تاسوعای حسینی، روزی است که نام حضرت ابوالفضل العباس(ع) بیش از هر زمان دیگری بر زبانها جاری میشود. روزی که میلیونها ایرانی در شهرها و روستاهای مختلف، با برپایی آیینهای عزاداری، وفاداری و ایثار علمدار کربلا را گرامی میدارند.
امسال نیز از نخستین ساعات صبح تاسوعا، خیابانها، مساجد، حسینیهها و تکایا در سراسر کشور مملو از جمعیتی شد که با نوای «یا عباس» و «یا حسین» در سوگ سقای دشت کربلا اشک میریزند. از سواحل خلیج فارس تا دامنههای سبلان، از کویر کرمان تا صحنهای نورانی حرم رضوی، ایران یکپارچه به حسینیهای بزرگ تبدیل شده است، حسینیهای که محور آن عشق به اهلبیت(ع) و یاد رشادتهای حضرت عباس(ع) است.
تهران در تاسوعای حسینی عزادار است
امروز تهران حسینی است و با نوای یا حسین عطرآگین شده است. مردم عزاردار سید و سالار شهیدان اباعبدالله الحسین (ع) همچون شب گذشته با لباسهای مشکی با دلهایی پراز احترام به آقا عبداللهالحسین در گوشه گوشه شهرمان در حال عزاداری هستند.
امروز روز علمدار کربلاست. علمداری که در خط دفاع ایستاد تا آبروی حسین (ع) را حفظ کند، آری امروز روز ماه بنی هاشم است. عباس برادر وفادار پرچمدار سپاه حسین است که هر گامش آیینه ادب و غیرت بود.
از ساعات ابتدای صبح امروز (شنبه) و همزمان با تاسوعای حسینی که به نام علمدار دشت کربلا حضرت ابوالفضل عباس (ع) نامگذاری شده مردم ایران اسلامی در گوشه گوشه این سرزمین به سوگ نشستهاند.
عزاداران حسینی با برپایی دسته جات و اجتماع تاسوعاییان عشق و ارادت خود را به باب الجوایج قمر منیر بنی هاشم به نمایش گذاشتهاند. برپایی ایستگاههای صلواتی، توزیع نذری و خدمات رسانی به عزاداران حسینی نیز از دیگر جلوههای عشق و ارادت ایرانیان به سرور و سالار شهیدان و حضرت ابوالفضل عباس (ع) و شهدای دشت کربلا است.
امروز تهران همچون گوشه گوشه کشورمان شاهد خیل عزاداران و دوستداران سرور و سالار شهیدان است؛ در همه محلههای تهران از محلههای قدیمیتر، کوچهها باریک تا محلات شمال شهر همه دلها در گرو حسین است و مردم باوفا و دیندارمان دل در گرو عزاداری ابا عبدالحسین و عباس باوفایش گشودهاند. جوانها علمهای سنگین را بلند کردهاند، کودکان با سربندهایی سبز و سرخ کنار پدران خود زنجیر میزنند و پیرمردها به تکیههای قدیمی تکیه دادهاند.
تپش عشق در تاسوعای کردستان؛ ارادت شیعه و سنی به امام حسین(ع)
آیین عزاداری تاسوعای حسینی از صبح امروز با حضور گسترده عاشقان و دلدادگان سید و سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین(ع)، همزمان با سراسر کشور در شهرها و روستاهای استان کردستان برگزار شد.
عاشقان و دوستداران اهلبیت عصمت و طهارت(ع) در شب گذشته نیز همزمان با نهمین شب از محرم و شب تاسوعای حسینی، شور و شعور حسینی خود را به نمایش گذاشتند و به عشق فرزند پیامبر(ص) در تکایا، مساجد و حسینیههای استان کردستان به عزاداری و سوگواری پرداختند.
امروز مردم کردستان با حرکت در قالب دستجات عزاداری در خیابان با سینهزنی و زنجیز زنی برای سیدالشهدا(ع) و یارانش اشک ماتم ریختند. عزاداران حسینی در سنندج از میدان آزادی به سمت میدان انقلاب و حسینیه با عزاداری، عشق و ارادت خود را به ساحت مقدس علمدار کربلا حضرت ابوالفضل (ع)، نشان میدهند.
