انديشه و عمل سياسي شهيد مطهري در گفتوگو با عبدالله ناصري
مقدمه:
١٢ ارديبهشت ١٣٥٨ شمسي - ٣٨ سال پس از شهادت استاد مرتضي مطهري
شهيد مطهري از چهرههاي متفاوت حوزه علميه قم بود كه اين تفاوت جنبههاي متفاوتي داشت، اولا در ميان علوم حوزوي به فلسفه ميپرداخت كه چندان مورد توجه علماي سنتي نبود و در برخي موارد طرد ميشد، ثانيا علاوه بر حوزه ميكوشيد در دانشگاه نيز حضور يابد و با مباحث جديدي كه در جامعه دانشگاهي مطرح ميشد، آشنايي حاصل ميكرد و ثالثا و مهمتر از همه اينكه نسبت به مسائل سياسي و اجتماعي نهتنها بيتفاوت نبود كه سخت دغدغهمند بود و ميكوشيد با حضور در محافل روشنفكري در گفتمان سياسي و اجتماعي زمانه خودش تاثير بگذارد و جالب اينكه اين اثرپذيري را با خود به نزد حوزويان نيز ميبرد و تلاش ميكرد آنها را نيز نسبت به مسائل روز حساس كند. در گفتوگوي حاضر با عبدالله ناصري، شاگرد پيشين استاد مطهري و دانشآموخته تاريخ اسلام درباره انديشه و عمل سياسي- اجتماعي مطهري و مباني نظري آن گفتوگويي صورت داديم كه از نظر ميگذرد.
کد خبر: ۳۰۱۹۷۴ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۳/۲۵
اعتراف جنبش مقاومت فلسطين به مرزهاي ١٩٦٧
کد خبر: ۳۰۱۹۷۲ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۳/۲۵
«اعتماد» رابطه ايران و اروپا در ٤ سال گذشته را بررسي كرد
کد خبر: ۳۰۱۹۷۱ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۳/۲۵
سامان سياسي در گروي سازماندهي احزاب
مقدمه:
درست يك سال پيش بود كه تئوريسين مشهور اصلاحات براي اصلاح قانون انتخابات پيشنهادي را ارايه كرد كه نه فقط تاييد هم جناحيهاي خود را در پي داشت بلكه برخي چهرههاي نامآشنا و نسبتا شاخص اردوگاه رقيب نيز به استقبال اين پيشنهاد رفتند.
سعيد حجاريان سال گذشته طي گفتوگويي با روزنامه «اعتماد» به ارايه طرحي پرداخت كه انتخابات را به سمت حزبي شدن سوق ميداد. فرآيندي كه همه جناحهاي سياسي به اندازه پايگاه اجتماعيشان كرسي داشته باشند و در عين حال هيچ گروهي حذف نشود. وي همچنين از سوي ديگر تاكيد داشت از طريق سيستم حزبي بتوان سطح مجلس و نمايندگان را بالا برد. اين پيشنهاد درست در فضايي مطرح شد كه اصلاحطلبان با همه محدوديتها توانسته بودند هر ٣٠ نفر ليست مورد نظر خود را به نمايندگي از پايتخت وارد پارلمان كنند و حتي در انتخابات مجلس خبرگان رهبري نيز با همه حساسيتها و تنگناهايي كه در آن ناحيه وجود داشت به موفقيت خيرهكنندهاي دست يابند.
بنابراين پيشنهاد حجاريان نه در دوران عسرت اصلاحطلبان كه در دوران شوكتشان مطرح شد و از قضا مورد استقبال عقلاي قوم رقيب نيز قرار گرفت. رقيبي كه اگرچه هميشه كماكان از مواهب مناصب انتصابي برخوردار بوده و هست اما بيترديد در كسب مناصب انتخابي چهار سالي ميشود كه در هر نوبت ركورددار بيتوفيقي خود بوده است كه البته به بركت همين عارضه نوعي فروتني ناشي از عقلانيت را دستكم در برخي جريانها و چهرههاي شناختهشدهترشان فراهم آورده است. به واسطه همين عقلانيت سياسي بود كه بعد از گفتوگوي «اعتماد» با حجاريان، محمدرضا باهنر – كه بعضا او را لابيست مشهور اصولگرا مينامند - نيز طي گفتوگويي با همين روزنامه تصريح كرد: «تيتر بزنيد كه من با حجاريان موافقم.»
