در این حادثه غم انگیز حقوق بدیهی و اولیه انسان ها نقض شد؛ نقض حق حیات، امنیت، حق سلامتی و دسترسی به مراقبت های بهداشتی، حق دسترسی به آب آشامیدنی، حفظ حرمت جنازه انسان و کرامت انسانی از جمله حقوق نقض شده زائران حرم امن الهی بود.

مصر و روسیه به دنبال تضعیف جایگاه معنوی عربستان و وهابیت تکفیری در جهان اهل سنت هستند تا بدین ترتیب به دو هدف دست یابند: از یک طرف مصر می تواند بار دیگر جایگاه معنوی و مرکزیت خود را در جهان عرب و سنّی بازیابد و از سوی دیگر روسیه نیز با تضعیف وهابیت عربستان، تهدیدهای امنیتی تکفیری ها در درون مرزهایش را راحت تر کنترل خواهد کرد و کنفرانس گروزنی اقدام مؤثری در این زمینه بود

آن گونه که در برخی محافل منطقه ای گفته شده است، دمشق و آنکارا با هم معامله کرده اند. قرار است ترکیه از حمایت گروه های تروریستی در حلب دست بردارد و در مقابل، دمشق نیز عملیات ترکیه در جرابلس را بپذیرد. تغییر موضع ترکیه و نرمش این کشور در برابر سوریه، احتمال این هماهنگی و همکاری را بیشتر کرده است. به همین ترتیب ایران و روسیه هم از این موضوع استقبال کرده اند.

تعبیر ما از حج ابراهیمی برائت از مشرکین و کفار است، اما سعودی ها حج ابراهیمی را با این دو مفهوم قلمداد نمی کنند. به عنوان مثال در حج امسال عربستان از دستبند هایی برای حجاج استفاده می کند که سازنده این دستبندها یک شرکت اسرائیلی است که این شرکت برای دستگاه های امنیتی رژیم صهیونیستی این دستبند ها را تولید می کند. آیا مفهوم این اقدام برائت از مشرکین است؟

اتخاذ یک رویکرد باثبات و روشن در عرصه سیاست خارجی، از جمله چالش‌های جدی جانشین اسلام کریم‌اف خواهد بود و طرف‌های روسی، چینی و آمريكايی با دقت و حساسیت این موضوع را دنبال خواهند کرد. اگر تحولی در رویکرد سیاست خارجی ازبکستان بوجود آيد، فرصت ارزشمندي برای بازتعریف روابط تهران و تاشکند نیز محسوب خواهد شد که طی دو دهه گذشته از سطح چندان مطلوبی برخوردار نبوده است.

آمریکایی ها در جهت طرح های بلندمدت خود برای منطقه و نیز جهت باقی گذاشتن استخوان لای زخم، بر تفکیک تروریست ها و جنگ با برخی و حمایت از برخی دیگر از آنها اصرار دارند، اما ایران و روسیه هشدار می دهند این کار نه تنها امکان پذیر نیست، بلکه سبب ادامه بحران سوریه و حتی توسعه تروریسم نیز می شود. این موضوع بحث جدی مقامات روسیه و آمریکا طی این روزهاست.

باراک اوباما که در ابتدای رئیس جمهوری خود سعی می کرد با در پوشش تاکتیک لبخند وارد عرصه تقابل با چپگرایان آمریکای لاتین شود، در صدد است به هر نحو ممکن آمریکای لاتین را به دوران وابستگی مطلق به ایالات متحده آمریکا باز گرداند. وجود دولت های سوسیالیست و مخالف آمریکا برای کاخ سفید که آمریکای لاتین را حیاط خلوت خود می داند به شدت گران تمام شده است.