روزنامه اعتماد - صفحه 76

مقدمه: چهار شركت به فردي كه موسوم شد به پرونده سه هزار ميلياردي امير منصور آريا فروخته شد. اين شركت‌ها در همان سال‌ها كه گروه اميرمنصور آريا با وام‌هاي بنگاه‌هاي زودبازده بزرگ مي‌شد؛ به آنها واگذار شد. اما پس از شناسايي پرونده سه هزار ميلياردي و پيش از روي كار آمدن دولت يازدهم قوه قضاييه وارد ماجرا شد. روي اين پرونده دست گذاشت و مديريت اموال گروه اميرمنصور آريا را در دست گرفت. به اين ترتيب ساليان سال است كه سازمان خصوصي‌سازي نتوانسته مطالبات خود از محل واگذاري شركت‌هايش به گروه اميرمنصور آريا را وصول كند. رييس سازمان خصوصي‌سازي مي‌گويد در اين سال‌ها طلب ٢٠٠ ميليارد توماني ما از گروه اميرمنصور آريا به ٤٠٠ ميليارد تومان رسيده است. ما مي‌خواهيم قوه قضاييه يا بدهي دولت را از محل اموال وي بپردازد يا دست كم اجازه دهد سهم خود را از شركت‌هاي واگذار شده بفروشيم. شيب نزولي واگذاري‌ها در دولت يازدهم هم درآمدهاي سازمان خصوصي‌سازي را كم كرد و هم سيل نقدها را به سمت مسوولان اين سازمان روانه كرد. با اين حال پوري‌حسيني از عملكردش سرسختانه دفاع مي‌كند. به عقيده او عملا ٣٠ هزار ميليارد تومان از ١٤٣ هزار ميليارد تومان واگذاري صورت گرفته در اين ١٥ سال رد ديون بوده است كه هر چه كه بود خصوصي‌سازي نبود. با حذف رد ديون‌ها آمار واگذاري‌ها هم پايين آمد اما به اعتقاد معاون وزير اقتصاد، آنچه واگذار شد خصوصي‌سازي واقعي بود. در گفت‌وگوي مشروح «اعتماد» با ميرعلي اشرف عبدالله پوري حسيني همچنين درباره چگونگي آزادسازي سهام عدالت و بررسي رانت و فساد به بار آمده از محل آن بحث شد كه در ادامه مي‌خوانيد.

