▼ حرف روز
رشد هماهنگ شاخصها؛ نشانه رونق فراگیر
✍ علی محمدی
معاملات دیروز بورس تهران یکی از قدرتمندترین روزهای معاملاتی سال ۱۴۰۵ را رقم زد. کاهش ریسکهای سیاسی، تداوم ورود نقدینگی و افزایش خوشبینی معاملهگران، فضای معاملات را کاملاً به نفع تقاضا تغییر داد و اغلب صنایع بازار با رشد قیمت همراه شدند. نکته مهم این روز، فراگیر بودن رشد بود؛ برخلاف برخی روزهای گذشته که تنها نمادهای شاخصساز رشد میکردند، این بار شاخص هموزن نیز همگام با شاخص کل افزایش یافت و نشان داد نقدینگی در بخش وسیعی از بازار در گردش است.
شاخص کل بورس تهران در پایان معاملات با رشد ۱۳۰ هزار و ۵۵۱ واحدی به ۵ میلیون و ۴۰۷ هزار و ۹۰۱ واحد رسید و برای نخستین بار وارد کانال ۵.۴ میلیون واحدی شد. شاخص کل هموزن نیز ۳۶ هزار و ۷۴۲ واحد افزایش یافت و رشد تقریباً یکسان دو شاخص نشان داد رونق در اکثر گروههای بازار جریان داشته است. مهمترین اتفاق معاملات امروز، ورود ۶ هزار و ۲۳۳ میلیارد تومان پول حقیقی به بازار سهام بود؛ رقمی که از تداوم اعتماد سرمایهگذاران به روند صعودی بورس حکایت دارد. همزمان ۲ هزار و ۱۳۶ میلیارد تومان نقدینگی از صندوقهای درآمد ثابت خارج شد که بیانگر ادامه انتقال سرمایه از ابزارهای کمریسک به بازار سهام است.
تابلوی معاملات تصویری کاملاً صعودی از بازار ارائه داد. در پایان معاملات ۸۰۱ نماد در محدوده مثبت و تنها ۲۹ نماد در محدوده منفی قرار گرفتند. ارزش سفارشهای خرید به ۲۰ هزار و ۱۶۵ میلیارد تومان رسید، در حالی که ارزش سفارشهای فروش تنها ۲۳۶ میلیارد تومان بود. همچنین ۶۹۵ نماد با صف خرید و فقط ۸ نماد با صف فروش همراه بودند که نشاندهنده برتری مطلق خریداران است. ارزش معاملات خرد امروز ۲۰ هزار و ۷۴ میلیارد تومان ثبت شد که پایین بودن آن نسبت به برخی رکوردهای تاریخی، نه به دلیل کاهش تقاضا، بلکه ناشی از قفل شدن تعداد زیادی از نمادها در صف خرید است.
در مجموع ورود بیش از ۶ هزار میلیارد تومان پول حقیقی و رشد همزمان شاخص کل و هموزن، نشان میدهد موج تقاضا هنوز فروکش نکرده و اعتماد سرمایهگذاران به بازار همچنان در سطح بالایی قرار دارد. تا زمانی که ریسکهای سیاسی کنترل شود و جریان ورود نقدینگی ادامه داشته باشد، بورس میتواند در سطوح بالاتر تثبیت شود.
▼ گزارش روز
عبدال السید؛ نخستین مسلمان در سنای آمریکا؟
✍ بهرام بختیاری
پیروزی «عبدال السید»، فعال پیشرو سلامت عمومی، در انتخابات مقدماتی حزب دموکرات برای مجلس سنا در ایالت کلیدی میشیگان، به یک نقطه عطف تاریخی در سیاست آمریکا تبدیل شد. السید که اصالتی مصری دارد، در صورت پیروزی در انتخابات سراسری نوامبر، نخستین سناتور مسلمان تاریخ ایالات متحده خواهد بود. این پیروزی در حالی به دست آمد که با موج بیسابقه ۶۰ میلیون دلار هزینه گروههای ذینفوذ خارجی مواجه بود؛ از جمله بیش از ۳۰ میلیون دلار سرمایهگذاری مستقیم «پروژه دموکراسی متحد» وابسته به لابی حامی رژیم صهیونی (آیپک) که برای حفظ حاکمیت جناح سنتی وارد میدان شده بود.
