در نتیجه تخفیف ۳۷ دلاری بیشتر از آنکه نشانه ارزانشدن خود نفت باشد، نشانه این است که ریسک جابهجایی نفت از منطقه خلیج فارس در حال اثرگذاری مستقیم روی قیمت معاملات نفت است. اخیرا عراق برای فروش نفت خود، تخفیف ۳۷دلاری در نظر گرفته است. در این خصوص چند نکته حائز اهمیت است:
۱. اثر مستقیم بر درآمد عراق: بغداد برای بارگیری اکتبر ۲۰۲۶، تخفیف ۳۷ دلاری برای نفت سنگین بصره اعلام کرده است؛ این تخفیف نسبت به ماههای قبل افزایش داشته و علت اصلی آن هزینه بالای حمل و ریسک عبور از تنگه هرمز است.
۲. چرا عراق با این تخفیف، نفت میفروشد؟
نکته مهم در این است که عراق با مشکل فروش نفت یا نبود تقاضا مواجه نیست؛ مشکل اصلی در رساندن نفت به بازار با ریسکِ قابلقبول، است.
در سپتامبر، صادرات جنوبی عراق حدود ۲/۶ میلیون بشکه در روز گزارش شده و خریدارانی مانند ADNOC و Vitol از تخفیفهای نفت عراق استفاده کردهاند؛ بنابراین عراق عملاً بین دو گزینه قرار گرفته است:
یا تخفیف سنگین بدهد و صادرات را حفظ کند یا نفت را با قیمت بالاتر نگه دارد و با محدودیت صادرات مواجه شود.
۳. تأثیر بر قیمت جهانی نفت:
نکته جالب این است که تخفیف نفت عراق الزاماً به معنی کاهش قیمت جهانی نفت نیست.
در ۳۰ سپتامبر، نفت برنت حدود ۱۰۳/۵۰ دلار بسته شد و در همان روز حدود ۰/۹ درصد افزایش داشت.
یعنی همزمان با تخفیف بسیار سنگین نفت عراق، قیمت جهانی نفت هم افزایش داشت.
چون مسئله، ارتباط بین قیمت نفت در بازار جهانی با هزینه و ریسک رساندن یک بشکه نفت مشخص به خریدار است.
۴. برای ایران چه معنایی میتواند داشته باشد؟
ایران با در دست داشتن تنگه به نوعی میتواند کنترل قیمت نفت را در اختیار بگیرد.
اگر اختلال در هرمز ادامه پیدا کند، ریسک و هزینه حمل نفت منطقه بالا میماند و میتواند قیمت جهانی نفت را صعودی کند.
اما از طرف دیگر، نفتهایی که در معرض ریسک عبور از تنگهی هرمز قرار دارند، ممکن است برای جذب خریدار تخفیف بیشتری بدهند؛ بنابراین صرفاً از روی تخفیف ۳۷ دلاری عراق نمیتوان نتیجه گرفت که نفت ایران هم باید چنین تخفیفی داشته باشد. بعلاوه در این موضوع، متغیرهایی، چون مسیر صادرات، نوع نفت، مقصد، بیمه و شرایط قرارداد بسیار تعیینکنندهاند.
در نتیجه تخفیف ۳۷ دلاری بیشتر از آنکه نشانه ارزانشدن خود نفت باشد، نشانه این است که ریسک جابهجایی نفت از منطقه خلیج فارس در حال اثرگذاری مستقیم روی قیمت معاملات نفت است. شرط مهم برای اینکه ایران از کارت تنگه بتواند بیشترین امتیاز را بگیرد این است که بطور هوشمندانه و برنامه ریزی شده در عبور نفت از تنگه اختلال ایجاد کند؛ ضمن کنترل دقیق اوضاع، نباید در عبور از تنگه محدودیت بیش از حد اعمال کند تا کارتی که برای بازی در اختیار دارد نسوزد و بی اثر نشود، که این خود جای تحلیل و حرف دارد.