بصیرت - صفحه 3144

مقدمه: جهانی که ما در آن زندگی می‌کنیم، دوره‌های تاریخی گوناگونی مانند کمون‌های اولیه، برده‌داری، فئودالیسم، سرمایه‌داری و... را پشت سر گذاشته است. در هر کدام از این دوره‌ها افکار و ارزش‌های متفاوتی بر انسان‌ها حاکم بوده و نحوه زندگی آنها متفاوت بوده است. در اینجا بی‌مناسبت نیست که از طبیعت دوم «اصطلاح کلیدی در توسعه‌ نابرابر» اثر نیل اسمیت، استفاده کنیم و بگوییم هر مناسبات به عنوان مثال مناسبات برده‌داری، فئودالیسم یا سرمایه‌داری، جغرافیای تاریخی خاص خود را تولید می‌کند. در دوران اولیه یا قدیم، زندگی انسان‌ها در محدوده‌ جغرافیای خاصی سپری می‌شد و اکثریت در محدوده خاصی به دنیا آمده، زندگی کرده و از دنیا می‌رفتند. در هر دوره‌ای تعریفی متفاوت از انسان وجود داشته و به تبع آن حقوق متفاوتی برای او متصور و اعمال می‌شده است. انسان‌های اولیه، بخش‌هایی از بدن خود را با برگ درختان می‌پوشاندند. غذای آنها دانه‌های گیاهی و میوه‌های درختان و در مراحل بعدی، حیوانات نیز به آنها اضافه شد. در مقاطعی انسان‌ها روی درختان زندگی می‌کردند، ولی به مرور زمان با پیشرفتی که در تاریخ تمدن بشری صورت گرفت، نوع لباس، خوراک، مسکن و... آنها تغییر کرده و به عبارتی متنوع‌تر شده است. در آن دوران، آنها از قبیله و سرزمین خودشان دفاع می‌کردند و معمولا شغل پدرانشان را ادامه می‌دادند. در محدوده قبیله خود ازدواج می‌کردند و از رئیس قبیله که به‌صورت موروثی انتخاب می‌شد، فرمانبرداری می‌کردند. به عبارتی طبق نظریه (مازلو) نیازهای اولیه انسان، آن هم به شکل ابتدایی تامین می‌شد. مازلو، نیازهای انسان را به نیازهای اولیه و ثانویه تقسیم کرده است، ولی در دنیای جدید علاوه بر نیازهای اولیه به نیازهای ثانویه انسان نیز توجه خاص می‌شود. حق و حقوق تازه‌ای برای انسان‌ها به رسمیت شناخته شده است. یکی از آنها حق انتخاب است و انسان‌ها آزادی بیشتری دارند که با چه کسی ازدواج کنند؟ چه شغلی انتخاب کنند؟ کجا زندگی کنند؟ به عبارتی، آنها آزادی بیشتری در زندگی فردی، اجتماعی، سیاسی و... خود دارند. هر چند هنوز افراد، جریان‌ها و گروه‌هایی در دنیا هستند که حق انتخاب برای انسان‌ها قائل نیستند، ولی آنها و اندیشه‌شان در حال زوال است و در آینده‌ تاریخ بشری جایی ندارند. در هر برهه‌ای از تاریخ، ارزش‌ها و هنجارهایی بر جامعه حاکم بوده و مردم به آن پایبند بوده‌اند و تخطی از آن، جرم محسوب می‌شده است. قرون وسطی در اروپا نیز یکی از دوره‌های مهم بوده که حوادث و اتفاقات بسیار تلخی، طی این قرن‌ها اتفاق افتاده و دوران تاریکی لقب گرفته است. در قرون وسطی، هیچ‌کس حق اظهارنظر برخلاف نظریه کلیسا را نداشت و افرادی مانند گالیله به جرم اعلام یک نظریه علمی، توسط کلیسا محاکمه شد. حرکت‌های سیاسی و انقلابی، علیه حکومت‌های دیکتاتوری اروپا به تاسیس دموکراسی‌های نو در غرب منجر شد. این حرکت‌ها حاصل اثرگذاری فکری اندیشمندان فرانسوی، «منتسکیو و ژان ژاک روسو» و سیاستمداران آمریکایی، «توماس جفرسون و جیمز مدیسون» بود. در این دوره ما پدیده‌های جدیدی مانند کشور، ملت، دولت، دموکراسی، توسعه، منافع ملی، امنیت ملی، احزاب و انتخابات را داریم. تغییر و تحولاتی که در اروپا به رنسانس منجر شد، کل جهان را تحت‌تاثیر قرار داد. کشورمان ایران نیز از این تاثیرات بی‌بهره نبوده و نخبگان و مردم به تدریج خواهان توسعه کشور شده‌اند. دموکراسی از لوازم توسعه بوده، همچنین وجود احزاب از ضروریات دموکراسی است. مردم از طریق انتخابات به کاندیدای احزاب رای داده و آنها قدرت را به دست می‌گیرند. حال در این مقاله برآنیم که به این سوال پاسخ دهیم که معیار و شاخص صحیح انتخاب چیست؟

