بصیرت - صفحه 2773

مقدمه: محمد هاشمی رفسنجانی رئیس اسبق صداوسیما و برادر آیت‌ا... هاشمی رفسنجانی(ره) است. ایشان از جمله سابقون انقلاب اسلامی است که از دیرباز شاهد فراز و نشیب‌های رابطه ایران و آمریکا بوده است. این در حالی است کابینه دوازدهم نیز تشکیل شده است و دولت آقای روحانی در مسیری قرار گرفته که با چالش‌ها و فرصت‌های متفاوتی مواجه خواهد بود. به همین دلیل و به بهانه سخنرانی پرحرف و حدیث دونالد ترامپ در سازمان ملل و رویکرد دولت آقای روحانی در چهار سال آینده با ایشان گفت‌وگو کردیم. مهندس هاشمی معتقد است: «سخنرانی آقای روحانی با ترامپ تفاوت‌های مهمی داشت. ترامپ در سخنرانی خود از هیچ مقام و یا مسئول نظام سیاسی ایران نامی به زبان نیاورد و بلکه روی صحبت وی با نظام جمهوری اسلامی بود. این رویکرد در گذشته هم وجود داشته و رهبران سابق آمریکا نیز در سخنان خود نظام جمهوری اسلامی را مورد هجمه قرار می‌دادند و به اشخاص کاری نداشتند. رهبران آمریکا در طول چهل سال گذشته نسبت به قرائتی که حضرت امام(ره) و نظام جمهوری اسلامی از دین مبین اسلام دارند ناراحت هستند و این نوع قرائت را برخلاف منافع خود به شمار می‌آورند. به نظر من آقای روحانی نیز می‌بایست به جای اینکه به شخص ترامپ واکنش نشان دهد، نظام سلطه و استکباری آمریکا را زیر سوال می‌برد. بدون شک هنگامی که کنگره آمریکا تحریم جدیدی را علیه ایران تصویب می‌کند در سخنان ترامپ شریک است. نظام سیاسی آمریکا به این نتیجه رسیده که ترامپ باید در سازمان ملل علیه ایران سخنرانی کند. در نتیجه تقابل اصلی بین نظام جمهوری اسلامی و نظام سلطه است و اشخاص تنها نقش بازیگران این تقابل را ایفا می‌کنند.» در ادامه متن گفت‌وگوی مهندس محمد هاشمی رفسنجانی با «آرمان» را از نظر می‌گذرانید.

اشاره: جهان در سالي که گذشت با فراز و فرودهاي زيادي همراه بود تا جايي که حجم گسترده رويدادها و بحران‌ها، سال سپري شده را نسبت به سالهاي گذشته متمايز کرد. راي مردم انگليس به جدايي از اتحاديه اروپا (برگزيت) و پيروزي غيرمنتظره دونالد ترامپ در انتخابات رياست جمهوري آمريکا که شوک بزرگي به نهادهاي سياسي و اقتصادي دنيا وارد کرد، در کنار رويدادهايي چون ادامه بحران در کشورهاي مواجه با بهار عربي، تشديد تروريسم در برخي کشورهاي آفريقايي، تهديد هسته اي کره شمالي، تداوم تنش روسيه با غرب و ناتو، ناآرام شدن کشورهاي اروپايي درپي حضور آشکار تروريست‌ها، کودتا و ناآرامي در ترکيه، بحران داعش، ناکامي سازمان ملل و قدرتهاي بزرگ در مهار دو چالش بزرگ جهاني يعني عراق و سوريه، موضوع فلسطين و ادامه اشغالگري اسرائيل، مشکلات آب و هوايي و دهها رويداد و بحران ديگر از اين دست، امسال را به يکي از پرچالش ترين سالهاي قرن حاضر تبديل کرد. سالي که در آن هستيم را درحالي به پايان مي بريم که تروريسم همچنان به عنوان بزرگترين خطر پيش روي بشر در حال يکه تازي است و قدرت‌هاي جهاني و سازمان ملل با آن همه ابزار نظامي و سياسي که در اختيار دارند نتوانسته اند آن را مهار کنند. در اين ميان، انتخاب فردي غيرسياسي و بي تجربه به عنوان رئيس جمهوري آمريکا که خود را کدخداي جهان مي داند و در چهار طرف دنيا نيروي نظامي و تسليحات سنگين مستقر کرده و داراي هزاران کلاهک هسته اي است، نوعي استرس و بي ثباتي به شرکت‌هاي بزرگ اقتصادي و حتي کشورهاي همپيمانش تزريق کرده و آينده سياسي جهان را به ويژه درپي افزايش اقدامات تروريستي در همه جاي دنيا با‌هاله اي از ابهام روبرو کرده است. آنچه در زير مي آيد خلاصه اي از تحولات ريز و درشت امسال در تمامي کشورهاست که به دليل حجم بالاي رويدادها، در چندين شماره متوالي از نظر خوانندگان محترم روزنامه مي گذرد.