با اين همه نه پيشنهاد تئوريسين اصلاحات و نه استقبال لابيست اصولگرايان هيچ كدام نتوانست فرآيند حزبي كردن سياست در ايران را قدمي به جلو سوق دهد. گويي اين مساله هنوز در مراكز مهم تصميمگيري ضرورت چنداني به حساب نميآيد. شايد هم آن را چندان در جهت حفظ اقتدار و استواري نظام تشخيص نميدهند.
اين يادداشت درصدد آن است تا نشان دهد كه در شرايط كنوني جامعه سياسي ايران، به وجود آوردن ساز و كار حزبي از اساسيترين ضرورتها نه تنها براي بقاي جناحها و گروههاي مختلف بلكه پيش و بيش از آن براي حفظ و افزايش اقتدار و استواري اصل نظام سياسي است. دلايلي كه بر اين ادعا مترتب است را ميتوان به صورت ذيل صورتبندي كرد:
کد خبر: ۳۰۱۹۷۰ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۳/۲۵
سازوكارهاي اجتماعي زبان و قدرت در گفتاري از ناصر فكوهي*
کد خبر: ۳۰۱۸۹۵ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۳/۲۳
محمدرضا عارف درگفتوگو با «اعتماد» تشريح كرد
کد خبر: ۳۰۱۸۹۴ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۳/۲۳
اسفنديار رحيم مشايي در گفتوگو با «اعتماد»:
مقدمه:
«من به راحتي ميتوانستم رييسجمهور شوم»؛ اين جمله را ميگويد و ميخندد. يار غار احمدينژاد سه سال و نيم بود كه خود را از رسانهها پنهان ميكرد اكنون اما تمام قد حاضر شده است. در نشست خبري احمدينژاد در رديف جلو نشسته بود و مدام زير لب ذكر ميگفت و در ميان حاشيهگوييهاي رييس دولت سابق گاهي يادآوري ميكرد كه پاسخ فلان سوال را ندادي. در حاشيه اين نشست خبري فرصتي پيش آمد تا دقايقي را با او گفتوگو كنيم. همين چندي پيش بود كه نامهاي به رييسجمهور اصلاحات نوشت، نامهاي كه در پايانش يادآور شده بود درددل است و منتظر پاسخ نخواهد بود. فصل، فصل انتخابات است و مردان ساختمان ولنجك حرفهاي جالبي براي گفتن دارند.
اسفنديار رحيم مشايي ميگويد براي خاتمي احترام قايل است زيرا نگاهش به مردم احترامآميز بوده و او را در باز شدن فضاي سياسي كشور تحسين ميكند اما به اين سوال كه چرا امروز اين حرف ها را ميزند پاسخ روشني نميدهد و ميگويد سالهاست كه چنين نظري داشته است. به نظر ميرسد جريان احمدينژاد كه اين روزها بهشدت از اصولگرايي تبري ميجويد تلاش ميكند تا خود را همسنگ و همسطح جريان ديگري تعريف كند و آن، جريان اصلاحطلبي است. رحيم مشايي معتقد است مردم در سال 88 از كانديداي اصلاحطلب عبور كردند و به احمدينژاد براي اصلاحات بيشتر راي دادند. مرد شماره يك احمدينژاد همه تلاش خود را به كار ميبندد تا بگويد آنها خواستار اصلاحات هستند. مشروح گفتوگوي «اعتماد» با اسفنديار رحيممشايي را در ادامه بخوانيد.
کد خبر: ۳۰۱۸۹۳ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۳/۲۳
فريد مرجايي، تحليلگر مسائل آمريكا در گفتوگو با «اعتماد»:
مقدمه:
بعد از حمله موشكي ايالات متحده به فرودگاه شريعات در استان حمص سوريه، نكتهاي كه توجه بسيار زيادي را در محافل داخلي و خارجي امريكا جلب كرد اقبال عمومي مردم و سياستمداران امريكا نسبت به اين اقدام نظامي امريكا بود. پس از اين اقدام از سرسختترين مخالفان ترامپ در حزب دموكرات گرفته تا حاميان او در حزب جمهوريخواه از اين اقدام تقدير كردند و عاملي شد تا محبوبيت زير ٤٠ درصدي دونالد ترامپ تنها با گذشت كمتر از سه ماه از دوره رياستجمهوري به بالاي ٤٠ درصد برسد و تا حدودي اين اقدام نظامي افكار عمومي امريكا را از سمت دخالت روسيه در انتخابات امريكا و ارتباط كمپين دونالت ترامپ با مسكو را منحرف كرد. دونالد ترامپي كه در طول سه ماه از رياستجمهوري خود هيچ دستاوردي در عرصه سياست داخلي نداشت به ناگاه در سياست خارجي يك برگ برنده پيدا ميكند.
