ترامپ جنگ با ایران را با یک محاسبه روشن آغاز کرد: نمایش قدرتی که قرار بود هم ایران را وادار به عقبنشینی کند و هم برای خود او تصویری از یک رئیسجمهور «قدرتمند و شکستناپذیر» بسازد. اما اکنون، پس از چند ماه، صحنهای که از امنیت رئیسجمهور آمریکا در برابر تهدید ایران منتشر شده، تصویری از ترس، حقارت، آسیبپذیری و گرفتارشدن در یک محاسبه اشتباه است.
ماجرا از جایی آغاز شد که روزنامه واشنگتنپست گزارش داد ترامپ پس از پایان نشست ناتو در آنکارا، در حالی که به صورت علنی سوار هواپیمای ریاستجمهوری شد، دقایقی بعد مخفیانه و با استفاده از یک کامیون حمل غذای فرودگاه، به یک هواپیمای نظامی کوچکتر منتقل شد. طبق این گزارش، هواپیمای اصلی که خبرنگاران و شماری از مقامهای دولت آمریکا، از جمله مارکو روبیو و اسکات بسنت، در آن حضور داشتند، عملاً نقش «هواپیمای طعمه» را ایفا کرد. ترامپ با هواپیمای دیگری راهی انگلیس شد و سپس در پایگاه میلدنهال دوباره به هواپیمای ریاستجمهوری بازگشت. گزارش رویترز نیز این عملیات را ناشی از یک تهدید معتبر مرتبط با احتمال حمله موشک دوشپرتاب به هواپیمای ترامپ دانسته است.
ترامپ در ادامه اصل ماجرا را تأیید کرد و گفت فقط کاری را انجام داده که سرویس مخفی از او خواسته است. او البته تلاش کرد، مانند همیشه، تهدید را کوچک جلوه دهد و گفت رئیسجمهورهای «تأثیرگذار» تهدیدهای زیادی دریافت میکنند و حتی مدعی شد شاید خودش «تأثیرگذارترین رئیسجمهور» باشد. اما وقتی این اظهارات را کنار تصاویر و گزارشهای مربوط به استقرار سامانه پدافند هوایی در نزدیکی زمین گلف او در بدمینستر، نیوجرسی، میگذاریم، تناقض جالبی شکل میگیرد: رئیسجمهوری که میگوید از هیچ چیز نمیترسد، برای بازی گلف زیر پوشش سامانههای دفاع هوایی قرار گرفته است.
البته باید تأکید کرد که ادعای وجود تهدید ایران، همانطور که رسانههای آمریکایی گزارش دادهاند، یک ارزیابی اطلاعاتی آمریکاست و به معنای اثبات قطعی تصمیم ایران برای انتقام از ترامپ در ترکیه نیست. اما حتی اگر از این ادعا عبور کنیم، خودِ واکنش دستگاه امنیتی آمریکا یک واقعیت قابل توجه را نشان میدهد: واشنگتن تهدید ناشی از رویارویی با ایران را آنقدر جدی و خطرناک میداند که برای جابهجایی رئیسجمهور خود دست به یک عملیات پیچیده فریب، تغییر هواپیما و استفاده از هواپیمای طعمه میزند. این در حالی است که این ماجرا تنها سایهای از آن چیزی است که ترامپ قرار است در آینده با آن مواجه شود. اینجاست که ماجرا از یک حادثه امنیتی فراتر میرود و به یک نماد سیاسی تبدیل میشود.
ترامپ تصور میکرد با حمله به ایران میتواند کاری را انجام دهد که رؤسایجمهور آمریکا در نزدیک به پنج دهه گذشته نتوانستهاند انجام دهند: شکستن اراده تهران و تحمیل نظم مطلوب واشنگتن. مسئله فقط حمله نظامی نبود؛ ترامپ میخواست از جنگ سرمایه سیاسی بسازد و خود را به عنوان رئیسجمهوری معرفی کند که برخلاف دیگران «کار را تمام میکند». اما واقعیت خیلی زود خود را تحمیل کرد و ترامپ متوجه شده که در برابر ایران در باتلاق پیچیدهای گرفتار شده است.
حتی واشنگتنپست در تیرماه، با استناد به ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا، نوشت که حملات نظامی نتوانسته ایران را به تغییر موضع وادار کند و دستگاههای اطلاعاتی آمریکا به این نتیجه رسیدهاند که تهران و واشنگتن در یک وضعیت طولانی و نامعلوم میان جنگ و صلح گرفتار شدهاند. از سوی دیگر، ادامه جنگ هزینههای سنگینی برای خود آمریکا ایجاد کرده است. واشنگتنپست گزارش داده بود که پنتاگون در نتیجه هزینههای جنگ ایران با کمبود فوری منابع مالی و کمبود تسلیحات مواجه شده و حتی برخی بودجههای مربوط به آموزش و نگهداری تجهیزات نظامی تحت فشار قرار گرفتهاند.
مهمتر اینکه امروز، پس از ماهها جنگ، مسئله دیگر «چگونه ایران را شکست دهیم» نیست؛ مسئله برای واشنگتن این است که چگونه از این وضعیت خارج شود. در چنین شرایطی، تصویر ترامپ در کامیون حمل غذا معنای نمادین پیدا میکند. رئیسجمهور کشوری که روزی ادعای ابرقدرت بودن را داشت و میخواست با نمایش قدرت وارد جنگ شود، حالا برای خروج از یک فرودگاه خارجی مجبور است مخفیانه جابهجا شود.
ادامه را از اینجا بخوانید.