بانوان و زنان سوگوار استان کردستان نیز در قالب دستههای عزاداری با حضور در این مسیر در کنار مردان عزادار به سوگواری میپردازند. همچنین برخی از عزاداران حسینی در محل مساجد، تکایا و مجالس روضهخوانی برای مظلومان آزاده خواه دشت کربلا و شهدای اخیر عزاداری کردند.
ایستگاههای صلواتی و موکبهای خدمترسان نیز در مسیر عزاداری مستقر شده و با چای، شربت و غذا از عزاداران حسینی پذیرایی میکنند. مردم متدین شیعه و سنی استان کردستان در ایام سوگواری محرم با برافراشتن پرچمهای سیاه بر سر درِ مغازهها، معابر، خیابانها و منازل خود و برگزاری مراسم زنجیرزنی و سینهزنی در سوگ شهادت امام حسین(ع) عزاداری میکنند.
کردستانیهای محب و دوستدار اهلبیت(ع) علاوهبر حضور در مراسمات؛ بر اساس یک سنت دیرینه به پختن غذاهای نذری و توزیع آن در بین نیازمندان و هیئتها اقدام کرده و با پخش خرما، حلوا، چای و شیر از عزاداران پذیرایی میکنند.
آیین روضهخوانی در مساجد و حسینیهها در استان کردستان از ابتدای دهه اول محرم آغاز شده و سخنرانان درباره نهضت عاشورا و اهداف قیام امام حسین(ع) سخنرانی میکنند. تاسوعا و عاشورا نه تنها در میان ایرانیان و شیعیان از جایگاه ویژهای برخوردار است بلکه اهلسنت و حتی اقلیتهای دینی نیز احترام خاصی برای مقام شهدای کربلا به ویژه سیدالشهدا(ع) و حضرت ابوالفضل(ع) و بزرگداشت روزهای تاسوعا و عاشورا قائل هستند.
حرم رضوی؛ تاسوعا در سایه گنبد طلایی
در مشهد مقدس تاسوعا حال و هوایی متفاوت دارد. از ساعات اولیه صبح، سیل زائران و مجاوران به سمت حرم مطهر امام رضا(ع) روانه شد تا در جوار بارگاه هشتمین امام شیعیان، یاد حضرت عباس(ع) را گرامی بدارند.
صحنها و رواقهای حرم مملو از جمعیتی است که در مراسم زیارت عاشورا، مرثیهخوانی و نوحهسرایی شرکت کردهاند. صدای عزاداری در فضای حرم طنینانداز بود و زائران با چشمانی اشکبار برای شهدای کربلا سوگواری میکنند.بسیاری از زائران از شهرهای دور و نزدیک خود را به مشهد رساندهاند تا تاسوعا را در کنار امام مهربانیها سپری کنند. حضور پرشور مردم در حرم رضوی نشان داد که عشق به حضرت عباس(ع) و امام حسین(ع) همچنان مهمترین عامل پیوند دلهای مؤمنان است.
از خلیج فارس تا کارون، طنین «یا عباس» در جنوب ایران
در جنوبیترین نقاط کشور، مراسم عزاداری تاسوعا از ساعات اولیه صبح آغاز شده است. در بندرعباس، مردم با برپایی دستههای سینهزنی و زنجیرزنی در محلات قدیمی و جدید شهر، بار دیگر ارادت خود را به علمدار کربلا نشان دادند.
نوای سنج و دمام که از ویژگیهای آیینهای سوگواری جنوب کشور است، در کنار مرثیهخوانی مداحان، حال و هوایی خاص به شهر بخشیده است.خیابانهای منتهی به حسینیهها و مساجد مملو از جمعیت است و بسیاری از خانوادهها نیز با برپایی ایستگاههای صلواتی و نذری در این مراسم مشارکت دارند. حضور نوجوانان و جوانان در کنار پیشکسوتان هیأتهای مذهبی نشان میدهد که فرهنگ عاشورا همچنان در نسلهای مختلف این دیار زنده و پویاست.
در خوزستان نیز مراسم تاسوعا با شور فراوان برگزار شده است. مردم شهرهای مختلف استان از اهواز و آبادان گرفته تا شادگان و دزفول، دستههای عزاداری را به خیابانها آوردند و نام حضرت عباس(ع) را فریاد میزنند.