اما در اين بين حاميان دونالد ترامپ در طول انتخابات كه راستهاي افراطي آن را تشكيل ميدادند تبديل به منتقدان جدي اين اقدام نظامي دونالد ترامپ شدند. آنها بهشدت حمله به سوريه را به بهانه حملهاي شيميايي كه هنوز مشخص نيست عامل اصلي آن كيست، مورد انتقاد قرار دادند و آن را خلاف وعده انزواگرايانه او در حوزه سياست خارجي دانستند و با اين اقدام عملا دونالد ترامپ طبقه اصلي حاميان خود را در قدم اول از خود رويگردان كرد. از طرفي اين افزايش محبوبيت ترامپ در ميان مخالفان خود نيز بسيار جالب توجه بود كه به راحتي از كنار آن نميتوان عبور كرد. از همين رو گفتوگويي داشتيم با فريد مرجايي، تحليلگر مسائل امريكا تا شرايط موجود در صحنه سياسي امريكا و ابهامات موجود پس از حمله امريكا به سوريه را مورد بررسي قرار دهيم.
کد خبر: ۳۰۱۸۸۷ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۳/۲۲
درك سياسي در گفتوگو با احمد موثقي
اشاره:
در جوامع مختلف هرچه سطح منطق سياسي و آگاهي اجتماعي يك جامعه بالاتر رود امكان دستيابي به زندگي سعادتمند به سطح بالاتري ميرسد. در اين ميان سياست نيز دانشي ارزشمند و ضروري براي همگان است كه ميتوان با درك درست آن، بسياري از موانع موجود بر سر راه تكامل جامعه را هموار كرد. احمد موثقي، استاد علوم سياسي دانشگاه تهران در پاسخ به سوالات «اعتماد» معتقد است دركهاي متفاوت از سياست امري طبيعي است اما افراد و گروهها بايد از تعلقات گروهي، جناحي، منطقهاي، قبيلهاي و مذهبي فراتر رفته و به جهتگيريهاي ملي وصل شوند. به عبارت ديگر ضمن اينكه منافع منطقهاي خود را دنبال ميكنند، منافع ملي را اصل و مدار قرار دهند. وي همچنين ميگويد اگر گروهها و افرادي كه در عرصه سياسي شرق، به رقابت ميپردازند تحصيلات آكادميك داشته و با مفاهيم و نهادها و سياست مدرن آشنايي داشته باشند، ميتوان به دركهاي مشتركي رسيد و به حل مسائل جهاني كمك كرد.
کد خبر: ۳۰۱۸۸۶ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۳/۲۲
سه آفت دانشگاه ايراني در گفتوگو با حميد عبداللهيان
مقدمه:
جامعهشناسي تاريخي ايران به فرض وجود در چنبره مشكلاتي اساسي چون جبرگرايي، عامگرايي و به شكل پارادوكسيكالي نفي يا ناديده گرفتن تاريخ گرفتار است. البته خوشبختانه در دهههاي اخير برخي تلاشهاي جدي در جهت رفع اين مشكل پديد آمده و آثار قابل توجهي در اين زمينه پديد آمده است. كتاب «مفهومپردازي واقعيت در جامعهشناسي تاريخي: نظام ارباب غايب در ايران» نوشته حميد عبداللهيان يكي از اين معدود آثار است كه در آن نويسنده با دقتي چشمگير به بحث درباره تاريخ پرداخته و روشمندانه از وقايع آن نظريه نظام ارباب غايب را استخراج كرده است. مصطفي عبدي، جامعهشناس سالهاست كه به بحث درباره چارچوبهاي نظري موجود در ميان جامعهشناسان ايراني كه تلاش كردهاند آگاهانه يا ناخودآگاه دروادي جامعهشناسي تاريخي گام بردارند، پرداخته است. او در گفتوگوي حاضر در همين راستا به بحث با حميد عبداللهيان ميپردازد و برخي سويههاي تلاش فكري اين استاد جامعهشناسي و ارتباطات دانشگاه تهران ميپردازد:
کد خبر: ۳۰۱۸۸۵ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۳/۲۲