روزنامه ایران - صفحه 13

مقدمه: بسیج یک حرکت اجتماعی است که در هر جامعه‌ای با توجه به فرهنگ آن جامعه و به اشکال مختلف در اثر شرایط خاص به وجود می‌آید. اصلی‌ترین عنصر بسیج، نیروی مردمی است. یکی از پشتوانه‌های مهم در نبرد 8 ساله با دشمن بعثی هم بهره‌گیری از این نهاد بود. با توجه به نقش و اهمیت بسیج در جمهوری اسلامی ایران، در آستانه سالروز فرمان تاریخی حضرت امام خمینی(ره) و تشکیل بسیج مستضعفین گفت‌و‌گویی با دکتر مجید ابهری جامعه شناس و مدرس دانشگاه انجام داده‌ایم. او معتقد است، بسیجی فردی فداکار است که بدون تعلق به ارکان مادی به عشق دین و رهبری عضو این تشکل شده و خدمت می‌کند. در ادامه گفت‌و‌گوی «ایران» با ایشان را که بیشتر در خصوص زمینه‌های شکل‌گیری بسیج و نقش مؤثر آن در تحکیم اتحاد و انسجام ملی است، می‌خوانید.

مقدمه: با گذشت 66 سال از تصویب قانون ملی شدن صنعت نفت ایران (اسفند 1329) هنوز موضوعات مرتبط با این رخداد نیازمند تحلیل هستند. در آستانه 29 اسفند، سالروز ملی شدن صنعت نفت،‌ به دیدار دکتر محمدعلی همایون کاتوزیان، عضو هیأت علمی دانشکده مطالعات شرقی دانشگاه آکسفورد و استاد پژوهشی کالج سنت آنتونی رفتیم و با عنایت به مقالات و تألیفاتی که او در زمینه تاریخ معاصر و نهضت ملی ایران دارد، عملکرد دولت دکتر محمد مصدق در این نهضت را به گفت‌و‌گو نشستیم که می‌خوانید.

مقدمه: موضوع عضویت ایران در یک سازمان بین دولتی تحت عنوان «اف‌ای‌تی‌اف» (Financial Action Task Force) و نتایجی که پیروی از قوانین و مقررات ناشی از عضویت در این کارگروه، برای کشور به دنبال دارد، هفته‌هاست به محل جدل و تنش در محافل سیاسی کشور تبدیل شده است. کارگروه ویژه اقدام مالی در سال 1989 به ابتکار کشورهای عضو گروه «جی 7» تشکیل شد تا درباره وضعیت قوانین مبارزه با پولشویی در بازارهای مختلف مالی در سرتاسر جهان بررسی‌هایی داشته باشد. این در حالی بود که در سال 2009 برای اولین بار، نام ایران وارد لیست سیاه پیشنهادهای سرمایه‌گذاری FATF شد و سال‌ها بعد نیز تحت تأثیر تنش‌هایی که به واسطه پرونده هسته‌ای به وجود آمد، در کنار کره شمالی، در جایگاهی حتی بدتر از «لیست سیاه» و در فهرست کشورهایی قرار ‌گرفت که توصیه می‌شد علیه آنها «اقدامات مقابله‌ای» انجام شود. دولت یازدهم بعد از دستیابی به برجام برای خارج کردن نام ایران از این لیست سیاه، لایحه‌ای را تحت عنوان مبارزه با تأمین مالی تروریسم به مجلس فرستاد که به تصویب رسید. گامی که باعث شد «FATF» نام ایران را به مدت یک سال از لیست سیاه خود خارج کرده و خروج نهایی آن را منوط به عضویت کامل و پذیرفتن همه قوانین و مقررات حاکم بر این سازمان جهانی کند. روندی که لازمه آن محدود شدن فعل و انفعالات مالی دولت با برخی نهادها است که در لیست تحریم‌های غیر هسته‌ای قرار دارند. مخالفان دولت این امر را به «خودتحریمی» بانک‌های داخلی تعبیر کردند و آن را مغایر اهداف و منافع ملی کشور دانستند. با علی ماجدی، سفیر کشورمان در آلمان در بحبوحه بحث و جدال‌های داخلی درباره عضویت ایران در این تشکل جهانی دیدار کردیم. امری که باعث شد تا محور اصلی گفت‌وگوی ما با او که همزمان با سفر معاون صدراعظم آلمان به کشورمان، میهمان روزنامه ایران شده بود، به این موضوع اختصاص یابد. ماجدی که نمایندگی ایران را در یکی از مهم‌ترین شرکای اقتصادی کشور عهده‌دار است و خود پیش از این مناصب مهمی در حوزه‌های اقتصادی کشور داشته است ، در این مصاحبه از اهمیت حضور فعال ایران در نظام پولی جهان سخن گفت و تأکید کرد که ایجاد محدودیت برای بخش محدودی از نهادهای ایرانی نباید مانع از محرومیت ایران در چرخه مالی دنیا شود. مشروح این گفت وگو در ادامه از نظر می‌گذرد.