نتیجه این رقابت نه تنها اثباتکننده قدرت روزافزون جریان عدالت خواه به رهبری چهرههایی چون برنی سندرز و الکساندریا اوکازیو کورتز است، بلکه نشان داد بدنه اجتماعی دموکراتها در حال عبور صریح از تشکیلات سنتی و سیاستهای مرکزگرایانه رهبران ارشد حزب در واشنگتن است. رهبران ارشد سنتی حزب از جمله چاک شومر و کریستین گیلیبرند، بهطور چراغخاموش از رقیب السید حمایت میکردند، اما تزریق پولهای کلان و حمایت چهرههای سرشناس واشنگتن نتوانست تضمینکننده موفقیت نامزدهای سنتی در برابر موج بدنه جوان، کارگری و پیشرو حزب باشد.
السید کمپین خود را بر سه محور اصلی «بهداشت و درمان همگانی»، «حمایت بیقیدوشرط از سندیکاها و اتحادیههای کارگری» و «اصلاح ساختار مالی کمپینهای انتخاباتی» استوار کرد. در ابعاد سیاست خارجی نیز، السید به عنوان یکی از منتقدان سرسخت صهیونیسم و جنگ غزه—که اقدامات رژیم صهیونی را صریحاً «نسلکشی» خوانده—توانست عمیقترین گسل میان بدنه پیشرو و رهبری سنتی حزب را فعال کند. موفقیت او نشان داد که پایگاه رأی دموکراتها در ایالتهای کلیدی مانند میشیگان، دیگر حاضر به پذیرش چک سفید امضا برای سیاستهای نظامی آمریکا در خاورمیانه نیست.
این رویداد به روشنی نشان میدهد که جناح پیشرو اکنون نه یک اقلیت معترض، بلکه موتور محرکه اصلی توان انتخاباتی و بسیج رأیدهندگان حزب دموکرات است؛ جریانی که اکنون با عبور از سد لابیهای سنگین واشنگتن، خود را برای نبرد سرنوشتساز نوامبر آماده میکند. با قطعی شدن پیروزی السید، ماشین تبلیغاتی جمهوریخواهان حملات خود را علیه وی آغاز کرد، اما السید در نطق پیروزی خود به رقیب جمهوریخواه هشدار داد که جناح پیشرو با تمام توان برای فتح کرسی میشیگان وارد میدان خواهد شد.
▼ خبر ویژه
هشدار ایران به شیوخ حاشیه خلیج فارس
خبرگزاری رویترز به نقل از پنج منبع بینام ادعا کرد که جمهوری اسلامی ایران به کشورهای حاشیه خلیج فارس هشدار داده است که هرگونه حمله جدید آمریکا را با حمله به زیرساختهای انرژی آنها تلافی خواهد کرد. به گفته این منابع، این هشدار از طریق مجموعهای از تماسهای دیپلماتیک در سطح بالا به کشورهای عربی منتقل شد، پس از آن که دونالد ترامپ در ۲۸ ژوئیه تهدید کرد که به شبکه انرژی و زیرساختهای ایران حمله خواهد کرد. دو مقام ارشد ایرانی، دو منبع عربی و یک دیپلمات ارشد منطقهایی مطلع به رویترز گفتند که سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان، با همتایان سعودی، ترکی و قطری خود و همچنین رئیس ستاد ارتش پاکستان گفتوگو کرده است. بر اساس این گزارش، عراقچی از متحدان واشنگتن در خلیج فارس خواسته است تا از نفوذ خود بر ترامپ برای منصرف کردن او از انجام حملات جدید استفاده کنند و هشدار داده است که هرگونه حمله به ایران، واکنش تلافیجویانه علیه داراییها و تأسیسات انرژی آمریکا در سراسر خلیج فارس را در پی دارد. یک منبع دیپلمات به رویترز گفته است که معنای پیام ایران این است: «ما برای تلافی آماده هستیم، اما یافتن یک راهحل دیپلماتیک بهترین راه برای جلوگیری از تشدید تنش و ویرانی گستردهتر در سراسر منطقه است.»
