آمریکا نگران منافع‌اش

با وجود تلاش‌های صورت گرفته برای ممانعت از خروج شاه از ایران، دی ۱۳۵۷ مجبور شد که از ایران خارج شود. رفتن او از یک سو موجب جشن و شادی مردم ایران شد و از سوی دیگر دشمنان انقلاب را در حیرت و شگفتی فرو برد. در این زمینه، ذکر چند گزینه لازم و ضروری است که ارائه می‌شود.

۱ـ خروج شاه از ایران برابر با اربعین حسینی شده بود. حضور میلیونی مردم در خیابان‌ها و راهپیمایی در آن روز، عظمت نیروی مقاومت مردمی را به نمایش گذاشته بود. تصویر امام راحل در اندازه‌های گوناگون، گاهی به طول ۳ متر هم در دست مردم تظاهرکننده قرار داشت. جمعیت از میدان امام حسین (ع) تا میدان آزادی و خیابان‌های اطراف موج می‌زد.

۲ـ امام راحل به مناسبت اربعین حسینی و این راهپیمایی باشکوه پیامی در ۱۰ بند صادر کردند که در بند ۲ آن تصریح کردند: «از قرار اطلاع دولت آمریکا در صدد است که اسلحه و مهماتی که در ایران است و در مقابل نفت به مردم ایران تحمیل کرده است یا به سرقت ببرد- اگر تاکنون نبرده باشد چنانچه بعضی خبرگزاری‌ها افشا کرده‌اند- یا منفجر کنند. بر افسران و درجه‌داران ارتش و سایر نیرو‌های سه گانه است که از آن جلوگیری کنند و بر ملت است که با ارتش در این امر همکاری کنند و نگذارند بیش از این مال ملت را نابود و یا چپاول کنند افسران محترم بدانند مسامحه در این امر جنایت به کشور و اسلام است.»

۳ ـ مطالبات انقلابی مردم که نمونه آن در قطعنامه راهپیمایی‌های اربعین قرائت شد و با کمک ۸۰۰ بلندگو از میدان آزادی به جمعیت رسید، در تاریخ ثبت شده است: «ما با تشکیل شورای انقلاب اسلامی ایران از طرف مرجع عالی‌قدر و رهبر مبارزات علت امام خمینی را که موجب رأی اعتماد مکرر ملت به ایشان صورت گرفته تأیید و از ایشان درخواست می‌کنیم هرچه زودتر اعضای شورای انقلاب و حکومت موقت را معرفی کنند و زمام امور مملکت را به دست گیرند ...»

۴ـ با این وضعیتی که در ایران اشاره شد، باقیمانده عناصر رژیم شاه در ایران ابتکار عمل را از دست داده بودند و در موضع انفعال و سردرگمی به سر می‌بردند؛ به ویژه شاهپور بختیار که از طرف رژیم رسماً مسئولیت نخست‌وزیری را پذیرفته بود؛ اما در بین مردم و رهبری انقلاب هیچ جایگاهی نداشت.

۵ـ آمریکایی‌های حاضر در ایران مانند هایزر و سولیوان نیز که تلاش می‌کردند با صلح و مذاکره بر اوضاع مسلط شوند، راه به جایی نبردند آنها همواره نگران آینده منافع‌شان بودند، کادر اداره‌شان در وضعیت به هم ریخته بود؛ چون هر لحظه داشت بر احساسات ضد آمریکا افزوده می‌شد و جز ترک ایران راهی در پیش رو نداشتند.