مقدمه: پنجمين ديدار مقام معظم رهبري با سران قوا درباره آسيب‌هاي اجتماعي هم انجام شد و آنطور كه عبدالرضا رحماني فضلي وزير كشور از اين ديدار روايت مي‌كند، رهبر معظم انقلاب بر پيگيري جدي‌تر آسيب‌ها از سوي مسئولان و دستگاه‌ها تأكيد داشته‌اند. با اين همه و با وجود برگزاري پنج جلسه در سطح عالي‌ترين مقامات كشور به نظر مي‌رسد بحث آسيب‌هاي اجتماعي آنطور كه بايد و شايد مورد توجه قرار نگرفته تا روندي كاهشي را در حوزه اين آسيب‌ها شاهد باشيم. اما به نظر مي‌رسد بخشي از اين آسيب‌ها حكايت از تحرك جريان نفوذ تحت عناوين مختلف در ميان دستگاه‌هاي اجرايي دارد، به گونه‌اي كه بخش مهمي از جريان آسيب‌هاي اجتماعي را مي‌توان با جريان نفوذ در ارتباط دانست؛ آسيب‌هايي كه زن و كيان خانواده را بيش از همه هدف گرفته‌اند. سراغ دكتر كبري خزعلي، عضو شوراي فرهنگی - اجتماعي زنان مي‌رويم تا در اين باره با وي به گفت‌وگو بنشنيم.