▼ اخبار
جنگ رمضان و تولد نظم منطقهای جدید
بابک نگاهداری، رئیس مرکز پژوهشهای مجلس، در تحلیلی با اشاره به جنگ رمضان، تأکید کرد که این جنگ «فراتر از یک رویارویی نظامی، نقطه عطفی برای گذار از "میدان" به "نظم" است که ایران در این میدان برای پیریزی نظمی نوین ایستاده است.» به گفته وی، «ایران در این میدان تنها در برابر آتش دشمن خود نایستاده است؛ ما در حال بازتعریف نسبت خود با منطقه و تاریخ خویش هستیم. ایرانیان نشان دادهاند که میتوان میدان جنگ را مدیریت کنند، ابتکار عمل را از دشمن بگیرند و منطق خود را بر روند درگیری تحمیل کنند.» نگاهداری با اشاره به برنامه رهبر شهید برای تغییر نظم سلطهپذیر، تصریح کرد که «جمهوری اسلامی ایران در این جنگ فقط از قلمرو خود دفاع نمیکند؛ ما از امکان شکلگیری نظمی دفاع میکنیم که امنیت منطقه را از انحصار قدرتهای بیرونی خارج سازد و آن را به اراده ملتهای منطقه بازگرداند.» وی با اشاره به مفهوم «نظم منطقهای ایران»، آن را «اتحادی از دولتهای مستقل» دانست که «امنیت و پیشرفت خود را در برابر مداخلات بیرونی به یکدیگر پیوند میزنند؛ اتحادی که نه بر اشغال و تبعیت، بلکه بر همکاری، منافع مشترک و مشارکت رسمی ملتها استوار است.» رئیس مرکز پژوهشهای مجلس در پایان با بیان اینکه «تنگه هرمز نماد برخورد دو منطق است»، تأکید کرد که «مسئولیت تاریخی ایران آن است که بتواند از دل این رویارویی، برنامهای برای ساختن منطقه ارائه دهد؛ برنامهای که امنیت را به توسعه، استقلال را به حکمرانی شایسته و مقاومت را به دولتهای مردمپایه پیوند بزند.»
پیامدهای اقتصادی جنگ برای آمریکا ماندگار است
مالبرت اسمیت، استراتژیست دموکرات، در مصاحبه با الجزیره با اشاره به پیامدهای اقتصادی جنگ علیه ایران، تأکید کرد که «فارغ از نتیجه مذاکرات، پیامدهای جنگ برای آمریکا ماندگار خواهد بود» و ترامپ باید با «درد اقتصادیِ جنگ دستوپنجه نرم کند.» به گفته اسمیت، دموکراتها در آستانه انتخابات میاندورهای دو پیام کلیدی را تکرار خواهند کرد: اینکه ترامپ در وعدههای خود برای مهار تورم و اجتناب از جنگهای خارجی جدید شکست خورده است. وی با اشاره به اینکه «حتی اگر ترامپ بتواند تا ماه نوامبر توافقی با ایران به دست آورد که عملاً به درگیری پایان دهد، پیامدهای اقتصادی همچنان احساس خواهد شد»، گفت که قیمت بنزین تا پیش از روز انتخابات به سطح قبلی خود بازنخواهد گشت و «این یک درد اقتصادی ماندگار است.» اسمیت همچنین به افزایش هزینههای مواد غذایی و قیمت گازوئیل اشاره کرد که حملونقل و کالاها را گرانتر کرده است. این اظهارات در حالی مطرح میشود که پیشتر نیز چندین کارشناس و سیاستمدار آمریکایی درباره تبعات تجاوز نظامی علیه ایران ابراز نگرانی کردهاند و برخی از سناتورهای جمهوریخواه نیز به ترامپ هشدار دادهاند که آمریکاییها تبعات اقتصادی جنگ را احساس میکنند و اگر قیمتها کاهش پیدا نکند، رأیدهندگان خوشحال نخواهند شد. نظرسنجیها نشان میدهد که بیش از دو سوم آمریکاییها خواستار پایان جنگ ایران هستند و حدود ۴۸ درصد از آنان وضعیت مالی خود را بدتر از سال قبل میدانند.
محور مقاومت پابرجا باقی مانده است
نشریه فارن افرز در گزارشی با اشاره به جنگ ۵ ماهه آمریکا و رژیم صهیونی علیه ایران، اذعان کرد که «محور مقاومت همچنان دستنخورده و پابرجا باقی مانده است» و توانایی تهران در ادامه وارد کردن ضربات تنبیهی به آمریکا و متحدانش، «بسیاری از راهبردشناسان و تحلیلگران را غافلگیر کرده است.» به نوشته این نشریه، حزبالله علیرغم کارزار شدید رژیم صهیونی در جنوب لبنان «همچنان تهدیدی جدی باقی مانده است» و یمنیها نیز عملیات خود علیه کشتیهای تجاری در دریای سرخ را ازسرگرفتهاند. فارن افرز با اشاره به نظریه «دکترین اختاپوس» که بر اساس آن واشنگتن میتوانست با هدف قرار دادن اقتصاد، رهبری و تأسیسات تسلیحاتی ایران، ضربهای مهلک به حکومت ایران و متحدانش وارد کند، تأکید کرد که «چنین نشد.» این نشریه تصریح کرد که محور مقاومت دیگر «سیستم سادهای با نقاط آسیبپذیر و بهراحتی قابلشناسایی» نیست، بلکه «شبکهای متراکم، بههمپیوسته و خودبازتولیدکننده» است که در آن دانش، منابع و فرایند تصمیمگیری میتواند بهطور همزمان در نقاط متعدد و گوناگونی متمرکز یا توزیع شود. به نوشته فارن افرز، «هنگامی که رهبری کشته میشود، کارگاه تولیدی یا انباری بمباران میگردد، گروههای مختلف درگیر، خود را با شرایط جدید وفق میدهند؛ آنها بهسرعت جایگزینی برای رهبر کشتهشده مییابند، خلأهای دانش فنی را پر میکنند و خطوط تدارکاتی را از مسیرهای جایگزین بازسازی مینمایند.»
