بصیرت - صفحه 3734

اشاره: خون سه جوان آزادیخواه ایرانی است که نام دانشجو را در شانزدهم آذرماه هر سال در خاطره ها زنده نگاه می‌دارد. امروز روزی است که به نام «عدالتخواهی» و «آزادی طلبی» گره خورده. روز دانشجو که می شود, دانشگاهیان هر کدام به دنبال آرمان‌های خود مطالباتی را مطرح می‌کنند. برخی حرف هایشان از جنس علم و پژوهش است و عده‌ای دیگر دغدغه‌ای از جنس سیاست دارند. این موضوع نه فقط در این سال‌ها بلکه در دهه‌های قبل هم در میان دانشگاهیان مطرح بوده است. بسیاری از فعالان سیاسی بر این باورند اگر دوره ریاست جمهوری دولت نهم و دهم دوره افول تشکل‌های سیاسی باشد دوران اوج پویایی سیاسی در دانشگاه‌ها مربوط به دوره اصلاحات است؛ دوره‌ای که جنبش دانشجویی شکوفاتر از گذشته عمل کرد و بروز و ظهوری عیان‌تر یافت. در دوران اصلاحات هر چند وقت یکبار نگاه‌های مردم به دو جریان فکری حاکم بر دانشگاه جلب می‌شد، با این همه دولت های نهم و دهم آمد و خط بطلانی بر فعالیت دانشجویی کشید. دانشجویان 8سال پرفراز و نشیب را در دولت سابق پشت سر گذاشتند برای همین درانتخابات یازدهم مطالبات مختلف‌شان را از رئیس دولت خواستار شدند. موضوعی که حسن روحانی شنید و به آن پاسخ داد. دو طیف اصلاح‌طلب و اصولگرا در روز دانشجو با یک صندلی فاصله روبه‌روی هم نشستند تا مطالباتشان را از دانشگاه هر یک به زبانی روی میز رسانه‌ای ما بریزند... «دولت نهم و دهم فضای بسته را به دانشگاه آورد و هنوز که هنوز است تبعات فعالیت این دولت در دانشگاه ماندگار شده است.» اینها حرف‌های حسین نقاشی دانش آموخته حقوق عمومی از دانشگاه تهران است؛ جوانی که به نمایندگی از تشکل بزرگ انجمن اسلامی پشت صندلی مناظره دانشجویی روزنامه ایران نشسته است، صندلی مقابل او متعلق به حسین شاهمرادی فعال سیاسی و دبیر سابق جامعه اسلامی دانشجویان است. او که کارشناس ارشد روابط بین الملل دانشگاه علامه است حرف اصلی‌اش مهندسی فرهنگی در دانشگاه‌هاست... شاهمرادی مدام در طول مناظره تأکید می‌کند تا زمانی که دانشگاه‌های کشور الگو و سند راه مشخصی نداشته باشند، نمی‌توانند در پیشبرد انقلاب اسلامی موفق عمل کنند. جنس حرف هایشان اگر چه یکی نیست، اما دغدغه‌هایشان یکی است. آزادی بیان در دانشگاه، پرهیز از تنش زایی در دانشگاه‌ها، مبارزه با فساد علمی و پویایی سیاسی در دانشگاه جزو همان مخرج مشترک‌های حرف‌های نقاشی و شاهمرادی در یک مناظره 2 ساعته بود.

مقدمه: 16 آذرماه در تقویم ما روز دانشجو نامگذاری شده‌ است. اما 16 آذر برای دانشجو و دانشگاه فراتر از یک نامگذاری است و دانشجویان در این روز برگی جدید را در حیات اجتماعی خود ورق می‌‌زنند و به تعبیری هویت خود را باز می‌یابند. حال این سؤال پیش می‌آید که چه مؤلفه‌هایی این روز را به نمادی از هویت دانشجویی بدل کرده‌ است؟ برای یافتن پاسخ این پرسش و رسیدن به تحلیلی پیرامون آن با دکتر هادی خانیکی، استاد ارتباطات دانشگاه علامه‌ طباطبایی که 46 سال «روز دانشجو» را تجربه کرده است و خود نیز از دانشجویان فعال و اثرگذار بوده، به گفت‌وگو نشستیم. او برایمان از مؤلفه‌هایی که این روز را به نمادی از هویت دانشجویی بدل کرده است، ‌گفت. ماحصل نشست ما پیش روی شما است.

