روزهای گرم مردادماه کم کم به یکی از بی نظیر ترین روزهای خود نزدیک و نزدیک تر می شود.
روزی که یادآور یکی از ماندگارترین و احساسیترین لحظات تاریخ معاصر کشورمان است. در چنین روزی، نخستین گروه از آزادگان سرافراز ایرانی پس از سالها اسارت در زندانهای رژیم بعث عراق، به میهن بازگشتند و چشمهای منتظر هزاران خانواده را روشن کردند.
روز ۲۶ مرداد سال ۱۳۶۹، میهن اسلامی شاهد حضور نخستین گروه آزادگان سرافرازی بود که پس از سال ها اسارت در زندان ها و اسارتگاه های رژیم بعث عراق، قدم به خاک پاک میهن اسلامی خود گذاشتند.
در آن روزها ستاد رسیدگی به امور آزادگان که در ۲۲ مرداد ۶۹ تشکیل شده بود، تبادل حدود ۵۰ هزار آزاده را با همین تعداد اسیر عراقی و با هماهنگی دستگاههای دیگر برعهده گرفت. با این تفاوت که اسرا آنها نظامی و اسرای ما بیشتر بسیجی و غیرنظامی بودند.
طبق اطلاعات موجود بازگشت آزادگان به میهن، دو هفته پس از اشغال نظامی کویت توسط ارتش صدام و دو روز پس از آن صورت گرفت که صدام در نامهای به آیتالله هاشمیرفسنجانی- رئیسجمهور وقت ایران - بار دیگر عهدنامه ۱۹۷۵ الجزیره را پذیرفت و به شرایط ایران برای پایان جنگ تسلیم شد و از جمله قول عقبنشینی از مرزهای ایران و آزادسازی اسیران ایرانی را داد.
این روز، نماد صبر، استقامت، ایمان و عشق به وطن است.
آزادگان، تنها اسیران جنگ نبودند؛ آنان مردانی بودند که در سختترین شرایط، عزت و باور خود را حفظ کردند. سالهای طولانی دوری از خانه، شکنجههای جسمی و روحی، و بیخبری از عزیزان، نتوانست اراده آنان را در هم بشکند. آنها با صبری مثالزدنی، معنای واقعی آزادگی را به نسلهای بعد آموختند؛ آزادگیای که فراتر از رهایی جسم، به معنای آزاد بودن روح و اندیشه است.
اسرای سرافراز ایرانی از چند نقطه مرزی با تشریفات وارد کشور شدند و نخستین واکنش آنان بوسه بر خاک ایران و ریختن اشک شوق بود.
بازگشت آزادگان در ۲۶ مرداد ۱۳۶۹، برای ملت ایران فقط یک خبر خوش نبود؛ بلکه لحظهای بود که اشک شوق، دعا، آغوشهای منتظر و شادی مردم در هم آمیخت. این روز به ما یادآوری میکند که مقاومت و امید، حتی در تاریکترین لحظهها نیز میتوانند انسان را به روشنایی برسانند.
بزرگداشت ۲۶ مرداد فرصتی است برای ادای احترام به همه آزادگانی که با صلابت و شرافت، نام ایران را سربلند نگه داشتند. یاد و خاطره آنان، بخشی از هویت ملی ماست و باید همواره در ذهن و دل نسلهای آینده زنده بماند.
رهبرشهید در باره آزادگان گفته بودند«آزادگان در زمره بهترین سربازان انقلاب، آزمودهترین فرزندان این ملت و شایستهترین افراد برای دفاع از انقلاب و نظام جمهوری اسلامی هستند و مورد امید و اعتماد نظام محسوب میشوند».