مقدمه: با وجود موج جهانی افزایش حضور زنان در ساختارهای اجرایی، قضایی و مجلس‌های قانونگذاری و جایگاه‌های سیاسی و اجتماعی در بدنه قدرت کشورها، جایگاه ایران به لحاظ میزان مشارکت سیاسی زنان با میانگین جهانی فاصله بسیاری دارد و حضور زنان در مجلس شورای اسلامی هنوز به پنج درصد نرسیده است. هم اکنون سازمان‌ها و مجمع‌های بین‌المللی توسعه‌ای، با هدفگذاری‌های بلندمدت و سیاستگذاری‌های بنیادی، اراده خود را در راستای توسعه مشارکت سیاسی زنان و رفع نابرابری‌های جنسیتی به کار بسته‌اند. در ایران توانمندسازی اجتماعی و سیاسی زنان در جامعه، هدفی است که برخی چهره‌های حاضر در نظام سیاسی، فعالان مدنی حقوق زنان و احزاب پیگیری می‌کنند، اما شتاب آن هنوز در همسنجی با حرکت جهانی کند است. با این حال اراده‌های موجود در جامعه این امیدواری را به وجود آورده است که روند افزایش وزن و مشارکت سیاسی و اجتماعی زنان شتاب بیشتری به خود گیرد. نمود این اراده را در افزایش شمار زنان داوطلب انتخاب در مجلس شورای اسلامی می‌توان شاهد بود. با پایان مهلت ثبت نام نامزدهای انتخابات مجلس دهم، وزیر کشور از این افزایش محسوس خبر داد. «عبدالرضا رحمانی فضلی» چهارم آذرماه اعلام کرد این میزان نسبت به انتخابات گذشته با رشد سه درصدی به 11 درصد رسیده است. گرچه اکنون مسأله رد صلاحیت‌ها و فهرست‌بندی جریان‌های سیاسی، گام‌های پیشینی است که می‌تواند حضور زنان در انتخابات را با چالش‌هایی رو‌به‌رو کند. در زمینه مسأله مشارکت سیاسی زنان، «الهه کولایی»، مدرس دانشگاه تهران، فعال سیاسی و نماینده مجلس ششم معتقد است که حضور و مشارکت زنان در سیاست، مدیریت بهتر امور سیاسی را به همراه دارد و به تلطیف رفتارها و کنش‌های سیاسی، استفاده بهتر از منابع اجتماعی برای تحقق اهداف رشد و توسعه و نیز رفاه عمومی، بهبود شرایط کلی کشور و کاهش رفتارهای خشونت‌آمیز منجر می‌شود. به گفته او، زنان در ایران سهم ناچیزی از سیاست داشته‌اند و به همین دلیل احزاب و جریان‌های سیاسی کشور باید با افزایش سهم زنان در فهرست‌های انتخاباتی و تمرکز در فرآیند تبلیغات انتخابات، جامعه را به سمت انتخاب نامزدهای زن هدایت کنند.کولایی عملکرد زنان حاضر در مجلس را جدا از عملکرد مردان نمی‌داند و بر این نظر است که در ارزیابی عملکرد دوره‌های گوناگون مجلس، باید جریان سیاسی که نمایندگان مرد و زن به آن تعلق دارند، مبنای ارزیابی باشد.این نماینده پیشین مجلس شورای اسلامی، ایجاد پیوند میان خواسته‌های مردم و نمایندگان مجلس را یک ضرورت می‌داند و تأکید دارد که باید جریان سیاسی را که با این خواسته‌ها پیوند برقرار می‌کند، به اکثریت برسانیم. در این میان، از احزاب و جریان‌های سیاسی انتظار می‌رود تا بر پایه توانمندی‌ها و شایستگی‌های گوناگون خود، به معرفی نامزدها بپردازند. گفت‌وگوی این استاد دانشگاه با «ایرنا» را می‌خوانید.

مقدمه: ایجاد ساختاری با عنوان «دستیاری ویژه رئیس جمهوری در امور اقوام و اقلیت‌های دینی و مذهبی»، نوآوری دولت یازدهم بود، نوآوری ای که توانست در دوره فعالیت خود، نگاه تازه‌ای را به اقوام و اقلیت ها، ایجاد کند. دولت، با ایجاد این ساختار، نه تنها توانست بخش زیادی از مطالبات اقوام و اقلیت‌های دینی و مذهبی را برآورده کند، بلکه گام‌های بلندی برای رفع تبعیض‌ها بردارد؛ تبعیض هایی که نه براساس سیاست‌های کلی نظام، بلکه به دلیل ملاحظات محلی یا بوروکراتیک اعمال می‌شد. در گفت‌و‌گو با حجت‌الاسلام والمسلمین علی یونسی که عهده دار این مسئولیت است، دشواری‌ها و دستاوردهای دستیاری ویژه رئیس جمهوری بررسی شد. با وی درباره وضعیت ایران در توجه به مطالبات اقلیت‌ها نسبت به خاورمیانه گفت‌و‌گو کردیم. براساس تجربیات یونسی، از او درباره حوزه سیاست و احتمال بحران آفرینی‌های پسابرجامی در سیاست داخلی نیز پرسیدیم. بخش هایی از این گفت‌و‌گو که پیش از انتخابات هفتم اسفند ماه صورت گرفت، پیش روی شما قرار دارد. نسخه کامل آن را در ویژه نامه نوروزی «ایران» خواهید خواند.