▼ اخبار کوتاه
◄ مسعود پزشکیان، رئیسجمهور، با اشاره به دیدار خود با رهبر معظم انقلاب گفت: «ایشان از نظر اخلاق، منطق و تواضع واقعاً استثنایی بودند. به همین دلیل معتقدم هرچه بتوانیم مسائل و درد دلهایمان را صریحتر با ایشان در میان بگذاریم، بهتر میتوانیم به تفاهم برسیم.» وی با تأکید بر جایگاه مردم افزود: «وقتی با مردم باشیم، هیچ قدرتی نمیتواند ما را زمینگیر کند. ما خدمتگزار و منتدار این مردم هستیم و قول میدهیم تا جان در بدن داریم با تمام وجود به آنان خدمت کنیم.»
بهنام سعیدی، دبیر کمیسیون امنیت ملی مجلس، با اشاره به قدرت بازدارندگی محور مقاومت گفت: «جمهوری اسلامی ایران تنها از ظرفیت تنگه هرمز برخوردار نیست، بلکه تنگه بابالمندب نیز بر رفتار آمریکا تأثیرگذار بوده است.» وی افزود: «همین ابزار بازدارنده و انسجام محور مقاومت موجب شده هژمونی آمریکا در منطقه دچار فروپاشی شود.» سعیدی تصریح کرد: «اگر آمریکا بخواهد اقدامی علیه ایران انجام دهد، سایر جبهههای مقاومت نیز وارد عمل خواهند شد. جنگی که آمریکا آغاز کرده، به کاهش ذخایر راهبردی نفت و کاهش شدید سامانههای دفاع موشکی این کشور منجر شده است.» وی با اشاره به اختلافات داخلی در آمریکا گفت: «امروز حتی در میان جمهوریخواهان نیز اختلاف و تناقض وجود دارد و آنها رفتار دولت آمریکا را نمیپذیرند.»
اندیشکده هادسن در تحلیلی اعلام کرد: «چین به سرعت در حال نزدیک شدن به یک سهگانه اتمی است.» بر اساس این گزارش، چین یک موشک بالستیک را به مسافت بیش از ۷۰۰۰ کیلومتر در اقیانوس آرام جنوبی آزمایش کرد. این اندیشکده تصریح کرد: «این آزمایش نشان میدهد که پکن میتواند بالقوه از یک زیردریایی که در آبهای سرزمینی خود مستقر است، به سرزمین اصلی آمریکا ضربه بزند.» اندیشکده هادسن همچنین هشدار داد چین میتواند از آبهای سرزمینی خود با موشک اتمی به خاک آمریکا حمله کند.
وزارت دفاع روسیه اعلام کرد: «سامانههای پدافند هوایی این کشور، ۲۰۰ پهپاد اوکراینی را در طول ساعات روز گذشته در آسمان تعدادی از استانهای روسیه و همچنین دریای سیاه، رهگیری و سرنگون کردهاند.» این وزارتخانه افزود که نیروهای اوکراینی به طور روزانه مناطق مرزی و داخلی روسیه را با استفاده از پهپادها و موشکها مورد هدف قرار میدهند. وزارت دفاع روسیه همچنین اعلام کرد که حملات ارتش این کشور تنها تأسیسات نظامی و مراکز صنایع دفاعی اوکراین را با استفاده از سلاحهای دقیق هدف قرار میدهد.
امین الناصر، مدیرعامل شرکت آرامکوی عربستان، با اشاره به پیامدهای حملات به تأسیسات نفتی گفت: «جهان بیش از ۲.۶ میلیارد بشکه نفت را از دست داده است.» وی افزود: «حملاتی که تأسیسات نفتی عربستان را هدف قرار داد، موجب اختلال در تولید نفت شده است.» الناصر همچنین تصریح کرد: «کاهش سطح ذخایر نفتی، با وجود اقداماتی که برای تغییر مسیر زنجیرههای تأمین و عرضه نفت انجام شده، همچنان ادامه دارد.» مدیرعامل آرامکو هشدار داد: «به میزان روزانه ۲.۱ میلیون بشکه، بازسازی و تکمیل دوباره ذخایر نفتی حدود ۱۸ ماه زمان نیاز خواهد داشت.»