روزنامه اعتماد - صفحه 135

پنج تن از اعضاي كميسيون برجام در بيانيه‌اي خطاب به ملت گفتند گزارش قرائت ‌شده اين ‌كميسيون خارج از پارلمان تدوين ‌شده ‌است مقدمه: گروه ديپلماسي - سرانجام گزارش كميسيون ويژه بررسي برجام مجلس شوراي اسلامي روز گذشته منتشر شد؛ گزارشي كه با انتقادات و حاشيه‌هايي تند و تيز همراه شد. عصر روز شنبه كميسيون بررسي برجام براي تصميم‌گيري نهايي در رابطه با برجام تشكيل جلسه داد اما گزارش نهايي تنظيم شده آنقدر يكسويه بود كه با اعتراض چند عضو اين كميسيون روبه‌رو شد و سه تن از اعضاي آن به دليل يكسويه بودن اين گزارش جلسه را ترك كردند. در ادامه نيز، عصر ديروز پنج نفر از اعضاي اين كميسيون يعني علاءالدين بروجردي رييس كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي، غلامرضا تاجگردون رييس كميسيون برنامه و بودجه، منصور حقيقت‌پور نايب‌رييس كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي، عباسعلي منصوري آراني عضو كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي و مسعود پزشكيان با صدور بيانيه‌اي نسبت به روند تهيه گزارش اين كميسيون انتقاداتي كرده و به تشريح دستاوردهاي برجام پرداختند. متن اين بيانيه به شرح زير است:

اشاره: «مطمئنا اگر به گذشته بازگرديم؛ نحوه برخورد با اعتراض‌ها تغيير مي‌كرد، اگر چه اصول كلي در برابر اين بحران تغييري نداشت.»، «از مذاكرات روسيه و آمريكا درباره سوريه استقبال مي‌كنيم و اين به نفع سوريه است» و «با ابتكار جديد روسيه، شرايط پيرامون سوريه تغيير كرده است»، اينها محورهاي مهمي از سخنان بشار اسد رييس‌جمهوري سوريه در مصاحبه اختصاصي با شبكه خبر ايران است، ضمن اينكه وي تاكيد دارد: به مقامات غربي اعتمادي نداريم.

مقدمه: سياست‌نامه - ‌ سرشت اقتصاد سياسي ايران چيست و تحليل دقيق و عالمانه آن به چه معناست؟ آيا در اين طبقات سياسي- اقتصادي وجود دارند و ايران به گردونه جهاني سرمايه‌داري پيوسته است يا هنوز در جهان پيشاسرمايه‌داري به سر مي‌برد؟ آيا اصلا در دهه دوم سده بيست و يكم ميلادي مي‌توان گفت كشوري با اين حساسيت و وسعت توانسته از چنبره سرمايه‌داري جهاني شده بگريزد؟ سرمايه‌داري ايراني به چه معناست؟ آيا نوعي مالداري عمومي است؟ اطلاق مفاهيمي چون بورژوازي و كارگر و سرمايه‌دار و تهيدستان شهري به گروه‌هاي اجتماعي در ايران به چه معناست؟ توان سياسي و اقتصادي هر كدام از اين طبقات چقدر است؟‌ اينها پرسش‌هايي است كه دهه‌هاست ذهن و ضمير پژوهشگران و محققان علاقه‌مند به سرنوشت ايران را مشغول كرده است. در همين راستا موسسه مطالعات سياسي و اقتصادي پرسش، سمينارهايي را با حضور برخي صاحبنظران و پژوهشگران برگزار مي‌كند تا براي برخي از اين سوال‌ها پاسخي پيدا شود. دومين سمينار از اين مجموعه نشست‌ها عصر پنجشنبه نهم مهرماه برگزار شد. نشست نخست كه به انباشت سرمايه اختصاص داشت، با حضور حسن مرتضوي، پرويز صداقت و محمد مالجو برگزار شد. نشست دوم با عنوان نسيان طبقاتي با حضور كمال اطهاري و محمد مالجو برگزار شد. با توجه به مفصل‌بودن اين نشست پوشش كامل آن خارج از ظرفيت اين صفحه بود. بخش‌هايي از سخنراني اطهاري و مالجو را به روايت «اعتماد» مي‌توانيد در زير بخوانيد.

