بصیرت - صفحه 2787

اشاره: درس حوزه خوانده اما لباس روحانيت نمي‌پوشد. عضو فراكسيون اميد است اما مي‌گويد كنش‌هاي سياسي‌اش در پارلمان شخصي است. محمود صادقي، نماينده تهران به پيگيري موضوعات جنجالي معروف شده است. از حساب قوه قضاييه به نام شخص رييس قوه تا انتشار فهرست بدهكاران بانك سرمايه. جسارت او در طرح موضوعات يادآور كنش‌هاي علي مطهري است. او مي‌گويد نخواسته مطهري، باشد، مطهري، مطهري است اما شخصيت خاصي كه البته مي‌تواند الگو باشد. در اين گفت‌وگو به كنش‌هاي اخير اين نماينده نگاهي انداخته و از او پرسيده‌ايم كه چرا دست به افشاگري مي‌زند؟

اشاره: سياست‌ورزي اصلاح‌طلبان از سال ٩٢ در قالب‌هاي جديدي ريخته شد كه مهم‌ترين علت آن شرايط و جغرافياي عرصه سياست بود. جريان سياسي‌اي كه چند سالي بيرون از دايره قدرت قرار گرفته بود، ابتكار عمل را به دست گرفت. بخشي از فعالان اين جريان كه مطابق تصميم شوراي نگهبان نمي‌توانست از فيلتر عبور كرده و در معرض راي مردم قرار بگيرد تا به ميدان تصميم‌گيري و اداره كشور بيايد، در كنار نيروهاي مقبول قرار گرفته و مسير خود را به سمت هدف باز كرد. عليرضا علوي‌تبار، تحليلگر اصلاح‌طلب و علي شكوري‌راد، دبيركل حزب اتحاد ملت ايران دو اصلاح‌طلبي هستند كه از پيامدهاي اين قالب‌ريزي جديد براي سياست‌ورزي اصلاح‌طلبانه، اخيرا سخن گفته‌اند. دو اصلاح‌طلبي كه حيات سياسي‌شان پيش از تولد اصلاحات در سال ٧٦ بوده و حرف‌شان به دليل همين سبقه مورد اعتنا بوده است. هر دو از عصر جديد سياست‌ورزي اصلاح‌طلبانه مي‌گويند. عليرضا علوي‌تبار اخيرا از به كار‌گيري سياست سازش حرف زده و گفته كه «شما نمي‌توانيد از بهبود‌خواهي حكومتي دفاع كنيد و دايما در دعوا با مسوولان كشور باشيد. آنجا بايد به دنبال سازش به معني دقيق كلمه، كوتاه آمدن، معامله كردن، چانه زدن و... كه محصولات بهبودخواهي حكومتي است، باشيد.» او اين راهكار را براي گذار به مردم‌سالاري لازم ببيند و مي‌گويد كه«خيلي خوب است كه ما وارد معامله‌اي شويم كه قوه قضاييه از دعواي سياسي كنار بكشد. ممكن است در اين راه خيلي امتيازات بدهيم اما ارزش دارد كه قوه قضاييه سياسي نباشد و اين به نفع همه جناح‌ها است. مثلا در سياست خارجي نمي‌شود دعوا كرد. يك كشور نمي‌تواند به عنوان مثال در مورد سوريه مواضع متعدد داشته باشد. در مورد قدرت و مواضع موشكي نيز همين طور. در اين موارد سازش‌هايي لازم است كه جريان بهبود‌خواه حكومتي مي‌تواند انجام دهد.» علي شكوري‌راد هم به نوعي از اين عصر جديد سياست‌ورزي اصلاح‌طلبان حرف مي‌زند. او از اين قالب جديد دفاع مي‌كند و معتقد است كه نبايد از حركت درستي كه كرده‌ايم پشيمان بشويم. اين فعال سياسي اصلاح‌طلب بيان مي‌كند كه «وقتي نيروهاي اصلاح‌طلب در انتخابات ٩٤ رد‌‌صلاحيت شدند ناگزير بوديم، از كساني حمايت كنيم تا جلوي ورود افراطي‌ها را به مجلس بگيريم. ما مي‌دانيم كارمان درست بوده و جدايي برخي نمايندگان فهرست اميد از فراكسيون اميد يا حالا تضعيف موقعيت جهانگيري در دولت عوارض ناخواسته يك حركت درست است. ما به اين دلايل نبايد از حركت درستي كه انجام داديم و نتيجه گرفتيم پشيمان بشويم.» وي در توضيح چرايي حمايت اصلاح‌طلبان از حسن روحاني چنين مي‌گويد كه «اصلاح‌طلبان هويت خود را مي‌شناسند و به آن پايبند هستند. اين حمايت‌ها مخل حفظ هويت اصلاح‌طلب‌ها نبوده و نيست. علت اين است كه هويت اصلاح‌طلبي به مراتب قوي‌تر از آن است كه بخواهد دستخوش چالش‌هاي اينچنيني شود.» اين فعال سياسي اصلاح‌طلب تاكيد مي‌كند كه «مزيت اصلاح‌طلبان اين است كه توانسته‌اند، دايره شمول خود را آنقدرگسترده كنند كه علاوه بر اعتداليون، اصولگراهاي معتدل هم در اين دايره قرار گيرند و رمز پيروزي در انتخابات هم همين بوده است.»

مقدمه: چندي پيش سردار نجات قائم مقام سازمان اطلاعات سپاه در مصاحبه‌اي با خبرگزاري تسنيم به ذكر نكاتي در خصوص سابقه سازمان مجاهدين انقلاب اسلامي پرداخت. بخش‌هايي از اين مصاحبه در ادامه مي‌آيد:

اشاره: هر سال ١٦ آذر، دانشجو باشيم يا نباشيم، ياد سه آذر اهورايي در ما زنده مي‌شود كه ٦٤ سال پيش از اين در سرسراي دانشكده فني دانشگاه تهران در اعتراض به حضور نظاميان در دانشگاه به خون غلتيدند: مصطفي بزرگ نيا، احمد قندچي و مهدي شريعت رضوي. در روزهاي سرد پس از كودتاي ٢٨ مرداد كه مصدق در حصر بود و نيروهاي مشروطه‌خواه هر يك به كنجي خزيده بودند يا در زندان بودند، دانشجويان به سفر ريچارد نيكسون رييس‌جمهور كشوري كه از عاملان اصلي كودتا بود، اعتراض كردند و نتيجه آن شد كه همه مي‌دانيم. در طول همه اين سال‌ها و دهه‌ها، جنبش دانشجويي به مثابه دماسنج حال و هواي جوانان پيش رو و تحول خواه ايران عمل كرده است و همواره بازتابي بوده از آنچه در جامعه در جريان است و ‌اي بسا مطالبات جامعه را نمايندگي مي‌كرده. البته هم سو با تحولات شگفتي كه جامعه و سياست ايران در اين سال‌ها تجربه كرده، دانشگاه نيز تغييراتي را از سر گذرانده است، دگرگوني‌هايي كه ناگزير الگوهاي كنش و واكنش جنبش دانشجويي را متاثر ساخته است. همين تاثير و تاثرات موضوع گفت‌وگوي ماست با محمد امين قانعي راد، جامعه شناس و پژوهشگري كه دانشگاه و تحولات آن يكي از دغدغه‌هاي اصلي و هميشگي‌اش بوده و هست.