مقدمه: هزینه‌هایی که سیاست فعلی روی دست کره شمالی گذاشته ملت آن را در مضیقه شدیدی گذاشته است. به نظر می‌رسد که هیچ کشوری نظر طمعی به این شبه جزیره ندارد و این مالیخولیایی رهبر این کشور است که این مشکلات را ایجاد کرده است و باید روزی بفهمد که این مسیر فایده ای ندارد و باید ناچارا به توافقی برسند که با آرامش آنرا حل کنند.هر چند بیشتر مبادلات کره شمالی با چین است ولی کره شمالی ارزش آنرا ندارد که روسیه و چین بخواهند بخاطر آن وارد اتحادی بشوند که به منازعات شدید تری وارد شوند.لفاظی‌های مقامات کره ای و امریکایی بحران کره را به حدی رسانده است که ناظران احتمال برخوردهای شدیدتر و جنگ را مورد بررسی قرار داده و نقش بازیگران مختلف این جریان را مورد کنکاش قرار می‌دهند. هر چند کره شمالی و رهبر خاص آن از قبل به عنوان عنصری نامطلوب برای نظام بین الملل شناخته می‌شود اما باید گفت حضور ترامپ در راس قدرت امریکا این موضوع را پیچیده تر کرده است. کره شمالی بی توجه به تحرکات امریکا به آزمایشات موشکی خود ادامه می‌دهد و هر آن ممکن است آزمایش هسته ای خود را شکل دهد و حساسیت‌های بالایی را منجر شود. آیا نهایت این مناقشات می‌تواند به جنگ ختم شود. در این باره با فریدون مجلسی دیپلمات بازنشسته و کارشناس مسائل بین المللی گفتگو کرده ایم که از نظر می‌گذرانید.

مقدمه: هفته‌هاي پاياني دولت يازدهم به رياست حسن روحاني درحال سپري شدن است. چهار سالي كه با فراز و فرودهاي بسيار در حوزه سياست خارجي همراه بود. ادامه تبعات خيزش‌هاي مردمي در جهان عرب، پرونده متفاوت سوريه با بازيگري پررنگ ايران، اتحاد روزافزون سياسي- امنيتي تهران و مسكو، به نتيجه رسيدن مذاكرات نفسگير هسته‌اي و تولد توافق هسته‌اي، مسير ناهموار اجراي برجام، تنش در رابطه تهران و رياض كه با اعدام شيخ شيعه نمر آغاز و به حمله به سفارتخانه عربستان در ايران و قطع رابطه ديپلماتيك ميان دو كشور ختم شد، آغاز روند عادي‌سازي رابطه ايران در سطح بين‌المللي، انتخابات رياست‌جمهوري امريكا و روي كار آمدن مردي كه با عالم سياست بيگانه است همه و همه بر دستاوردهاي دستگاه ديپلماسي دولت يازدهم تاثيرگذار بود. حميدرضا آصفي، سخنگوي سابق وزارت امور خارجه كه روزگاري رداي سفارت ايران در امارات متحده عربي را نيز بردوش داشته است در گفت‌وگوي تفصيلي با «اعتماد» از تغييرات سينوسي رييس‌جمهور جديد امريكا مي‌گويد و تاثير تصميم‌هاي جديد او در سوريه و ديگر صحنه‌هاي بين‌المللي. وي اعتقاد دارد كه رييس‌جمهور جديد امريكا به دشمني با ايران ادامه مي‌دهد اما توافق هسته‌اي را حفظ مي‌كند. مشروح اين گفت‌وگو به شرح زير است:

اشاره: سياست يكي از مفاهيمي است كه برخلاف كاربرد فراوان حتي در ديالوگ‌هاي روزمره، درك‌هاي متفاوتي از آن در بين جامعه، افراد و گروه‌ها وجود دارد. اما اينكه اين تفاوت في النفسه امر مثبتي به شمار مي‌آيد يا خير موضوعي است كه ابعاد جامعه‌شناختي آن را با ناصر فكوهي، استاد انسان‌شناسي دانشگاه و مدير موسسه انسان‌شناسي و فرهنگ در ميان گذاشتيم. وي در پاسخ به سوالات «اعتماد» وجود ادراكات متفاوت در جامعه ايران را مثبت ارزيابي مي‌كند و معتقد است اگر ما جامعه‌اي داشتيم كه در آن به ظاهر يا در باطن، چنين تفاوت‌هايي وجود نداشت، بايد نگران مي‌بوديم. وي ادامه مي‌دهد آنچه نبايد با وجود رويكرد يكدست سياسي اشتباه گرفته شود، وجود همگرايي‌هاي مهمي نظير همگرايي ملي يا همگرايي دموكراتيك است. اين‌گونه همگرايي‌ها براي ما ضرورت دارند زيرا در جهاني زندگي مي‌كنيم كه واحد دولت ملي، واحد اصلي آن است، اما بيشتر و ضروري‌تر از اين مساله ما بايد هويت‌هاي فرهنگي خود را در قالب هويت‌هاي ديني، اخلاقي، زباني، ميراث فرهنگي و غيره حفظ كنيم و براي اين كار بايد در گروه بزرگي از ارزش‌ها بايكديگر توافق و اجماع داشته باشيم.