حملات قدرتمند و گسترده نیروهای مسلح کشورمان به پایگاههای نظامی آمریکا در خلیج فارس، آسیبپذیری شبکه نظامی گسترده واشنگتن در منطقه را آشکار کرد و اکنون آمریکا را در برابر یک انتخاب پرهزینه قرار داده است: میلیاردها دلار برای بازسازی پایگاههای آسیبدیده هزینه کند یا حضور نظامی خود را در خاورمیانه بازطراحی کند. به عبارتی واشنگتن اکنون با این پرسش راهبردی مواجه است که آیا باید میلیاردها دلار برای بازسازی تأسیسات هزینه کند یا برای دورهای جدید، اساساً الگوی حضور نظامی خود در منطقه را تغییر دهد.
تقریباً چهار دهه است که حضور نظامی آمریکا در منطقه بر شبکهای از پایگاههای گسترده در سراسر منطقه خلیج فارس استوار بوده است؛ اما شش ماه جنگ با ایران، آینده این حضور نظامی را با تردیدهای جدی مواجه کرده است. جمهوری اسلامی ایران با استفاده از موشکهای کوتاهبرد و پهپادها، تأسیسات نظامی آمریکا را هدف قرار داد و نشان داد پایگاههای بزرگ این کشور، به دلیل قرار گرفتن در نزدیکی سواحل کشورمان، تا چه اندازه آسیبپذیر هستند. این حملات، آمریکا را وادار کرد بخشی از نیروها و هواپیماهای خود را به مناطقی خارج از برد این تسلیحات، از جمله رژیم صهیونی، اردن و مناطق دورتر منتقل کند.
در همین ارتباط هال برندز، پژوهشگر دانشگاه جانز هاپکینز، با اشاره به آسیبپذیری پایگاههای بزرگ آمریکا گفت که شاهد تغییر وزن حضور نظامی آمریکا به سمت خارج از خلیج فارس خواهیم بود. او افزود:«این تغییر به دور شدن از پایگاههایی خواهد بود که در تیررس موشکهای کوتاهبرد و پهپادها قرار دارند. رویکرد مورد توجه واشنگتن، حرکت به سمت مدلی با استقرار پراکندهتر نیروها است.» این روند، درخواستهای قدیمی برای کاهش ابعاد حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس را نیز سرعت بخشیده است.
مؤسسه امریکن اینترپرایز، اندیشکده مستقر در واشنگتن، نیز برآورد کرده است که هزینه تعمیر خسارتهای واردشده به ۱۱ پایگاه آمریکایی در هفت کشور خاورمیانه میلیاردها دلار خواهد بود. با این حال، پنتاگون هزینه بازسازی این پایگاهها را در برآوردهای خود از هزینههای جنگ با ایران لحاظ نکرده است. هرگونه بازنگری در حضور نظامی آمریکا در منطقه، بر تعداد نیروهای آمریکایی مستقر در کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز تأثیر خواهد گذاشت و پیشبینی میشود این تعداد به سطوحی کاهش یابد که از زمان پیش از حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ تاکنون دیده نشده است.
با توجه به این شرایط به نظر می رسد که دکترین کارتر فروپاشیده است. در واقع انقلاب اسلامی ایران باعث شکلگیری دکترین کارتر شد و این جنگ با ایران بود که به فروپاشی آن انجامید. این یک طنز تاریخی است که شکست راهبردی آمریکا در ایران، ترامپ را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد و او هرگز نمیخواست به کارتر تبدیل شود، اما حالا دارد به او تبدیل میشود!