مقدمه: پس از استقرار نظام جمهوری اسلامی نیاز به تغییر بنیادین در عرصه‌های مختلف اجتماعی احساس شد و در این راستا ایجاد تحول در مقوله فرهنگ که از جایگاه و پایگاه ممتازی برخوردار است مورد توجه ویژه قرار گرفت و بر اساس فرمان حضرت امام خمینی(ره) در سال 1363 شورای عالی انقلاب فرهنگی شکل گرفت. یکی از مهم‌ترین اهداف مطرح شده برای این شورا گسترش و نفوذ فرهنگ اسلامی در شئون جامعه و تقویت و اعتلای فرهنگ عمومی بود. بر همین اساس با پیشنهاد ریاست وقت شورای عالی انقلاب فرهنگی تشکیل شورای فرهنگ عمومی به عنوان یکی از شوراهای اقماری شورای عالی انقلاب فرهنگی در دستور کار قرار گرفت. سرانجام در سال 1364 شورای فرهنگ عمومی به منظور تعیین اهداف، سیاستگذاری‌ها و هدایت فرهنگ عمومی شکل گرفت و به صورت رسمی از سال 1365 آغاز به کار کرد. همچنین به منظور توجه بیشتر به مسائل فرهنگی استان‌های کشور و پیگیری مصوبات شورای فرهنگ عمومی و شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال 1372 نسبت به تأسیس و تشکیل شورای فرهنگ عمومی در مراکز استان‌ها اقدام شد که تاکنون در مرکز همه استان‌ها این شورا تشکیل شده است. شورای فرهنگ عمومی هر دو هفته یک بار به صورت مستمر تشکیل جلسه می‌دهد و ریاست آن را وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به عهده دارد. این شورا در استان‌ها به ریاست ائمه جمعه، نایب رئیس استاندار و دبیری مدیران کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان‌ها فعالیت می‌کند. این شورا تاکنون 8 دوره را پشت سر گذاشته است و فعالیت شورای هشتم با آغاز به کار دولت یازدهم از مرداد 1392 آغاز شده است. با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید مسائل خانواده و آسیب‌های اجتماعی آن از جمله طلاق در اولویت کاری این شورا قرار گرفته است. دبیر هشتمین دوره شورای فرهنگ عمومی هر چند از «آموزش، مشاوره و اصلاح راهبردها» به عنوان 3 اولویت تعیین شده برای دستگاه‌های فرهنگی برای مواجهه با این معضل نام می‌برد اما در یک نگاه واقع‌بینانه معتقد است مواجهه با این مسائل شیوه خاص خود را می‌طلبد و نمی‌توان انتظار داشت که با یافتن صرفاً مدیریت متمرکز و کار دستگاهی بر آن غلبه کرد و لازم است راه‌حل‌های اجتماعی و جامعه محور برای این مسائل پیدا کرد. او می‌گوید اجرایی شدن این برنامه‌ها و ایجاد تغییر در سطح جامعه با نوشتن مصوبه و برنامه در اتاق‌های دربسته امکان‌پذیر نمی‌شود و باید از چشم و نگاه خانواده و جوانان در شرف ازدواج به مسائل خانواده نگاه کنیم. حجت‌الاسلام والمسلمین سید حسین شاهمرادی همچنین بر استفاده از ظرفیت سرمایه‌های فرهنگی و اجتماعی در ارتقای سطح فرهنگی جامعه تأکید دارد و می‌گوید با گذشتن از تنگ‌نظری‌هایی که عمدتاً ریشه در رقابت‌های سیاسی دارد باید از توان الگوسازی نخبگان و سرمایه‌های فرهنگی جامعه بیشتر استفاده کنیم. ضمن مرور عملکرد و کارآمدی این شورا در دوره‌های گذشته و میزان تأثیرگذاری شورای فرهنگ عمومی در ارتقای سطح فرهنگی جامعه با سید حسین شاهمرادی درباره لزوم تناسب و نزدیکی چارچوب‌ها و ارزشگذاری تصمیم‌سازان فرهنگی با باورهای جامعه به گفت‌وگو نشسته‌ایم که در پی می‌آید.