بنا به فرمایش رهبر شهید راه سعادت کشور و برونرفت از وضعیت فعلی، شناخت تواناییها و خودباوری به توان داخلی ملت ایران است و با عواملی، مانند فضا و سرزمین، وسعت خاک و منابع طبیعی، جمعیت، نهادهای سیاسی و فرهنگی، روحیه ملی، کیفیت دیپلماسی، ظرفیت و استعدادهای علمی و توانمندیهای نظامی حاصل میشود؛ چرا که به تعبیر رهبر معظم انقلاب: «این کشور، دارای ظرفیتهای فوقالعاده است... اینها چیزهایی است که آمارهای عجیب و غریب لازم ندارد، جلوی چشم همه است، همه میبینند. یکی از ظرفیتهای مهم ما، ظرفیت نیروی انسانی ماست. نیروی انسانی در کشور ما، یکی از بزرگترین ظرفیتهای کشور ما است؛ این یک فرصت بزرگ است... یکی دیگر از ظرفیتهای مهم کشور ما منابع طبیعی است... یعنی هیچ کشوری در دنیا بهقدر ایران، بر روی هم، نفت و گاز ندارد. مجموع نفت و گاز ما از همه کشورهای دنیاـ شرق و غرب عالمـ بیشتر است... علاوه بر این، معادن طلا و معادن فلزات کمیاب در سرتاسر این کشور پراکنده است و وجود دارد. سنگ آهن، سنگهای قیمتی، انواع و اقسام فلزهای لازم و اساسیـ که مادر صنایع محسوب میشوندـ در کشور وجود دارد؛ این هم یک ظرفیت بزرگی است.» (۱/ ۱/ ۱۳۹۳)
از این رو رهبر شهید انقلاب در دیدار از نمایشگاه هوا فضا و در جمع فرماندهان عالیرتبه سپاه و ارتش تأکید کردند: «مهمترین درس این نمایشگاه اثبات استعداد و توانایی ملت ایران برای ورود به میدانهای دشوار و میدانهایی است که دشمن قصد ممنوع الورود کردن آنها را دارد.»
بر همین اساس، امروز اتکا به خداوند و ایمان به داشتهها و استعدادهای ملی موجب حفظ استقلال، تحول اقتصادی، تقویت قوای نظامی، توسعه علمی و پژوهشی، بسترسازی فرهنگی در جامعه و در نهایت پرورش خودباوری ملی در مسیر حفظ منافع ملی است. از این رو بنا به تأکید رهبر فقید انقلاب استعداد و توانایی و عزم ملی مهمترین عامل اقتدار است و به تعبیر معظمله: «در طول سالهای گذشته در هر بخشی که بر آن متمرکز شدیم و عزم صاحبان عزم را متوجه آن کردیم به نتیجه رسیدیم.» (دیدار از نمایشگاه هوافضا، ۲۱ /۲/ ۱۳۹۳)
رهبر فقید و شهید انقلاب اسلامی در دیدار با دولت چهاردهم در هفته دولت (۳ شهریور ۱۴۰۳) شناخت داشتهها و ظرفیتها را شرط کارآمدی دولت دانستند و گفتند مثالهای زیادی وجود دارد که در گذشته برخی مسئولان، استعدادها و ظرفیتهای داخلی را نشناختند یا باور نداشتند و از این جهت ضررهایی به کشور وارد شد. ایشان ظرفیتهای طبیعی و فراوان و ارزشمند، موقعیت جغرافیایی، قرار گرفتن میان چهارراه شمال و جنوب و غرب و شرق جهان و سواحل طولانی را از جمله ظرفیتهای مادی خواندند و افزودند: «ایمان مذهبی و سیاسی مردم و استعدادهای انسانی و میلیونها جوان تحصیلکرده، ثروت بیبدیلی است که اگر آنها را بشناسیم و از فکر و نیرویشان استفاده کنیم، بسیاری از مشکلات حل میشود.» حضرت آیتاللهالعظمی خامنهای ملت ایران را دارای ظرفیت نابغهسازی خواندند و با اشاره به نامدارانی، چون خواجه نصیرالدین طوسی، ابن سینا، ملاصدرا و زکریا رازی گفتند: «اینها نشانه ظرفیت بیکرانِ پروازِ فکری ملت ایران است و اکنون نیز میتوانیم از جوانان با استعداد کشور، نابغه پرورش دهیم.» در همین راستا بیانات امام شهید بیشمار است که به برخی از آنها اشاره شد. در کل باید گفت یکی از ظرفیتهای مهم ما، ظرفیت نیروی انسانی ما است. نیروی جوان تحصیل کرده و پر انگیزه که اگر به آن میدان داده شود میتواند قلههای ترقی را به آسانی طی کند و امام شهید ما کاملاً به آن واقف بود و بخش زیادی را هم عملیاتی کرد.