یکی از مهمترین شاخصهای کلیدی دکترین رفتار سیاسی امام شهید که هم در کلام و هم در مرام ایشان آشکار است، سیاست جذب حداکثری و دفع حداقلی است. حضرت آیت اللهالعظمی خامنهای در طول سالیان متمادی فعالیت در عرصههای فرهنگی، اجتماعی و سیاسی، تلاش کردهاند که منادی سیاست جذب حداکثری و دفع حداقلی باشند. در نگاه ایشان، سیاست جذب حداکثری در عرصههای گوناگونی قابل پیگیری و تحقق است و همه آنهایی که در عرصه فعالیتهای فرهنگی و سیاسی میداندار هستند، باید تلاش کنند تا همه را جذب اسلام و انقلاب اسلامی کنند.
مبنای نگاه جذب حداکثری و مدارا برای حفظ و کشاندن افراد در دایره ایمانی و انقلابی، برآمده از نگاهی است که جامعه را متکثر و متفاوت میبیند و برای افراد سطوح مختلفی قائل است. همین درک تفاوتهاست که حاصلش مطلق ندیدن ترازها و شاخصها و تلاش برای جذب حداکثری است. آیتاللهالعظمی خامنهای در باب منطق جذب حداکثری توضیح میدهند: «ما در بین خودمان آدمهایی داریم ضعیفالایمان، آدمهایی داریم که ایمانشان قویتر است. باید راه بیاییم. نمیشود ضعیفالایمان را دفع کرد، نمیشود فقط به کسانی چشم دوخت که قویالایمانند؛ نه، ضعفا را هم باید در نظر داشت.»
در منطق رهبر شهید انقلاب همه آنها که با ما نیستند، الزاماً علیه ما نیز نیستند! و باید تلاش شود تا مخالفان را نیز دستهبندی و طیفبندی کرد و همه را به یک چوب نراند. ایشان در حالی که در ابتدای سال ۱۳۹۱ جامعه را به همدلی و همگرایی دعوت میکنند، میفرمایند: «مخالفین دو جورند. یک مخالفی است که دنبال حق است، او هم دنبال جمهوری اسلامی است، او هم دنبال انقلاب است، او هم دنبال دین و خداست، منتها راه را اشتباه کرده؛ با این نباید دشمنی کرد؛ این فرق دارد با کسی که در جهت غیر نظام اسلامی، با هدف معاندانه علیه نظام اسلامی حرکت میکند. دلها را به هم نرم کنید، برخوردها را نسبت به یکدیگر مهربانانهتر کنید.»
البته تلاش برای جذب حداکثری تا بدانجا فراخ نیست که منافقین و ضدانقلاب را هم در بر بگیرد؛ لذا تصریح دارد: «هر چه میتوانید جبهه انقلاب را گسترش بدهید، جذب کنید؛ البته منظورم جذب منافق نیست، جذب آدم بیاعتقاد نیست؛ جذب آدم معتقدی است که با شما اختلاف سلیقه دارد.» همچنین آنقدر بیدر و پیکر هم نیست که از هر طریق و به هر لطایفالحیلی برای تحقق آن تلاش کرد: «بنده معتقد به جذب حداکثریام، البته با روشهای خودش، نه اینکه حالا هر کاری بکنیم بهعنوان جذب حداکثری» این تعبیر به خوبی حکایت از آن دارد که در کنار جذب حداکثری باید به اصول و مرام در کار هم دقت کرد.