از ۹ اسفند ۱۴۰۴ که جنگ رمضان با شهادت رهبر انقلاب در نخستین روز آن آغاز شد، تا ۱۷ تیر ۱۴۰۵ که پیکر ایشان سرانجام در مشهد به خاک سپرده خواهد شد، ۱۳۱ روز میگذرد. در این ۱۳۱ روز، ملت ایران ۴۰ روز جنگید، ۹۰ روز پس از آتشبس همچنان در خیابانها ماند، و پیکر رهبر شهیدش را تا لحظه خاکسپاری، پرچم راهبردی خود ساخت. آنچه امروز با تشییع پنجروزه در ایران و عراق به اوج رسیده، نه صرفاً یک مراسم وداع، که اعلام رسمی پیروزی در یک نبرد تمدنی است.
۱. زمینه راهبردی: ۹ اسفند، روز صفر
جنگ رمضان در ۹ اسفند ۱۴۰۴ با حمله همهجانبه آمریکا و اسرائیل آغاز شد. در همان روز نخست، رهبر انقلاب به شهادت رسید. محاسبه دشمن روشن بود: حذف رأس هرم فرماندهی در ساعت صفر نبرد، ساختار سیاسی-نظامی ایران را دچار شوک و ازهمگسیختگی میکند. اما آنچه رخ داد، وارونه کامل این محاسبه بود.
۲. ۴۰ روز جنگ با پیکر شهید (۹ اسفند تا ۱۹ فروردین)
تصمیم به عدم خاکسپاری پیکر رهبر شهید در طول ۴۰ روز جنگ، یک انتخاب راهبردی کمنظیر بود:
· پیکر به مثابه پرچم نبرد: پیکر شهید نماد عینی «حیات سیاسی» مقاومت باقی ماند. این پیام مخابره شد: «فرمانده اگرچه شهید شده، اما حضورش تا پایان جنگ ادامه دارد.»
· تعلیق راهبردی: دشمن که روی شوک آنی و فروپاشی سریع سرمایهگذاری کرده بود، خود را درگیر فرسایشی ۴۰ روزه یافت که هر روزش، انگیزه انتقام را فزونی میبخشید.
· بازدارندگی از سازش: تا زمانی که پیکر دفن نشده بود، جنگ «تمامشده» تلقی نمیشد. این وضعیت، هرگونه وسوسه برای آتشبس زودهنگام یا پذیرش شروط تحمیلی را عقیم کرد.
۳. ۹۰ روز حضور پساجنگ (۲۰ فروردین تا ۱۷ تیر)
پس از پایان جنگ و برقراری آتشبس، انتظار میرفت مردم به تدریج به زندگی عادی بازگردند. اما آنچه رخ داد، ادامه تجمعات در خیابانها بود:
· کارکرد سیاسی: این ۹۰ روز، طولانیترین همهپرسی تاریخ بود. هر روز، خیابانها اعلام میکردند که «مشروعیت» در متن ملت جاری است. حضور مستمر، پیامی به نخبگان سیاسی بود: جانشین رهبر شهید، باید از دل این ملت برخاسته باشد.
· کارکرد امنیتی: حضور مستمر تودهها، فضای تنفسی برای عوامل نفوذ یا ناآرامی را مسدود کرد. شهرها به پادگانهای خودجوش مردمی تبدیل شدند.
· کارکرد روانی علیه دشمن: آمریکا و اسرائیل، ۹۰ روز پس از پایان جنگ نیز همچنان تصاویر خیابانهای مملو از جمعیت را تماشا کردند. این یعنی شکست کامل فرضیه «خستگی از مقاومت».
۴. چرا ۱۲ تیر؟ رمزگشایی از زمانبندی تشییع
انتخاب ۱۲ تیر برای آغاز تشییع، پس از ۱۳۱ روز، یک تصمیم سنجیده بود:
· تثبیت کامل پیروزی: این فاصله، برای تحکیم انسجام داخلی و آمادهسازی افکار عمومی منطقهای برای تشییعی در این مقیاس ضروری بود.
