بصیرت - صفحه 2874

مقدمه: انتخابات رياست‌جمهوري ايالات متحده امريكا وارد فصل پاياني خود شده است. حالا مردم امريكا بايد از ميان دو گزينه يعني دونالد ترامپ، نامزد جمهوريخواهان و هيلاري كلينتون، نامزد دموكرات‌ها يكي را انتخاب كنند. هيلاري كه هم حزب ساكن فعلي كاخ سفيد است احتمالا در بسياري از مسائل ادامه‌دهنده راه كنوني دولت فعلي خواهد بود. دونالد ترامپ، نماينده افراط‌گرايي و تغييري است كه قصد دارد شرايط حاكم را تغيير دهد و اكنون تبديل به پديده‌اي در انتخابات امريكا شده است؛ پديده‌اي كه در تاريخ انتخابات اين كشور تاكنون سابقه نداشته است. اما سوال اصلي اينجاست كه پديده‌اي مانند ترامپ چگونه به وجود آمد و چگونه توانست در ميان خيل نامزدهاي جمهوريخواه تبديل به پرچمدار حزب شود و به عنوان نامزد نهايي وارد رقابت با هيلاري كلينتون شود؟ براي يافتن پاسخ اين پرسش‌ها گفت‌وگويي داشتيم با فريد مرجايي، تحليلگر مسائل امريكا كه ساكن اين كشور است تا دلايل اجتماعي و سياسي به وجود آمدن پديده ترامپ را مورد بررسي قرار دهيم.

مقدمه: گفت‌وگوي اعتماد با غلامحسين كرباسچي دبيركل حزب كارگزاران حدود دو هفته قبل انجام شد. درست قبل از آنكه حزب كارگزاران درگير ماجراهاي ريز و درشتي از خودكشي يكي از كارمندانش در دفتر حزب گرفته تا خبرسازي‌هاي رسانه‌هاي اصولگرا درباره اختلاف حسين مرعشي با كرباسچي و قهر او از حزب يا استعفاي اسحاق جهانگيري از حزب كارگزاران، شود. گفت‌وگو هم حول شرايط حاكم بر اصلاح‌طلبان و وضعيت دولت و تحركات انتخاباتي احمدي‌نژاد بود. كرباسچي توضيح داد كه اگرچه نمي‌توان گفت اختلاف نظري ميان اصلاح‌طلبان وجود ندارد اما اگر در اهداف اصلاح‌طلبي براي كشور و نظام متمركز شوند، رسيدن آنها به انسجام كار سختي نخواهد بود. به اعتقاد كرباسچي هيچ يك از اصلاح‌طلبان از ائتلاف سال 92 و 94 پشيمان نيستند. چرا كه نتيجه ائتلاف آنها در انتخابات 92 پيروزي روحاني و نتيجه ائتلاف 94 هم تغيير 70 درصدي تركيب مجلس بود كه هردو نتيجه براي آنها مطلوب است. كرباسچي مي‌گويد كه اطلاع دارد رييس‌جمهور از بخشي از دستگاه‌هاي اجرايي ناراضي است. اما نگران است در صورت تغيير جايگزين آن بخش‌ها به خوبي عمل خواهند كرد يا نه. گفت‌وگوي «اعتماد» با غلامحسين كرباسچي را در ادامه مي‌خوانيد:

