بصیرت - صفحه 3752

مقدمه: در سال هاي اخير با رشد جريان‌هاي افراطي و تكفيري، برخي به سادگي به يافتن ارتباط هايي ميان عمل و گفتار اين گرو‌ه‌‌ها و انديشمندان مسلمان مي پردازند. ايشان مدعي اند كه براي مثال مي توان خشونت عريان گروه‌هاي سلفي را در آثار متفكريني چون سيد جمال، محمد عبده، سيد قطب و ... بازجست و با اين حكم به تخطئه اين انديشمندان و كساني مي پردازند كه مي كوشند در مسير پرسش هاي ايشان تلاش مي‌كنند. البته كه نمي توان يك انديشه را با خشونت يا مدارا لااقتضا دانست،‌ اما سارا شريعتي معتقد است كه منابع اصلي خشونت را بايد در جاي ديگري جست‌وجو كرد، اين منابع را بايد در ساختارهاي نابرابر اجتماعي، استعمار خارجي و استبداد داخلي جست. سارا شريعتي در تالار كمال دانشكده ادبيات و علوم انساني دانشگاه تهران انديشه سيد قطب را محصول فرايند راديكاليزه شدن مدام مي‌داند كه در جامعه ريشه دارد. به همين خاطر توصيه مي‌كند به جاي تاكيد مدام براي مقصر معرفي كردن اين متفكر يا آن انديشه، بهتر است براي خشكاندن ريشه خشونت به جامعه بازگرديم. او در اين نشست كه در ادامه سلسله نشست‌هاي مركز فرهنگ و انديشه جهاد دانشگاهي برگزار مي‌شد، ‌با رويكردي جامعه‌شناختي به بازخواني متن نشانه‌هاي راه در بستر زندگي سياسي، اجتماعي،اقتصادي و فرهنگي سيد قطب پرداخت كه از نظر مي‌گذرد:

مقدمه: اصطلاح «دیپلماسی انرژی» با وزارت بیژن زنگنه بر وزارت نفت در دوران اصلاحات مطرح شد و از آن زمان بسیاری از کارشناسان معتقدند زنگنه یک دیپلمات موفق در بخش انرژی است که دیگر تکرار نخواهد شد. او اکنون وزیر نفت دولت تدبیر و امید نیز هست و اهداف کنونی نظام در بخش انرژی را پیگیری می‌کند؛ با این تفاوت که این بار مسئولیتش بسیار سنگین‌تر و شرایط پیچیده تر از قبل است. چراکه صنعتی را تحویل گرفته است که از یک سو به خاطر تحریم‌ها قدرت سابق را ندارد و از سوی دیگر اکنون با اجرای برجام و برداشته شدن تحریم‌ها می‌خواهد جان تازه ای بگیرد. با وجود این شرایط عده ای عملکرد دولت در دو سال گذشته را مورد نقد قرار می‌دهند و عقیده دارند که زنگنه در دولت یازدهم فعلا نتوانسته است کارنامه موفقی در زمینه دیپلماسی انرژی به جا بگذارد. اما این نقد تا چه اندازه صحت دارد و از اینجا به بعد وزارت نفت باید چه اهدافی را دنبال کند؟ این موضوع بهانه میزگردی تخصصی با حضور 3 تن از صاحبنظران این عرصه شد. دکتر مهدی عسلی، مدیر امور اوپک و روابط با مجامع انرژی وزارت نفت، دکتر منصور معظمی، معاون سابق وزیر نفت و عضو هیأت علمی دانشگاه صنعت نفت، دکتر علی شمس اردکانی، عضو هیأت نمایندگان اتاق بازرگانی ایران با حضور در دفتر «روزنامه ایران» زوایای پنهان و پیدای دیپلماسی انرژی دولت یازدهم در بخش نفت را بررسی کردند که در ذیل می‌خوانید:

مقدمه: او از مهم‌ترين بازيگران سياسي عصر خود بوده و در سال ۲۰۱۵ميلادي توسط مجله معتبر «نيچر» به عنوان يكي از ۱۰ چهره تاثيرگذار علمي جهان انتخاب شد. نيچر در معرفي علی اکبر صالحي، به سوابق تحصيلي وي در دانشگاه آمريكايي بيروت و انستيتوي فناوري ماساچوست (MIT) و سپس بازگشت به وطن پس از پيروزي انقلاب اسلامي و تصدي مناصب دانشگاهي و دولتي بلندپايه مي‌پردازد و مي‌افزايد: «دكترصالحي چهره بين‌المللي برنامه هسته‌اي ايران است، مردي كه بسيار وفادار به كشورش و در عين حال فردي منطقي است، به‌طوري كه مذاكره‌كنندگان توانستند در دوران بحران به وي روي آورند». دكتر صالحي در شرايط كنوني معاون رئيس‌جمهور و رئيس سازمان انرژي اتمي ايران است. وي از سال ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۲ وزير امور خارجه ايران بود. اين دانشمند برجسته استاد دانشگاه صنعتي شريف است و دو دوره رئيس اين دانشگاه بوده است. او از سال ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۳ نماينده ايران در آژانس بين‌المللي انرژي اتمي بود، بين سال‌هاي ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۹، معاونت دبيركل سازمان كنفرانس اسلامي را بر عهده داشت، سپس از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۸۹رئيس سازمان انرژي اتمي ايران شد. به بهانه به نتيجه رسيدن برجام و لغو تحريم‌هاي ايران و همچنين تحليل و ارزيابي چالش‌ها و فرصت‌هاي پيش رو با وي گفت‌وگو كرديم. صالحي با اشاره به انتخابات مجلس دهم عنوان مي‌كند: «برجام تصميم جمعي نظام سياسي بوده كه مورد تاييد مقام معظم رهبري نيز قرار گرفته و به همين دليل مساله‌ای قابل بازگشت نيست كه نمايندگان مجلس دهم بتوانند بر محتواي آن تاثير بگذارند. برجام براي نمايندگان مجلس دهم مساله‌ای است كه پشت سر گذاشته شده و براساس آن جمهوري اسلامي و قدرت‌هاي جهاني به يك جمع‌بندي رسيده‌اند كه مسير جديدي درمقابل فناوري هسته‌اي ايران گشوده شود. در شرايط كنوني كليه قطعنامه‌هاي سازمان ملل، شوراي حكام، اتحاديه اروپا و همچنين تحريم‌هاي آمريكا عليه ايران لغو شده است. لغو تحريم‌ها براي مردم ايران و همچنين نظام جمهوري اسلامي يك موفقيت بزرگ بوده است. در نتيجه دليلي براي نگراني از سرنوشت برجام وجود ندارد». رئيس سازمان انرژي اتمي همچنين درباره آينده رابطه ايران و آمريكا تصريح مي‌كند: «موضوع «گفت‌وگو» با موضوع«رابطه» متفاوت است و ما بايد بين اين دو مقوله تفاوت قائل شويم. در طول مذاكرات هسته‌اي هيچ‌گونه بحثي مبني بر رابطه با آمريكا صورت نگرفت و تمامي مذاكرات انجام شده به صورت انحصاري درباره پرونده هسته‌اي ايران صورت گرفته است. مشكل بزرگ رابطه ايران و آمريكا فقدان اعتماد متقابل است. مردم ايران در سال‌هاي گذشته به اين نتيجه رسيده‌اند كه ايالات متحده آمريكا هيچ‌گاه خيرخواه ملت ايران نبوده است. به همين دليل براي اينكه اين كمبود اعتماد جبران شود بايد در برخي رويكردها و تصميمات تغيير به وجود بيايد تا بي‌اعتمادي به اعتماد و درك متقابل تبديل شود. يكي از اقدامات موثر در اين زمينه موفقيت برجام بوده است». در ادامه متن گفت‌وگوي اختصاصي «آرمان» با دكتر علي‌اكبر صالحي رئيس سازمان انرژي اتمي ايران را مي‌خوانيد:

مقدمه: مجمع جهانی اقتصاد در ایستگاه چهل‌وششم؛ جایی که لابی‌های سیاسی و اقتصادی در بالاترین سطح ممکن اما با تشریفاتی به‌مراتب کمتر از دیدارهای دو یا چندجانبه دیپلماتیک، صورت می‌گیرد و در پاره‌ای موارد، اقتصاد و سیاست در سال جاری میلادی را تحت‌الشعاع رایزنی‌ها قرار می‌دهد. «داوس» در هفته گذشته، باز هم توجه محافل جهانی را به خود جلب کرد و مانند همیشه خبرساز بود. خبرهایی که برای ایرانیان، از جدال لفظی میان «ترکی فیصل» شاهزاده سعودی و محمدجواد ظریف بر سر مسئله سوریه تا درخواست جان کری، وزیر خارجه ایالات متحده، از همتای ایرانی خود برای پیگیری وضعیت سه آمریکایی ربوده‌شده در عراق را شامل می‌شد. اما این ظاهر رسمی داوس است و در باطن، ‌هزاران مراوده دیگر در جریان است. برای بیان شنیدنی‌های این اجلاس و آنچه در جهان پرشتاب تحولات حوزه فناوری در جریان است، محمود سریع‌القلم بهترین گزینه است. استادتمام دانشگاه شهیدبهشتی، ازجمله استادان ایرانی است که موردتوجه محافل علمی و پژوهشکده‌های بین‌المللی قرار دارد. یافته‌های او از هفدهمین حضورش در داوس سوئیس، بخش اصلی گفت‌وگوی «شرق» با فارغ‌التحصیل دکترای روابط بین‌الملل دانشگاه کالیفرنیای جنوبی و فوق دکترای همین رشته از دانشگاه اوهایو است. سریع‌القلم بلافاصله پس از بازگشت از داوس، روز پنجشنبه میهمان «شرق» بود و بخشی از گفت‌وگوی سه‌ساعته ما نیز به مذاکرات هسته‌ای و ایران پسابرجام رسید که در ادامه می‌آید.