· همزمانی با ایام محرم: ۱۲ تیر ۱۴۰۵ در آستانه ماه محرم قرار دارد. این همزمانی، تشییع را با عاشورای حسینی پیوند میزند و عمقی تاریخی به آن میبخشد.
۵. برنامه پنجروزه تشییع: رمزگشایی از هر ایستگاه
تهران (۱۳ تا ۱۵ تیر): نقطه اوج ۱۳۱ روز حماسه
پس از ۴۰ روز جنگ و ۹۰ روز انتظار، تشییع در پایتخت، نقطه کانونی این ماراتن تاریخی بود:
· ابطال نظریه «تهران ناامن»: دشمن که از ۹ اسفند چشم به ناامنی پایتخت دوخته بود، با میلیونها نفری مواجه شد که در نهایت آرامش و انضباط، پیکر رهبر خود را بدرقه میکردند.
· حکم تنفیذ مردمی: این تشییع، یک رفراندوم علنی بود. جانشین رهبر شهید، پیش از رأی خبرگان، رأی اعتماد خود را از میلیونها نفر دریافت کرد. مشروعیت او دیگر فقط حقوقی نیست، از دل ۱۳۱ روز حماسه برخاسته است.
قم (۱۶ تیر): تضمین مشروعیت دینی
تشییع در قم، پیام اتحاد «حاکمیت» و «حوزه» را مخابره کرد. مراجع و طلاب در کنار مردم، هرگونه ادعای شکاف میان دین و سیاست را مدفون ساختند.
عراق (۱۷ تیر): اعلام یکپارچگی فرامرزی
طواف پیکر در بغداد، کاظمین، نجف و کربلا، مرزهای سیاسی را به توهم تبدیل کرد. حضور گسترده حشد الشعبی و ملت عراق، اعلام کرد که محور مقاومت یک واقعیت تمدنی است. پروژه ۲۰ ساله آمریکا برای جدایی ایران و عراق، در یک روز فرو ریخت.
مشهد: خاکسپاری در حریم رضوی، لنگر ابدی
بازگشت پیکر به ایران و خاکسپاری در جوار حرم امام رضا (ع)، یک بیانیه نهایی است: رهبر شهید، در کنار امام معصوم آرام میگیرد تا «ولایت فقیه» به مثابه امتداد «ولایت معصوم» در تاریخ ثبت شود.
۶. شکست راهبردی دکترین «ترور در ساعت صفر»
جنگ رمضان، آزمون نهایی یک دکترین کهنه بود: ترور رهبر در آغاز جنگ برای فلجکردن ساختار. نتیجه وارونه شد:
· شکست شوک آنی: ۴۰ روز جنگ با پیکر شهید نشان داد که جامعه ایران پس از شوک نمیشکند، بلکه وارد فاز مقاومت خودانگیخته میشود.
· شکست فرسایش روانی: ۹۰ روز حضور پس از جنگ ثابت کرد که آستانه تحمل این ملت، برای دشمن غیرقابل محاسبه است.
· فروپاشی روانی دشمن: آمریکا و اسرائیل ۱۳۱ روز تمام، تصاویر شکست محاسبات خود را نظاره کردند.
نتیجهگیری: ۱۳۱ روزی که تاریخ را بازنویسی کرد
از ۹ اسفند ۱۴۰۴ تا ۱۷ تیر ۱۴۰۵، ۱۳۱ روز گذشت. ۴۰ روز آن در جنگ گذشت، ۹۰ روز آن در انتظاری سرشار از حضور، و ۵ روز پایانی در تشییعی که نظم سیاسی جدید منطقه را اعلام کرد. ملتی که رهبرش را در ساعت صفر جنگ از دست داد، نه تنها فرو نپاشید، که پیکر او را به پرچم پیروزی بدل ساخت.
پیکری که به زودی در مشهد آرام میگیرد، نه پایان یک راه، که تولد یک گفتمان جاودانه است. جنگ رمضان با شکست کامل دشمن به پایان رسید، و این تشییع تاریخی، فشنگ آغازین فصلی است که در آن، محو رژیم صهیونیستی از یک شعار، به یک برنامه عملیاتی تبدیل شده است.