بصیرت - صفحه 4035

مقدمه: گروه سياسي - هفته دولت است و اين سومين هفته دولت در سومين سال است كه مردان دولت تدبير و اميد مي‌گذرانند. اصلي‌ترين پرسشی كه اين روزها مطرح مي‌شود اين است كه عملكرد دولت يازدهم تا چه اندازه قابل دفاع بوده و چه ميزان از وعده‌هاي داده شده اين دولت در دو سال گذشته محقق شده و البته دلايل ناكامي در تحقق اهداف چه بوده است. برخي معتقدند با توجه به محدوديت‌ها، كمبود امكانات، كاهش قيمت نفت، تحريم و بهانه‌گيري مخالفان بايد به دولت نمره بالايي داد و برخي ديگر مي‌گويند «اگر در روند اقتصادي از يك سيستم پيروي كنيم بهتر از اين است كه از دستورات فردي پيروي كنيم. برای مثال هيات دولت تصميم مي‌گيرد به‌جایی اعتبار تخصيص دهد اما خزانه پول لازم را براي اين كار ندارد و اين اتفاق بسيار بدي است كه تاكنون دوبار رخ داده است و دولت بايد پاسخگوي آن باشد.» از همين رو «آرمان» روز گذشته با تعدادي از فعالان عرصه‌هاي مختلف به گفت‌و‌گوي كوتاهي پرداخت و از آنها سوال كرد که عملكرد دولت يازدهم را چگونه ارزيابي مي‌كنيد و نقاط ضعف و قوت اين دولت چه بوده است؟ پاسخ‌ها را در ادامه مي‌خوانيد:

چكيده: نويسنده از منظر جامعه‌شناسي سياسي و با محور قرار دادن ساختار قدرت در ايران، در صدد پاسخ‌دادن به اين پرسش است كه تا چه حد ساختار قدرت در ايران به عنوان مانع يا تسهيل‌كننده توسعه سياسي عمل مي‌كند. توسعه سياسي را مي‌توان توزيع قدرت ميان نيروهاي مختلف اجتماعي فرض كرد، در حالي كه ساختار قدرت در ايران تمايل به شخصي كردن و تمركز قدرت دارد. مفروض اساسي نويسنده، اين است كه روند غالب در ايران معاصر، دست‌يابي به قدرت اقتصادي از طريق‌دست‌يابي به قدرت سياسي بوده و هست. از همين‌رو، تا زماني كه ساختار قدرت مزبور تداوم دارد، احتمال توسعه سياسي كم است. وي، ساختار قدرت مزبور تداوم دارد، احتمال توسعه سياسي كم است. وي، ساختار قدرت در ايران را با عنوان مدار بسته قدرت توصيف نموده و معتقد است: در مقابل دولت كه از اين مدار بسته قدرت حمايت مي‌كند، نيروهاي اجتماعي حاشيه‌نشين شده به واسطه مدار بسته فوق، مدار قدرت ديگري را شكل‌ مي‌دهند كه مي‌توان آن را مدار تغيير ناميد. در تعامل ميان اين دو مدار، ساختار بسته قدرت، اندك‌‌اندك كه افول پيدا مي‌كند، زيرا نتيجه حمايت از باز توليد مدار بسته قدرت، بروز و تداوم تضادهاي دروني دولت ايراني است. يعني در حالي كه دولت در كوتاه مدت نيروهاي مخالف را به حاشيه مي‌راند، به دليل افزايش جمعيت نيروهاي مختلف در طولاني مدت، مشروعيت حكومت به شدت زير سوال مي‌رود. نويسنده، ضمن بررسي نقش دوگانه نيروهاي فراملي در رابطه با ساختار قدرت در ايران، نتيجه مي‌گيرد كه در مقطع كنوني حمايت از دولت‌هاي اقتدارگرا با منافع نظام سرمايه‌داري در تعارض است و به همين دليل، نظام سرمايه‌داري مي‌تواند به عنوان شرط لازم توسعه سياسي عمل كند.