مقدمه: شهرداري تهران در يكي دو ماه اخير با چالشي جدي در خصوص تخلف اين نهاد در واگذاري املاك به برخي اعضاي شوراي شهر، مديران شهرداري و افرادي خارج از اين دو مجموعه مواجه شده است. در شبكه‌هاي اجتماعي اين بحران با عنوان «املاك نجومي» ياد مي‌شود. رخدادي كه با انتشار يك نامه از سازمان بازرسي به مديريت شهرداري شروع شد و به بازداشت منتشر‌كننده نامه منجر شد. اما بعد از بازداشت او اطلاعات جديدي كه به نظر مي‌رسد از وي به دست آمده منتشر شد كه پرسش‌هايي را براي افكار عمومي مطرح كرد. ابتدا عنوان شد اين اسناد توسط احمد حكيمي‌پور، عضو شوراي شهر در اختيار وي قرار گرفته است. حكيمي‌پور نيز در دفاع از خود روي محرمانه نبودن اين نامه تاكيد كرد و انتقال آن به منتشر‌كننده اسناد را خالي از اشكال دانست. با اين حال روز سه‌شنبه دادستان عمومي و انقلاب تهران در اظهارات خود نام جديدي را مطرح كرد: محمدعلي نجفي. اصلاح‌طلبي خوشنام كه در سابقه‌اش عضويت شوراي شهر تهران را به مدت شش سال دارد و در مقاطع مختلف حتي يكي از گزينه‌هاي اصلاح‌طلبان براي رياست‌جمهوري بوده است. دادستان تهران نقش نجفي را در ماجراي انتشار اسناد واگذاري املاك اين گونه بيان كرده است: «به موجب تحقيقات دادستاني، حكيمي‌پور، عضو شوراي شهر پذيرفته است كه نامه را پيش از انتشار به افرادي از جمله آقاي نجفي، مشاور رييس‌جمهور در ساختماني واقع در خيابان شهيد مطهري تهران تحويل داده است.» او همچنين گفته است: «تحقيقات دادستاني نشان مي‌دهد كه اقدام متهم بيانگر نوعي هماهنگي و همراهي با جريان خاص سياسي است؛ زيرا انتشار نامه نزديك به زمان برگزاري انتخابات رييس شوراي اسلامي شهر تهران يعني دوازدهم شهريورماه بوده است.» اما محمدعلي نجفي در گفت‌وگويي كه روز گذشته با «اعتماد» داشت نسبت به اين اظهارات دادستان واكنش نشان داد.

مقدمه: در جامعه كنوني ايران، با حجم انبوهي از كتاب‌هاي منتشر شده روبه‌رو هستيم كه وضعيت محتواي آنها در قياس با حجم اين آثار، به هيچ‌وجه قابل اعتنا نيست. به همين دليل، برخي تحليلگران، رخوت جامعه در زمينه كتابخواني را ناشي از وجود بحران در حوزه توليدات مكتوب مي‌دانند و تاكيد دارند كه بحران اعتماد به محتوا سبب شده كه بسياري از افراد جامعه، به ويژه نسل جديد، در حال حاضر كمتر به دنبال مباحث جدي باشند. در همين راستا، ناصر فكوهي، استاد دانشگاه و مدير موسسه انسان‌شناسي و فرهنگ با تاكيد بر اينكه ما در همه زمينه‌هاي علمي و هنري و ادبي دچار كمي‌گرايي و نوكيسگي و البته لمپنيسم فرهنگي شده‌ايم، مي‌گويد كتاب‌هاي بي‌محتوا، نويسندگان و مترجمان بي‌محتوا و بي‌مايه‌ آينده را مي‌سازند و هر دوي اينها منتقدان بي‌حاصل و بي‌مايه و پرمدعا، ناشران ناتوان و سودجوي بدتري را و اين چرخه‌هاي باطل مي‌تواند دايم ادامه پيدا كند. متن گفت‌وگو با اين استاد جامعه‌شناسي را در ادامه مي‌خوانيد.