اشاره: حوادث جهانی و شیوه برخورد ما با آنها می‌تواند نمود مناسبی از آنچه «زیر پوست جامعه» در جریان است، باشد. به طور مثال وقایع تروریستی پاریس در هفته جاری هر چند هر انسان طبیعی را به علت کشتار بی‌گناهان متأثر می‌کند اما اندازه‌گیری شدت و ضعف واکنش‌های اجتماعی، تا اندازه‌ای نشان می‌دهد که آیا مردم کشورمان شناخت صحیحی از پشت پرده نحوه اداره جهان دارند؟ از نقش رسانه‌ها در ترویج نظام طبقاتی حاکم بر جهان مطلع هستند؟ «غربزدگی» را به عنوان یک بیماری اجتماعی ترویجی به رسمیت می‌شناسند؟ مرزی میان همدردی جهانی و حقوق شهروندی طبقاتی و نابرابر قائل هستند؟ همه ما ساکن غرب و جنوب آسیا یا به عبارت غربی‌ها «خاورمیانه» هستیم. جایی که زندگی در آن به حکم نظم ناظمان انسان ستیز، ارزان است و حوادث آن مطابق با سایر مناطق جهان، واکنش‌های احساسی و عاطفی را برنمی‌انگیزاند! اوضاع انسانیت در دنیای مشترک ما به حدی فاجعه‌آمیز است که در ایام کوتاه انتفاضه جدید، بیش از 84 فلسطینی 16 تا 25 ساله، جان خود را به صورت داوطلبانه فدا کرده اند تا مسیر «امید و آزادی» سرزمین‌شان را گشوده نگاه دارند. با این حال هیچ هشتگ پر تکراری در دفاع از حریم آزادی و زندگی برای آنها در شبکه‌های اجتماعی، ابداع نشد! در چنین جهانی «همدردی فرانسوی» در کمتر از چند ساعت همه‌گیر می‌شود و شبکه‌های اجتماعی و فضای زندگی حقیقی مملو از قدرشناسی می‌شود؛ آن هم به احترام کشوری که خود از بنیانگذاران و حامیان تسلیحاتی و مستشاری داعش به شمار می‌رود! در کشور ما نیز جمعیت قابل توجهی از بازیگران و خوانندگان و رسانه‌های زنجیره‌ای غربگرا در لاک «همدردی فرانسوی» فرو رفتند و حتی تلاشی اندک برای برقراری توازن میان احساسات جریحه‌دار خاورمیانه‌ای‌های خسته و آواره و ماتم‌زده از جنگی چندین ساله، انجام ندادند. در این میان سفیر دیپلماسی عمومی آمریکا به واسطه اعلام هشدار «خطرپذیری نظم صهیونیستی حاکم بر جهان» از نهادهای بالادستی رصدگر واکنش‌های مردمی، در میدان حاضر شد. به این ترتیب آنجلینا جولی آمریکایی اولین بازیگری شد که «بی‌عدالتی» حاکم بر جهان حتی در «همدردی انسانی» در برابر قربانیان تروریسم را متذکر شد! نام این احساسات متناقض انسانی در شرق می‌تواند «غربزدگی» باشد و در غرب به احتمال زیاد «نژادپرستی» نامیده می‌شود. اتفاقا بنا بر اسناد تاریخی، گسترش این احساس در میان شرقی‌ها مستقیما با تلاش و تبلیغات غربی‌ها میسر گشته و نوعی پیش نیاز اجباری «استعمارگری» به شمار می‌رود. پس این غربزدگی است که حکم می‌کند «ملت‌های خاورمیانه» متفرق باشند تا ابزار استثمارشان فراهم گردد و دیگران بر سرنوشت آنها تسلط یابند و در مقابل نژادپرستی عاملی برای وحدت حتی در برابر زشتی‌های اجتماعی و سیاسی و رفتار ظالمانه با دیگران است. شعار غربزدگان می‌تواند «نه غزه، نه لبنان...» باشد اما شعار غربی‌ها قطعا «ما همه پاریسی هستیم» خواهیم بود! غربزدگان از پس تحلیل علت حضور رزمندگان کشورشان در سوریه و عراق برای حفظ امنیت برنمی‌آیند اما غربی‌ها به راحتی حمله به عراق و افغانستان و سوریه و فلسطین را با عنوان «دفاع از ارزش‌ها و آزادی و دموکراسی» توجیه می‌کنند. پس آنها نظم برآمده از ظلمی آشکار را عادلانه قلمداد می‌کنند اما ما از پس توجیه عدالت خود در میان بخشی از طبقه هنرمند و شهیر جامعه‌مان برنمی‌آییم چون میان ما دره‌ای از احساسات متناقض برآمده از انسانیت غربگرایانه، فاصله انداخته است. با احتساب این موارد «غربزدگی» امنیت، اقتصاد، اجتماع و حاکمیت هر ملت مستقلی را با مخاطرات جدی مواجه می‌سازد و از توان ایجاد دوقطبی‌های جامعه‌ستیز با هدف نابود ساختن «اتحاد ملی» برخوردار است. مهم است که غربزدگی را بشناسیم و همچون جراحی چیره دست از تار و پود جامعه بیرون کنیم...در این ماموریت مهم همراهی‌مان کنید!