کیف‌های مدارس بچه‌هایشان را چندبار وارسی کرده‌اند، نکند چیزی جامانده باشد؛ مداد، دفتر، خودکار و... آن‌ها هنوز صبح نرسیده، استرس جاماندن بچه‌هایشان را دارند.  از روزها قبل سعی می‌کنند کم‌کم عادت دیر خوابیدن در تابستان را اصلاح کنند. شب یک مهر، خاموشی در خانه زودتر برقرار می‌شود. بچه‌مدرسه‌ای‌ها زودتر به رختخواب می‌روند تا فردا صبح راحت‌تر راهی مدرسه شوند. این داستان تمام مادران ایران است... همه مادران به جز مادران میناب. 

اینجا در میناب همه چیز برعکس رقم خورده. از روزها قبل با نزدیک‌شدن به اول مهر، مادران بیشتری کنار مزار فرزندانشان می‌خوابند. ساعت به حوالی ساعات 12 شب که می‌رسد، مادران کودکان شهید دانش‌آموز «شجره طیبه» بالشت می‌گذارند و روی چمن مصنوعی گلزار شهدا کنار فرزندانشان می‌خوابند. هر کدام هم برای این کار دلیلی دارند. یکی‌شان می‌گوید این چند شب منتهی به یک مهر و بازگشایی مدارس برایش دلگیر و سنگین است. دیگری می‌گوید پیش پسرش می‌آید تا تنها نماند. هیچ‌کس اما نمی‌داند در دل‌هایشان چه آشوبی است؟ اگر در روزهای اول تدفین کودکان، پدر و مادرها بالای سر مزار فرزندشان می‌خوابیدند تا بچه‌شان که از تاریکی می‌ترسیده، کمتر بترسد، این روزها ماندن بالای سر مزار، به خاطر خودشان است. شاید می‌خواهند در خانه نباشند و در و دیوار خانه را در روزهای منتهی به بازگشایی مدرسه نبینند یا شاید دلشان می‌خواهد امروز صبح، ساعت 7 یکم مهر، پسر و دخترشان را صدا بزنند... خدا را چه دیده‌ای، شاید از این خواب ابدی بیدار شوند؟ اما زخم‌های جامانده بر آن پیکرهای ضعیف و نحیف چه؟ تا دنیا دنیاست، مهر دیگر در میناب بوی شادی مدرسه، روپوش و مانتوی اتوخورده مدرسه را نمی‌دهد. مهرماه در این گوشه از ایران یادآوری کودکان شهیدی است که با لباس فرم مدرسه، تکه‌تکه شدند. مهرماه در میناب دیگر بوی «ماه مهر، ماه مدرسه» نمی‌دهد. مهر میناب یادآور کودکان مجروحی است که غم از دست دادن خواهر و برادر و رفقایشان زودتر از آنچه که باید بزرگ و پیرشان کرد.  همه ما هرقدر هم که از درس و مدرسه فراری بوده باشیم، تابستان دلمان برای مدرسه و رفاقت‌هایش تنگ می‌شود. روزهای منتهی به مهر، خدا خدا می‌کردیم که با هم‌کلاسی‌های قبلی‌مان باز هم توی یک کلاس بیفتیم. با آنکه نزدیک‌تر و صمیمی‌تر بودیم، روی یک نیمکت بنشینیم و سعی کنیم گروه همبازی‌هامان همه توی یک ردیف باشند. برای علیرضا، این رفقای صمیمی، محمدعلی، رضا و آراز بودند.

محمدعلی یک برادر بزرگ‌تر به نام علی‌اکبر داشت که تمام تابستان‌ها همراه با علیرضا، توی کوچه دوچرخه‌سواری و فوتبال بازی می‌کردند. پدرها نوبتی دنبال هر سه پسر می‌رفتند. گاهی پدر علیرضا دنبال علیرضا و محمدعلی و علی‌اکبر می‌رفت و گاهی هم پدر محمدعلی و علی‌اکبر، علیرضا را با خودشان به خانه می‌برد. 

علیرضا پارسافر، محمدعلی کریانی‌پاک، رضا بارانی، رضا حبشیان و آراز احمدزاده در پایه دوم مدرسه «شجره طیبه» با هم دوست و هم‌کلاسی بودند. علی‌اکبر کلاس سومی بود. تمام دوستان علیرضا در صبح نهم اسفندماه رفتند و علیرضا امسال اول مهرش را تنها مانده است. خودش می‌گوید بدون دوستانش تنهاست. 

پدر علیرضا می‌گوید چند شبی است که از صدای هق‌هق علیرضا از خواب بیدار می‌شود. می‌گوید علیرضا بارها گفته که نمی‌خواهد به مدرسه برود؛ چون در مدرسه دیگر دوستی ندارد. او صبح نهم اسفند توی حیاط مدرسه مشغول بازی بوده است. پدر دو شهید کریانی دنبالشان آمده بود و بچه‌ها از همه‌جا بی‌خبر، آرام‌آرام به سمت پدر شهیدان کریانی می‌رفتند که به خانه بازگردند... اما به یکباره موشک اول در مدرسه فرود می‌آید. 