مقدمه: شخصیت آرامی دارد. شاید همین نوع خاص از رفتار باعث شده تا با هر دو جناح اصولگرا و اصلاح‌‌طلب رابطه خوبي داشته باشد؛ البته که خود را اصلاح‌طلب می‌داند و بر آن هم تأکید دارد. با محمدرضا عارف، معاون اول دولت اصلاحات، در دفتر «بنیاد امید ايرانيان» به گفت‌وگو نشستیم و درباره شاخص‌های اصلاح‌طلبی صحبت کردیم. عارف اصرار دارد اختلاف بین اصولگرایی و اصلاح‌طلبی، از نوع اختلاف سلیقه است و این اختلاف نباید باعث شود برادری خود را مخدوش کنیم. بعد هم می‌گوید: «لااقل خود من با برادران و عزیزان اصولگرا ارتباط نزدیکی دارم». عارف البته اندیشه ایجاد تشکل و حزب را هم در ذهن دارد و می‌گوید پروانه فعالیت لازم را هم گرفته، اما دست نگه داشته است تا انتخابات برگزار شود، مبادا که شائبه انتخاباتی‌بودن فعالیت‌های او مطرح شود. صحبت که به انتخابات می‌کشد، از او درباره دغدغه‌های انتخاباتی اصلاح‌طلبان و به طور ویژه موضوع تأیید صلاحیت‌ها می‌پرسم. می‌گوید رایزنی‌هایی دارد. با اصرار بیشتر من می‌گوید: «با دوستان و مسئولان مذاکراتی داشته‌ام و ان‌شاءالله این مذاکرات را در ماه‌های آینده هم ادامه می‌دهم». درباره ماهیت این دوستان هم می‌گوید: «اشخاص مختلف؛ در شورای نگهبان، مسئولان اجرائی و... بزرگانی که نقش‌آفرینند یا در حل مشکلات می‌توانند نقش‌آفرینی کنند». برای کامل‌تر‌کردن توضیح هم می‌گوید: «واقعیت این است که با اعضای شورای نگهبان و مسئولان اجرای انتخابات باید تعامل کنیم. با بعضی‌ها هم ملاقات کرده‌ام». او در ادامه می‌گوید: «یکی از مشکلاتی که در یکی، دو انتخابات اخیر داشتیم، تقریبا قطع رابطه با بزرگان و دست‌اندرکاران انتخابات بود. باید این رابطه برقرار شود». گفت‌وگوی نسبتا طولانی ما که به‌پایان می‌رسد، تا آستانه در، به بدرقه‌مان می‌آید و درباره موضوعاتی صحبت می‌کنیم که امکان انتشار آن در این مقطع فراهم نبود.

مقدمه: دولت‌ها چهار سال فرصت دارند تا شعارهای انتخاباتی‌شان را به اقدامات عملی تبدیل کنند. دولت تدبیر و امید نیمی از این فرصت را گذرانده و هفته دولت زمان خوبی برای ارزیابی عملکرد اوست. عملکردی که به اعتقاد «رسول منتجب‌نیا »، فعال سیاسی اصلاح‌طلب، «مثبت، مفید و سرنوشت‌ساز » بوده است. با او گفت‌وگویی در این زمینه داشته‌ایم که در ادامه می‌خوانید.

