پیش به سویِ «تعز»

تحولات میدانی یمن طی روز‌های اخیر بار دیگر تعز را به کانون اصلی نبرد میان انقلابیون یمن و نیرو‌های تحت حمایت عربستان تبدیل کرده است. نبرد کنونی برخلاف درگیری‌های پراکنده ماه‌های گذشته، اکنون مستقیماً بر مسیر‌های تدارکاتی، ساحل دریای سرخ و معادلات جنوب یمن اثر می‌گذارد. آنچه از جبهه جنگ مخابره می‌شود از عملیات گسترده و پیروزمندانه انصارالله در چند محور استان تعز حکایت دارد و منابع نزدیک به صنعاء از پیشروی نیرو‌های یمنی در مناطق جبل حبشی، الشمایتین و سامع و حرکت به سمت التُربه خبر داده‌اند. اهمیت این تحولات در جغرافیای تعز نهفته است؛ این شهر یکی از مهم‌ترین گره‌های ارتباطی یمن است و میان مناطق تحت کنترل صنعاء در شمال و مناطق تحت کنترل مزدوران تحت حمایت عربستان در عدن قرار گرفته است. آزادسازی این گره ارتباطی می‌تواند شمال و جنوب یمن را به هم پیوند دهد و راه را برای پایان اشغالگری در جنوب هموار کند.

اهمیت تعز فقط به خود شهر محدود نمی‌شود، زیرا این منطقه دروازه ارتباطی میان عمق یمن و ساحل غربی است. انصارالله در هفته‌های اخیر در ساحل غربی پیشروی‌های بزرگی داشته و کنترل مناطقی در اطراف مخا، اهمیت ارتفاعات و مسیر‌های پیرامون تعز را افزایش داده است. هر میزان پیشروی در تعز می‌تواند موقعیت نیرو‌های انصارالله را برای حفظ و گسترش دستاورد‌های خود در ساحل غربی تقویت کند. از سوی دیگر، نیرو‌های تحت حمایت عربستان برای حفظ ارتباط میان تعز، لحج و عدن به مسیر‌های جنوبی وابسته هستند و همین مسئله، این محور را به یکی از حساس‌ترین جبهه‌های کنونی یمن تبدیل کرده است. در همین چارچوب، هیجه العبد به یکی از مهم‌ترین نقاط نبرد تبدیل شده است؛ این گذرگاه مسیر اصلی ارتباط تعز با لحج و عدن محسوب می‌شود و در صورت قطع یا اختلال طولانی‌مدت آن، انتقال نیرو و تجهیزات از جنوب به جبهه‌های تعز با مشکل جدی مواجه خواهد شد.

گزارش‌های میدانی از درگیری شدید در این محور و تلاش انصارالله برای قطع مسیر‌های تدارکاتی نیرو‌های تحت حمایت عربستان حکایت دارد. منابع نزدیک به صنعا همچنین از کنترل مناطقی در جنوب تعز و پیشروی به سمت التُربه خبر داده‌اند. دیروز دولت مورد حمایت عربستان اعلام کرد جنگنده‌های این کشور طی سه ساعت ۲۰ حمله علیه نیروها، خودرو‌ها و تجهیزات انصارالله در استان تعز انجام داده‌اند و گزارش‌ها از بسته شدن حدود ۱۹ مسیر ورودی استان به دلیل شدت درگیری‌ها حکایت دارد. کشته شدن محمد سالم عبدالله الخولانی، رئیس ستاد نیرو‌های ضربتی وابسته به شورای ریاستی یمن، در جبهه الکدحه نیز نشان می‌دهد نبرد در این محور وارد مرحله‌ای شدید شده و ضربات سنگینی بر پیکره مزدوران عربستان وارد شده است. در مقابل، منابع نزدیک به انصارالله از عقب‌نشینی برخی نیرو‌های همسو با عربستان و گسترش عملیات از جبهه‌های جنوبی به محور‌های غربی و شمالی خبر می‌دهند که نشانه‌ای از پیشروی مستمر و ابتکار عمل در میدان است.

با این حال، هنوز نمی‌توان با قطعیت از سقوط یا آزادسازی کامل تعز سخن گفت، اما روند تحولات به وضوح به سود انصارالله در جریان است. نیرو‌های تحت حمایت عربستان همچنان در بخش‌هایی از شهر و استان حضور دارند و حملات هوایی و عملیات زمینی آنها نشان می‌دهد تلاش برای حفظ این مواضع ادامه دارد، اما این تلاش‌ها نتوانسته ابتکار عمل را از انصارالله بگیرد. آنچه اکنون اهمیت دارد، تغییر تدریجی جغرافیای نبرد به سود نیرو‌های یمنی است. انصارالله تلاش می‌کند فشار خود را از مناطق شمالی و شرقی تعز به محور‌های جنوبی و غربی گسترش دهد و هم‌زمان ارتباط میان تعز و عدن را تحت فشار قرار دهد. در صورت تثبیت این وضعیت، موقعیت نیرو‌های تحت حمایت عربستان در جنوب غرب یمن با چالش جدی‌تری روبه‌رو خواهد شد و زمینه برای آزادسازی کامل تعز فراهم می‌شود.

اهمیت این تحول زمانی بیشتر روشن می‌شود که تعز را در کنار ساحل غربی یمن ببینیم. هرچه ارتباط میان مناطق تحت کنترل صنعا و ساحل دریای سرخ منسجم‌تر شود، موقعیت انصارالله در نزدیکی باب‌المندب نیز تقویت خواهد شد؛ گلوگاهی که یکی از مهم‌ترین مسیر‌های دریایی جهان به شمار می‌رود. انصارالله در شهریورماه با تصرف بندر راهبردی مخا و پیشروی در مناطق ساحلی و جزایر نزدیک باب‌المندب، موقعیت خود را در امتداد دریای سرخ به شکل قابل توجهی تقویت کرد. اکنون تعز به میدان بعدی این روند تبدیل شده است. هدف فقط پیشروی در یک استان نیست؛ انصارالله با فشار بر محور‌های جنوبی و غربی تعز، تلاش می‌کند مسیر‌های ارتباطی نیرو‌های تحت حمایت عربستان با عدن را مختل کند و دستاورد‌های خود در ساحل غربی را به عمق جغرافیایی یمن متصل سازد.