مقدمه: گروه اقتصادي - اقتصاد ايران دو سال است در هوايي تازه نفس مي‌كشد. تب و لرزهايش در چند سال اخير آن قدر شديد بوده است كه سبب شود بدن فرتوتش بيمارتر از قبل شود. شيركوند، كارشناس اقتصاد و معاون وزير اقتصاد در دولت اصلاحات، هادي حق‌شناس، كارشناس اقتصادي و نماينده پيشين مجلس و مهدي پازوكي، تحليلگر اقتصادي و استاد دانشگاه در روزنامه اعتماد گرد هم آمدند تا عملكرد دولت يازدهم را از منظر اقتصادي مورد بررسي قرار دهند. هر چند گفت‌وگو با سوالاتي درباره عملكرد اقتصادي دولت يازدهم آغاز شد اما ميهمانان نقبي به آنچه در دولت دهم گذشت، زدند و توضيح مي‌دادند كه شرايط دولت يازدهم در ابتدا شرايطي عادي نبود و بايد بررسي كرد كه بر ايران و اقتصادش در دوران دولت نهم و دهم چه گذشته است. منتقدان اين‌بار از يك‌سو دولت را تحت فشار قرار مي‌دهند كه بايد قانون را اجرا كند و دهك‌هايي را از فهرست يارانه بگيران حذف كند و از سوي ديگر انتقاد از حذف را در دستور كار قرار مي‌دهند. جمع اين دو، شرايطي عجيب را پيش روي دولت قرار مي‌دهد. همان شرايطي كه زنگنه از آن در برنامه مستقيم تلويزيوني گله كرد و گفت: چرا صدا وسيما در حذف يارانه‌ها با ما همكاري نكرد. از ميان حاضران در ميزگرد برخي اعتقاد داشتند كه دولت در حوزه‌هايي جز اقتصاد موفق‌تر عمل كرده است اما در مقابل برخي ديگر چنين تحليل مي‌كردند كه اتفاقا چون اقتصاد كار روز و دقيقه نيست، نمي‌توان عملكرد دولت را شكست خورده دانست. مي‌گفتند همانطور كه تاثير اقدامات نادرست پنج سال پيش حالا آشكار شده است، تاثير اقدامات درست امروز نيز سال‌هاي بعد آشكار خواهد شد. مشروح ميزگرد «اعتماد» با حضور آقايان شيركوند، حق‌شناس و پازوكي در پي مي‌آيد:

اشاره: با افزايش دانش بشر و بهبود كيفيت زندگي او، مفهوم توسعه همواره گسترش و ارتقا يافته و تعريف جوامع از اين مفهوم نيز بر اساس فرهنگ و شرايط متفاوت اجتماعي، سياسي و اقتصادي آنها متغير بوده است. بر همين اساس الهه كولايي، استاد علوم سياسي دانشگاه تهران معتقد است موضوع توسعه و تحول بايد در جغرافياي مناطق، مورد بررسي قرار گيرد. وي در توضيح مفهوم توسعه مي‌گويد: «مفهوم توسعه در چارچوب تحولاتي كه در دهه‌هاي اخير اتفاق افتاده، از تمركز بر موضوع توسعه صرف اقتصادي، سياسي و فرهنگي عبور كرده و امروز به‌ عنوان يك مفهوم چندوجهي مورد توجه است. توسعه انساني، فرهنگي، سياسي، اقتصادي و اجتماعي، همه لايه‌هايي از يك تحول هستند كه نمي‌توان آنها را جدا از يكديگر تصور يا دنبال كرد». عضو شوراي هماهنگي مجمع زنان اصلاح‌طلب در گفت‌وگويي كه با محوريت بررسي عملكرد دولت‌هاي پس از انقلاب صورت گرفته، معتقد است در سال ١٣٩٢ به‌ دنبال هزينه‌هاي گزافي كه رويكرد دولت نهم و دهم در انكار مفهوم توسعه، زير سوال بردن ضرورت توسعه و حتي تلاش براي پاك كردن نام توسعه از حوزه عمومي، دولتي و برنامه‌هاي كلان رسمي براي كشور در سطح داخلي و بين المللي با خود به‌ همراه آورد، وارد مرحله جديدي شديم. انتخابات سال٩٢ و انتخاب روحاني با رويكرد تدبير و اميد فضاي جديدي را در كشور باز كرد كه به‌‌نوعي يادآور شرايط آغاز دهه ٧٠ البته در يك شرايط بسيار متفاوت، از نظر داخلي و نيز بين‌المللي است. دوباره مساله توسعه، ضرورت تعامل با جهان، ضرورت استفاده از تجربه‌‌هاي موفق جوامع ديگر مورد تاييد قرار مي‌گيرد و گروهي كه قدرت و مديريت كشور را بر اساس انتخاب مردم در اختيار مي‌گيرند، كساني هستند كه همان نگرش پيشين را نسبت به‌ مفهوم توسعه دارند. اما اين بار به طور طبيعي بر اساس تجربه‌‌هاي بيشتر و قابل بهره‌برداري‌تري رفتار مي‌كنند. البته آنها موضوع رشد و توسعه اقتصادي و رويكرد جامعي را نسبت به‌ مساله توسعه كه نوعي توازن را بين ابعاد گوناگون توسعه دربردارد، دنبال مي‌كنند. يعني بدون اينكه وزن خاصي به‌ مساله توسعه سياسي يا فرهنگي داده شود، اين وجوه به طور طبيعي در كنار وجه اقتصادي توسعه مورد توجه است.