اشاره: رابطه با آمريكادر طي بيش از دو دهه از تاسيس جمهوري اسلامي ايران، به عنوان يكي از مهم‌ترين و بغرنج‌ترين پديده‌هاي بين‌المللي همچنان باقي مانده است. هرگاه موضوع جديدي در صحنه بين‌المللي پديد مي‌آيد كه ايران را به نحوي در تنگناي مسائل سياسي و ديپلماتيك قرار مي‌دهد، ديدگاه‌ها و گرايشهاي سياسي داخلي و خارجي را تحت تاثير قرار داده و باز هم مقوله كرنش و سازش با آمريكارا بر سر زبانها مي‌آورد. ايران در طول مدت كوتاهي پس از پيروزي انقلاب اسلامي به اين نتيجه رسيد كه رابطه‌اش با دولت آمريكارابطه گرگ و ميش است و رفتار آمريكابا ايران برخلاف فريبندگيهاي ظاهري، فاقد هرگونه اصول ضابطه‌مند خيرخواهانه مي‌باشد. ايرانيان در حقيقت، جوهر ناپيداي ضوابط غير انساني و غيرعادلانه موجود در رابطه خود با آمريكاييان را دريافتند و دچار رنجي دروني شدند و از خود پرسيدند كه آيا به راستي وقت آن نيست كه به آن همه نيرنگ و نامردمي پاسخي دهند اراده و انديشه خود را بيازمايند؟ بسياري از اصول‌گرايان در ايران و ساير سرزمينهاي اسلامي برآنند كه ايران نبايد و نمي‌تواند قدرت و امتيازات پر شمار خود را به بهاي رفع برخي محروميت‌هاي اقتصادي و توسعه احتمالا سريع‌تر و بيشتر بفروشد. اين معامله در نهايت به زيان ايران خواهد بود و همان چشم‌داشتهاي اقتصادي را ه برايش محقق نخواهد ساخت، ايران و اكنون و پس از اين، مهم‌ترين پايگاه ايدئولوژيك جهان در مقابل پروژه استعماري جهاني شدن كه نه تنها قدرت ايجاد اشتراك و اتحاد در جهان اسلام را دارد بلكه حتي در سطحي جهاني، قدرت ايجاد شرايط تعديل يا تغيير در پروژه يا پروسه جهاني‌سازي را خواهد داشت. در اين مسير شايسته است اين موضوع از مجامع غير تخصصي و مطبوعات فاقد پشتوانه علمي، به كارشناسان و متخصصان علوم سياسي و روابط بين‌الملل، احاله شود كه وراي روز مرگيهايي سياسي و ديپلماتيك و از نگاهي عالمانه‌تر و واقع‌بينانه‌تر مورد بررسي و تحليل قرار گيرد. از همين‌رو با دكتر محمدرحيم عيوضي گفت‌وگويي انجام داده و موضوع رابطه ايران و آمريكارا با زاويه‌اي جديد از ديدگاه‌ ايشان جويا شده‌ايم و در اين نشست توجه شما را به موضوعات روز و چشم‌اندازهاي آينده نظر داشته‌ايم. محمدرحيم عيوضي داراي درجه دكترا در جامعه‌شناسي سياسي و يكي از صاحب‌نظران مسائل و موضوعات انقلاب اسلامي و مسائل بين‌المللي پيرامون آن است. وي ضمن داشتن، سوابق اجرائي موفق در امور پژوهشي و آموزشي، دانشيار علوم سياسي و اجتماعي در دانشگاه‌هاي تهران، امام صادق(ع) دانشگاه بين‌المللي امام خميني(ره)، دانشگاه اصفهان، دانشگاه آزاد و دانشگاه علوم قرآني مي‌باشد. وي همچنين داراي ترجمه و تاليفات ارزشمندي در زمينه مطالعات علوم سياسي، اجتماعي و فرهنگي است كه از جمله مي‌توان به كتابهاي منتشر شده‌اي تحت عناوين زير اشاره كرد: «رشد مباني فكري و تحول فرهنگ سياسي در انقلاب اسلامي»، «قانون اساسي، مجلس و نظارت از منظر امام خميني(ره)»، «طبقات اجتماعي و رژيم شاه»، «سير جريان روشنفكري در ايران و عملكرد آن در رويارويي با غرب» و مقالات بسياري در حوزه‌هاي علوم سياسي و اجتماعي و فرهنگي. دكتر عيوضي همچنين كتابهايي تحت عنوان: «تئوريهاي ساخت قدرت سياسي»، «آشنائي با انقلاب اسلامي»،‌ »مشاركت سياسي در انقلاب اسلامي براساس رفتار انتخاباتي»، «آسيب‌شناسي انقلاب اسلامي»، «انقلاب اسلامي و ريشه‌هاي آن» و ترجمه كتاب «از مقاومت تا انقلاب» را در دست انتشار و يا تاليف دارد. حاصل گفت‌وگو با اين محقق و توانا را تقديم شما علاقه‌مندان ارجمند مي‌نماييم كه اميد است مورد استفاده و توجه‌تان قرار گيرد.