چهلمنبری گرگان؛ آیینی کهن با شعلههای نور و ایمان در غروب تاسوعا
آئین چهلمنبری یا پامنبری از کهنترین و اصیلترین آئینهای محرم در استان گلستان و شهر گرگان است که قدمتی بیش از ۲۰۰ سال دارد. این سنت دیرینه به دوران قاجار بازمیگردد و ریشه در باورهای مذهبی و فرهنگی مردم گرگان دارد. در آن زمان، گرگان با نام استرآباد شناخته میشد و از مراکز مهم فرهنگی و مذهبی شمال ایران به شمار میرفت.
مردم این شهر با علاقه فراوان به مراسمهای مذهبی، آیینهایی را ابداع کردند که علاوه بر معنویت، نشانه همبستگی و اتحاد اجتماعی بود. چهلمنبری که به معنی طی کردن مسیر چهل منبر است، آئینی است که طی آن افراد در شب تاسوعا با روشن کردن شمع در کنار منبرهای پراکنده در محلهها، یاد و خاطره امام حسین (ع) و شهدای کربلا را زنده نگه میدارند. این منبرها که اغلب در خانهها یا حسینیهها برپا میشوند، یاد آور منبرهای کربلا و سخنرانیهای مذهبی آن دوران است.
این آئین بیش از آنکه صرفاً یک مراسم عزاداری باشد، بخشی از هویت فرهنگی و دینی مردم گرگان است که به طور مستمر نسل به نسل منتقل شده است. باور عمومی بر این است که طی کردن مسیر چهل منبر با شمع روشن و بدون سخن گفتن، با نیت خالص، حاجات شخص برآورده میشود. به همین دلیل، این مراسم دارای بار معنوی بسیار بالایی برای اهالی است.
علمداری جوانان بندرکیاشهر در تاسوعا؛ فرهنگ عاشورا زندهترین سلاح است
همزمان با تاسوعای حسینی، جوانان بندرکیاشهر با علمهای برافراشته و پرچمهای رنگین، جلوهای ویژه از ارادت به سرور و سالار شهیدان امام حسین (ع) را به نمایش گذاشتند.
این حضور پرشور و متعهدانه، بار دیگر نشان داد فرهنگ عاشورا همچنان زنده و پویاست و به عنوان سلاحی مهم برای مقابله با ظلم و بیعدالتی در جامعه ما نقش آفرینی میکند.
مسجد جامع خرمشهر، پیوند عاشورا و مقاومت
در میان آیینهای جنوب کشور، مراسم عزاداری در مسجد جامع خرمشهر جلوهای ویژه دارد. مسجدی که در حافظه تاریخی ملت ایران نماد مقاومت و ایستادگی است، امروز نیز میزبان عزادارانی بود که برای گرامیداشت یاد حضرت عباس(ع) گرد هم آمدهاند.
عزاداران با حضور در این مسجد تاریخی، علاوه بر سوگواری برای شهدای کربلا، یاد شهیدان دفاع مقدس را نیز گرامی میدارند. گویی روایت مقاومت خرمشهر و حماسه عاشورا در این نقطه به یکدیگر گره خوردهاند. نوحهها و مرثیهها در فضای مسجد طنینانداز بود و بسیاری از مردم با چشمانی اشکبار، علمها و پرچمهای عزاداری را همراهی میکردند.
بم، سوگ علمدار در دل کویر
در شرق کشور و در شهر تاریخی بم نیز مراسم تاسوعا با شکوه خاصی برگزار شد. مردم این شهر که آیینهای سنتی محرم را با دقت و احترام حفظ کردهاند، از ساعات ابتدایی روز در هیأتها و تکایا حضور یافتند.
دستههای عزاداری از محلات مختلف حرکت کردند و با سینهزنی و زنجیرزنی، یاد حضرت عباس(ع) را زنده نگه داشتند و به مدان اصلی شهر رفتند. بسیاری از خانوادهها نیز با توزیع نذری در میان عزاداران، ارادت خود را به سقای کربلا ابراز کردند. فضای معنوی شهر به گونهای است که گویی همه چیز تحت تأثیر نام و یاد علمدار عاشورا قرار گرفته است.
زنجان؛ پایتخت یومالعباس ایران
اما در میان همه مراسمهای تاسوعا در کشور، نام زنجان جایگاه ویژهای دارد. سالهاست که مراسم یومالعباس حسینیه اعظم زنجان به یکی از مهمترین و باشکوهترین آیینهای مذهبی ایران تبدیل شده و هزاران نفر از نقاط مختلف کشور برای شرکت در آن راهی این شهر میشوند.