علیرضا نزدیک پدر دو دوستش یعنی کریانی‌ها بود. پدر محمدعلی و علی‌اکبر بعد از اصابت موشک اول روی علیرضا حائل می‌شود که علیرضا آسیب بیشتری نبیند. علیرضا اما 15 ترکش می‌خورد. دو دست، بازو، زانو، توی سر و کمرش. ترکش توی زانوی علیرضا برای مدتی، توانایی حرکت را از او گرفته بود. مجبور بودند علیرضا را در آغوش بگیرند؛ چون راه نمی‌توانست برود. مادر علیرضا تعریف می‌کند که اولین کاری که علیرضا پس از به هوش آمدن کرده بود، از عمویش خواسته بود تا روی تخت‌های بیمارستان دنبال آراز بگردد و ببیند شاید مجروح شده باشد. تا چند ماه علیرضا نمی‌دانست که تمام رفقایش شهید شده‌اند. از کلاس نزدیک به 20 نفره‌شان؛ 12 نفر شهید شده بودند. نمی‌خواستند به او چیزی بگویند، حتی پدر علیرضا مجبور شده بود ماشینش را دودی کند تا علیرضا تصویر دوستان و همکلاسی‌هایش را در سطح شهر نبیند. با این وجود بعد از 2 ماه، در میدان میناب، چشم علیرضا روی نام و عکس شهیدی که روی بنر رفته بود، قفل شد. خودش بود: «آراز». همان آرازی که وقتی روی تخت بیمارستان به هوش آمده بود، عمویش را پی‌ او فرستاده بود. 

اینجا بوی خون میاد
مادرش می‌گوید مشاور در بازی‌درمانی از بچه‌ها خواسته بود تا توپ را به سمتش پرتاب کنند و نام دوست شهیدشان را فریاد بزنند. علیرضا با تمام توان و با صدای بلند، توپ را پرت کرده بود و فریاد زده بود «شهید آراز احمدزاده». توی خانه وقتی مادرش پرسیده بود که علیرضا جان! از کجا فهمیدی آراز شهید شده؟ پاسخ شنیده بود که تو بنرها دور میدون، اسم و عکس آراز رو دیدم. برای مدت‌ها خانواده دو شهید کریانی، توی خانه‌شان نبودند. کلید خانه دست پدر علیرضا بود. به علیرضا گفته بودند محمدعلی و علی‌اکبر کریانی مجروح شده‌اند و در یزد بستری‌اند. گاهی اوقات که پدر علیرضا به خانه شهیدان کریانی سر می‌زدند، علیرضا مادرش را در آغوش می‌گرفت و می‌گفت: «مامان! اینجا بوی خون میاد. دوستام تو یزد بستری نیستن... شهید شدن.» خبر شهادت محمدعلی و علی‌اکبر را هم آرام‌آرام، به علیرضا می‌دهند. بعد از مدت‌ها وقتی حال جسمی و تا حدودی حال روحی علیرضا بهتر می‌شود، او را به گلزار شهدا می‌برند؛ اما شب که می‌خواهند به خانه بازگردند، توی ماشین علیرضا با چشمانی اشک‌بار به مادرش گفته بود: «مامان می‌تونم شعار بدم؟» و بعد با صدای بلند فریاد زده بود: «مرگ بر آمریکا».

می‌خوام توی هوافضا کار کنم
علیرضا کیف و لباس خونی‌اش را نایلون پیچ کرده توی خانه نگه داشته است. می‌گوید می‌خواهد یادگاری از آن روز بماند تا یادش نرود چطور دوستانش به شهادت رسیده‌اند. او مدت‌ها با هیچ غریبه‌ای حرف نمی‌زد؛ اما تمام آنچه را دیده بود برایم تعریف کرد. مرا کنار مزار هم‌کلاسی‌ها، معلم و مدیرش برد. در آخر کیف، دفتر و پیراهنش را نشانم داد و گفت: «می‌خوام توی هوافضا کارکنم تا شهید بشم و برم پیش دوستام.»

از بازماندگان مدرسه «شجره طیبه»، فقط علیرضا نیست که این روزها دور از دوستانش در رنج و عذاب است. ماهک دختر کلاس‌اولی، با اینکه آسیب جسمی ندیده؛ اما موهایش دارد سفید می‌شود. دخترک دیگری هم به دلیل اضطراب حادثه، هورمون‌هایش به‌هم‌ریخته و دچار بلوغ زودرس شده و خانواده‌اش یک پایشان در مطب پزشکان متخصص است. همسر یکی از معلم‌های مدرسه «شجره طیبه» که خانم و دخترش را آمریکا از او گرفته، افسردگی گرفته و توانایی روحی و جسمی نگهداری از کودک خردسالش را ندارد. یکی از دخترهای کلاس ششمی روز حادثه در حال ترک مدرسه بود، فقط برای چند لحظه بعد از اصابت موشک خودش را به حیاط مدرسه پسرانه رسانده بود و هنوز دچار لکنت‌زبان است. مجروحان جسمی یا اصطلاحاً جانبازان کوچک «شجره طیبه» هم بسیاری‌شان همچنان پیگیر درمان هستند و تکلیف سال تحصیلی جدیدشان مشخص نیست. ثنا، پرستش و محمد که دچار سوختگی شده بودند؛ هنوز چندتایی عمل دارند و هر ماه برای تزریق کورتون به شیراز اعزام می‌شوند. 