چكيده: رژيم صهيونيستي اسراييل براي رهايي از فضاي متخاصم ميان كشورهاي خاورميانه، از سال‌هاي پيش در پي گسترش نفوذ خود در مناطقي همچون كشورهاي مسلمان‌نشين غيرعرب بوده است. بعد از فروپاشي شوروي، شرايط تا حدودي براي اسرائيل فراهم شد تا با نفوذ تدريجي خود در منطقه قفقاز و به خصوص جمهوري آذربايجان بر مبناي تفكر ابتدايي ره‌نام «بن گوريون» يا همان «نگاه به ماوراي حصار عرب» مناسبات گسترده‌اي را با آذربايجان برقرار نمايد. اين روابط پس از سال 1992 در شكل‌هاي مختلف اقتصادي، سياسي و امنيتي و فرهنگي نمود يافته است. حضور اسراييل در جمهوري آذربايجان به خاطر منابع سرشار از انرژي آن، فرصت بي‌نظيري را براي تل‌آويو به وجود آوده است تا بتواند بخش مهم از منابع مورد نياز خود را تامين كند. اين امر با توجه به انزجار ايران از سياست‌هاي يك‌جانبه‌گرايانه ائتلاف غرب و اسراييل باعث كاهش سطح اثر‌گذاري راهبردي – امنيتي تهران بر باكو و كاهش امنيت شده است. در واقع با حضور گسترده اسراييل در بخش انرژي جمهوري آذربايجان، مي‌توان انتظار داشت ميزان فعاليت‌هاي اقتصادي – امنيتي تل‌آويو در اين كشور افزايش يابد و ميزان مبادلات اقتصادي جمهوري اسلامي ايران با جمهوري آذربايجان در مقايسه با سرمايه‌گذاري‌هاي مشابه اسراييل كاهش يابد. همچنين بدليل تحديد نفوذ سياسي – اقتصادي ايران در آذربايجان در نتيجه حضور اسراييل، منافع و امنيت ملي كشورمان بر اثر تهديدهاي فزاينده، به چالش كشيده شود و به نوعي سبب تضعيف امنيت ملي ايران و تحديد تحرك منطقه‌اي ايران گردد. واژگان كليدي: جمهوري اسلامي ايران، اسرائيل، جمهوري آذربايجان، انرژي، خطوط لوله

نماینده مردم تهران در مجلس گفت: متن قراردادهای نفتی که وزارت نفت به مجلس منعکس‌ کرد و در ۸ مهر ماه تصویب شد و در آبان‌ماه امسال زنگنه ابلاغ کرد، ۱۳ برگ بیشتر نیست در حالی که اصل قرارداد ۷۰ صفحه با متن انگلیسی و مشتمل بر موارد متعدد حقوقی است که به هیچ وجه رونمایی نکرده‌اند و مدعی شده‌اند این اسناد محرمانه است.

نماینده مردم تهران در مجلس با بیان اینکه برخی قصد تحمیل و فشار بر شورای نگهبان دارند، گفت: در تایید صلاحیت کاندیداهای خبرگان نظر جمعی فقهای شورای نگهبان ملاک نهایی است.

پل پیلار تصریح کرد: موشک‌های بالستیک به عنوان بخشی از ساختار دفاعی هر کشور تعیین شده، در عین حال برخی از کشورها این موشک‌ها را به منظور استفاده به عنوان سلاح کشتار جمعی انبار می‌کنند؛ که این مساله به هیچ وجه در مورد ایران صدق نمی‌کند.