مقدمه: آمریکا این روزها به دست یک«توئیترباز» ناآگاه به مسائل سیاسی(!) اداره می شود که حتی رسمی ترین مواضع ایالات متحده آمریکا را در تنگنای چند کلمه‌ای «توئیتر» خلاصه می کند و این در حالی است که اداره امور کشوری با 50 ایالت که داعیه ابرقدرتی دارد از این طریق و دیگر راه‌ها در فضای مجازی نه تنها ممکن نیست که مساوی است با به خطر انداختن مصالح ملی و بین‌المللی آمریکا. خبرگزاری‌های معتبر بین‌المللی هم از این موضوع درمانده‌اند که وقتی روی خروجی خبرها می‌آید: «واکنش سریع ترامپ به آزمایش موشکی کره شمالی: بعید است کره جنوبی و ژاپن بیش از این بتوانند این وضع را تحمل کنند. شاید لازم باشد که چین یکبار و برای همیشه به این وضعیت مزخرف پایان دهد»، با موضع رسمی ایالات متحده آمریکا طرف هستند یا با پیام صبح و شامگاهی دونالد ترامپ!؟ نشنال اینترست به تبع همان توئیتی که بعید است جدی گرفته شود نوشته: «صبر استراتژیک دولت ترامپ در ارتباط با پکن رو به اتمام بوده، بنابراین ترامپ موضعی خشن و تهاجمی را علیه این کشور در پیش گرفته است.» و این در حالی است که وقتی می‌بینیم حتی کره شمالی هم نسبت به در اصطلاح «هارت و پورت» های یک «توئیترباز» ناآگاه به مسائل سیاسی بی‌توجهی نشان می‌دهد(!) بسیار بعید است که چین به این سادگی‌ها در برابر چنین رفتارهای خلاف قاعده و عرف سیاسی، تزلزلی هرچند اندک از خود نشان دهد. تحلیلگران مسائل سیاسی در بررسی های به انجام رسیده به گزینه نظامی هم اندک توجهی نشان داده اند اما این در حالی است که کارشناسان مسائل سیاسی ـ نظامی با نگاهی عمیق تر و دقیق تر به شرایط ژئوپلیتیک منطقه شرق آسیا به ویژه حوالی مرزهای شرقی چین و روسیه و نیز شبه جزیره کره و ژاپن معتقدند در این منطقه هیچ جنگی رخ نخواهد داد زیرا زیرساخت های منطقه و ذهنیت تاریخی این چند کشور چنین اجازه ای نخواهد داد خاصه آن که آمریکا و چین تا همین جا هم اندکی بیشتر از حد مجاز به مرزهای سیاسی ـ اقتصادی یکدیگر نزدیک شده اند و شاید گامی بیشتر تنش هایی در سطح بین المللی به وجود آورد. نکته انحرافی مسئله خطاب قراردادن چین بدون توجه به جایگاه و پایگاه روسیه در همین منطقه است که می تواند سوالات و ابهامات بسیاری به دنبال داشته باشد که چینی ها، که اقتصاد را به هر مسئله دیگری ترجیح می دهند و نظمی خاص را سرلوحه خود قرارداده اند؛ به آسانی از آن نخواهند گذشت(!)مسئله ای که می تواند حتی چینی ها را تامرز تجدید نظر در روابط پس از ترامپ نیز پیش ببرد. ترامپ در ذهن چینی‌ها می تواند یکی از منفورترین روسای جمهور ایالات متحده آمریکا باشد زیرا چه در زمان رقابت‌ها و چه لحظه ای پس از انتخاب، او را چهره ای گستاخ و چین ستیز شناخته اند و تماس او با رهبر تایوان بر این مسئله صحه گذاشت که یا ترامپ سیاست بین الملل نمی داند یا به قدری گستاخ است که حرکت بر اساس قواعد موجود را زیر پا نهاده و در هر دو موضع چینی ها حواسشان به کوچکترین تحولات منطقه ای هست حتی اگر وقعی به توئیت های دونالد ترامپ نگذارند. برای بررسی بیشتر تحولات اخیر مسائل موجود در شبه جزیره کره و نیز اثرات وضعی و سیاسی توئیت جدید ترامپ با دکتر اسماعیل بشری، پژوهشگر ارشد گروه خلع سلاح مرکز تحقیقات استرات‍ژیک و کارشناس مسائل شبه جزیره کره به گفتگو پرداخته ایم که حاصل این گفتگو در ادامه می‌آید.