امسال نیز از ساعات اولیه صبح، خیابانهای اطراف حسینیه اعظم مملو از جمعیت بود. مردمی که از شهرها و استانهای مختلف آمده بودند تا در مراسمی شرکت کنند که بسیاری آن را بزرگترین اجتماع تاسوعایی کشور میدانند.
با آغاز حرکت دسته عزاداری، موج عظیمی از عزاداران در خیابانها جاری شد. صدای «یا حسین» و «یا عباس» از میان انبوه جمعیت به گوش میرسید و پرچمهای سیاه و سبز در مسیر حرکت دسته به اهتزاز درآمده بود. نظم مثالزدنی عزاداران، حضور گسترده جوانان و مشارکت مردمی در برپایی نذورات، از ویژگیهای این مراسم بود.اینجا همان ندای همیشگی به گوش میرسد
هانسی گروهون بهله مولاسی وار
شیعهلرین حضرت عباسی وار
حسینیه اعظم؛ دریای خروشان عاشقان حضرت عباس(ع)
آنچه مراسم زنجان را از بسیاری آیینهای دیگر متمایز میکند، تنها جمعیت عظیم آن نیست، بلکه روح مشارکت مردمی و پیوند عمیق این مراسم با فرهنگ عاشورایی است.در طول مسیر، مردم نذورات خود را تقدیم میکنند و بسیاری از خانوادهها حضور در این مراسم را سنتی خانوادگی میدانند که نسل به نسل منتقل شده است. امروز نیز حسینیه اعظم زنجان بار دیگر صحنه نمایش عشق مردم به حضرت عباس(ع) است، عشقی که مرزهای جغرافیایی را درنوردیده و زنجان را به نماد یومالعباس در ایران تبدیل کرده است.
اردبیل؛ پایتخت حسینیت در سوگ علمدار
در شمال غرب کشور، اردبیل نیز امروز سراسر عزا بود. شهری که از آن به عنوان پایتخت حسینیت یاد میشود، در روز تاسوعا شاهد حضور گسترده عزاداران در خیابانها، مساجد و تکایا است.
دستههای سنتی سینهزنی و زنجیرزنی که قدمتی چندصدساله دارند، در نقاط مختلف شهر به حرکت درآمدند. نوحههای ترکی که از ویژگیهای آیینهای محرم در این منطقه است، حال و هوایی خاص به مراسم بخشیده است. پیرمردانی که سالها در این دستهها حضور داشتهاند، در کنار نوجوانانی که نخستین تجربه عزاداری خود را پشت سر میگذارند، تصویری از تداوم فرهنگ عاشورا را به نمایش گذاشتند.
از تبریز تا شیراز، ایران یکپارچه در سوگ علمدار
در دیگر نقاط کشور نیز مراسم تاسوعا با شکوه برگزار شد. در تبریز، ارومیه، قزوین، اصفهان، شیراز، کرمانشاه، یزد و دهها شهر دیگر، هیأتهای مذهبی از صبح امروز در خیابانها و میادین حضور یافتند.
در بسیاری از شهرها آیینهای سنتی ویژه تاسوعا برگزار میشود، آیینهایی که برخی از آنها قدمتی چند صد ساله دارند و بخشی از هویت فرهنگی و مذهبی مردم به شمار میروند. حضور گسترده جوانان، مشارکت خانوادهها در اطعام عزاداران و برپایی مجالس روضه، از جلوههای مشترک مراسمهای امروز در سراسر کشور است.
ایران؛ حسینیهای به وسعت یک ملت
تاسوعای امسال نیز بار دیگر نشان داد که نام حضرت عباس(ع) همچنان یکی از مهمترین محورهای وحدت و همدلی مردم ایران است. از بندرعباس تا اردبیل، از خرمشهر تا مشهد، از کویر بم تا خیابانهای زنجان، میلیونها نفر با زبانها، فرهنگها و آیینهای گوناگون، یک پیام مشترک را فریاد زدند، پیام وفاداری، ایثار و جوانمردی.
امروز ایران یک حسینیه بزرگ است، حسینیهای که در آن پرچم علمدار کربلا برافراشته شد و دلهای عاشقان اهلبیت(ع) را گرد هم آورد. تاسوعا بار دیگر ثابت کرد که پس از قرنها، مکتب حضرت عباس(ع) همچنان زنده است و نام او در قلب ملت ایران جایگاهی ماندگار و الهامبخش دارد.