توی میناب و بندرعباس شایعه شده بود که مدارس از خانواده‌ها خواسته بودند تا مبلغی پول جهت ساخت پلاک برای بچه‌ها بپردازند. خانواده‌ها هم باید رضایت‌نامه‌ای را امضا کنند که مثلاً با رضایت کامل بچه‌هایشان را به مدرسه فرستاده‌اند. خیلی از خانواده‌های شهدا و مجروحان از نامشخص بودن وضعیت تحصیلی امسال ناراضی‌اند. می‌گویند در بندرعباس و میناب و سیریک، جنگ هنوز ادامه دارد. همچنان چند روزی یک‌بار صدا می‌آید. مادر شهیدان حانیه و سبحان می‌گوید که از اینکه فرزند بزرگ‌ترش را امسال به مدرسه بفرستد، می‌ترسد. فاطمه‌سنا که حالا تنها فرزند این خانواده است از مادرش پرسیده که اگر به مدرسه برود و او هم شهید شود چه‌کار می‌کند؟

شهید محمدمهدی سر صف قرآن می‌خونه
چندتایی از بچه‌ها، مزار اصلی‌شان در گلزار شهدا نیست. محمدمهدی جنگچی یکی از همان‌هاست. پدر محمدمهدی، پسرش را توی پارک روبه‌روی خانه‌شان که محل بازی محمدمهدی و رفقایش بوده، خاک کرده تا همیشه پسرش پیش رفقایش و جایی که دوست دارد بماند. کنار پارک، مسجد محل است. هم‌محله‌ای‌های محمدمهدی پس از هر نماز، سری به محمدمهدی می‌زنند و بعد می‌روند پی کار و زندگی‌شان. فرقی هم ندارد سر ظهر باشد یا غروب. هر وقت از مسجد خارج می‌شوند، می‌روند کنار محمدمهدی. پدر محمدمهدی نان محلی می‌پزد. می‌گوید خودش و همسرش تمام کارشان این شده که کنار محمدمهدی بنشینند. توی گرمای ظهر میناب، یا آخر شب؛ اما دهیاری روستایشان از این عاجز است که یک پنکه کنار مزار پسرشان نصب کند. محمدمهدی تک‌فرزند بود و پدرش هنوز که هنوز است وقتی از پسرش می‌گوید، از فعل مضارع استفاده می‌کند: «محمدمهدی خیلی قرآنیه. سر صف تو مدرسه قرآن می‌خونه همیشه. میای خودت می‌بینیش. به حرف من نیست عمو!»

البته این تمام مطالبات خانواده شهدا نیست. کمتر از یک هفته پیش، یک‌بار دیگر بقایایی از پیکر بچه‌ها در مدرسه تفحص شده. آن‌طور که مینابی‌ها می‌گویند ظاهراً استخوان و دندان بود. ظاهراً بدون مشخص شدن اینکه این بقایا برای کدام شهید است، در گلزار دفن شده‌اند. برخی خانواده‌ها مانند خانواده ماکان و چندتایی دیگر از بچه‌ها گلایه داشتند که شاید این‌ها بقایای پیکر فرزندشان باشد. حالا بعد از چند ماه، چندتایی از پدران بچه‌های شهید مدرسه «شجره طیبه» اعتراف کرده‌اند که روز تشییع، خبری از پیکر بچه‌هایشان نبود و توی کفن و تابوت، فقط کفش و کیف بود. مسیحا سالاری و امیرعلی جداوی هم مثل ماکان، دیگر شهدای مفقودالاثر مدرسه «شجره طیبه» هستند. قصه و غصه‌های میناب فقط همین یکی و دوتا نیست.

بچه‌ها می‌خواهند به همان مدرسه بروند
وضعیت مدرسه جدید «شجره طیبه» هم همچنان نامشخص است. برای بچه‌های بازمانده از حمله، ساختمان قدیم آبفا روستایی درحال تجهیز و تکمیل است تا مدرسه با همان نام خود ادامه سال جدید را آغاز کند. بعضی خانواده‌های مجروحین مانند خانواده علیرضا می‌گویند که خود بچه‌ها اصرارشان این است که توی مدرسه خودشان ادامه تحصیل بدهند. کنار سایر بازماندگان از این حمله. اما وضعیت سال جدید همچنان مبهم و نامشخص است. به خانواده‌ها گفته‌اند که ساختمان جدید مدرسه «شجره طیبه» قرار است در هفته روزی دوبار برای دخترها باشد و روزی دوبار برای پسرها. باقی روزها هم مجازی ‌است. خانواده‌های مجروحین می‌گویند که این شکل از ادامه تحصیل برای بچه‌هایشان سخت و طاقت فرسا خواهد بود.