مقدمه: «شريعتي و انقلاب اسلامي» موضوع نشستي بود كه در ساعات پاياني روز گذشته با سخنراني حاتم قادري و هاشم آقاجري برگزار شد؛ نشستي كه در آن طبق معمول دو نوبت گذشته قادري به نقد و آقاجري به دفاع از شريعتي پرداخت. آقاجري مدعي برخي انحراف‌ها در انقلاب شد و قادري جواب داد كه انقلاب منحرف نشده بلكه ممكن است گفته شود از شعارهاي شريعتي منحرف شده است. حاتم قادري و هاشم آقاجري نخستين بار در آخر خردادماه بود كه رو به روي هم نشستند و با هم در مورد شريعتي به بحث پرداختند. نشستي كه در بنياد باران برگزار شد و جمعيت نسبتا زيادي در آن حاضر بود كه البته در نهايت به نوعي تنش انجاميد؛ تنشي ميان هواداران شريعتي و مخالفان او. در آن نشست در بين حضار نيز چهره‌هاي صاحب نامي نظير محسن آرمين حضور داشتند. آن نشست شروع علني شدن جدال آقاجري و قادري بر سر شريعتي و ميراث او بود. نشستي كه در آن قادري، شريعتي را نمونه بارز ارعاب با استفاده از شيوه خطابه كردن و صدا را بالا و پايين بردن و بر سر و مغز مخاطبان كوبيدن است، شريعتي مخاطبان خود را رمه فرض مي‌كند. اين سخنان بي‌پروايانه قادري آغاز درگيري‌هايي بود كه به خصوص بعد از سخنان هاشم آقاجري با توضيحات مكرر قادري آغاز شد. آقاجري در سخنانش دفاعي سرسخت از شريعتي كرد و با بيان اينكه انديشه شريعتي نسبتي با بنيادگرايي ندارد، مخالفان متنوع و متكثر او را به بدخواني و سطحي‌نگري متهم كرد. در آن نشست آنقدر فضا ملتهب شد كه به نظر مي‌رسيد طرفين بحث نتوانستند آنطور كه انتظار مي‌رفت در يك فضاي آرام بتوانند با هم به گفت‌وگو و مفاهمه بپردازند. به همين جهت بود كه ما در «سياستنامه» روزنامه اعتماد تصميم گرفتيم با موضوع «شريعتي و جامعه توده‌وار» ميزگردي بين حاتم قادري و هاشم آقاجري برگزار كنيم تا در آنجا مجال مناسب‌تري براي طرح موضوعاتي باشد كه طرفين نتوانستند در نشست بنياد باران به نحو مطلوبي آنها را بيان كنند. اما آن ميزگرد كه از قضا صاحب همين قلم برگزاركننده آن بود نتوانست توفيق چنداني در هدف خود پيدا كند چراكه با مقاومت دكتر آقاجري براي مديريت حرفه‌اي كار مواجه شد. در واقع در آن ميزگرد آقاجري به سخناني از قادري استناد مي‌كرد كه قادري معتقد بود كه او اين حرف‌ها را نگفته است و در نهايت آن بحث هم نتوانست راه به جايي ببرد. اما نشستي كه ديروز با موضوع «شريعتي و انقلاب اسلامي» به همت انجمن «انديشه و قلم» برگزار شد احسان شريعتي، هاشم آقاجري و حاتم قادري به عنوان سخنرانان آن تعيين شده بودند. نشستي كه قرار بود از ساعت ١٧ تا ١٩ برگزار شود اما ظاهرا به دليل برخي ناهماهنگي‌ها در ساعت ١٥ آغاز شده بود. در اين نشست احسان شريعتي نتوانست حاضر شود اما قادري و آقاجري باز رو به روي هم نشستند و اولي در نقد شريعتي و دومي در دفاع از او سخنراني كردند. احسان شريعتي نيز طي پيامي كه در ابتداي جلسه قرائت شد سعي كرد به نحوي فقدان حضور خود را جبران كند.اما در ادامه نشست آقاجري در سخنان خود از برخي انحراف‌ها در انقلاب سخن گفت. اظهارنظري كه با واكنش قادري مواجه شد. قادري خطاب به آقاجري گفت انقلاب‌ها اساسا منحرف نمي‌شوند و تنها چيزي كه مي‌توان گفت اين است كه بگوييم انقلاب از تصورات ما يا شعارهاي ما منحرف شده است. متن ذيل گزارشي از نشست «شريعتي و انقلاب اسلامي» است كه البته به دليل فقدان نظم لازم در برگزاري آن نتوانستيم آن‌طور كه از «سياستنامه» روزنامه اعتماد انتظار مي‌رود آن را تنظيم كنيم. اما اميدواريم در فرصتي مناسب بتوانيم اين نقيصه را جبران كنيم.

مقدمه: مسعود پزشكيان، نايب‌رييس مجلس و عضو هيات رييسه فراكسيون اميد معتقد است يافتن جايگزيني مشابه آيت‌الله هاشمي در فضاي سياسي غيرممكن است. اما اين به معناي صدمه به جريان‌هاي اصلاحي و اعتدالي نيست چرا كه راه آيت‌الله هاشمي ادامه دارد و قائم به ذات نيست. او در گفت‌وگو با «اعتماد» به زمزمه‌هاي رد صلاحيت رييس‌جمهور واكنش نشان داده و مي‌گويد چرا در اين كشور هر كسي كه رييس‌جمهور مي‌شود بعد از آن برچسبي به او مي‌چسبانند تا رد صلاحيتش كنند. پزشكيان در پاسخ به آنهايي كه اتهاماتي را متوجه حسين فريدون برادر رييس‌جمهور مي‌دانند هم مي‌گويد اگر او جرمي مرتكب شده بايد در چهارچوب قانون برخورد شود اما نمي‌شود عده‌اي مدام اتهاماتي را مطرح كنند و هيچ اتفاقي هم نيفتد. او وقتي نام احمدي‌نژاد را به عنوان يكي از جايگزين‌هاي احتمالي آيت‌الله هاشمي در مجمع تشخيص مي‌شنود، مي‌گويد من حتي نمي‌توانم چنين چيزي را تصور كنم. براي همه هم بهتر است چنين تصوري نداشته باشند. متن گفت‌وگوي «اعتماد» با مسعود پزشكيان، را در ادامه مي‌خوانيد:

اشاره: تنها چندماهي به پايان عمر دولت اول حسن روحاني باقي‌مانده و اصولگرايان مدعي‌اند كه سبد راي روحاني در انتخابات 96 كمتر از راي او در خرداد 92 خواهد بود. اين در حالي است كه برخي از تحليلگران مسائل سياسي معتقدند كه راي روحاني نه تنها ريزش كه رويش هم داشته است. مرتضي مبلغ، عضو شوراي عالي سياستگذاري انتخاباتي اصلاح‌طلبان و معاون سياسي وزير كشور دولت اصلاحات از جمله سياسيوني است كه معتقد است روحاني به دليل اقداماتي كه در دولت اول خود انجام داده با استقبال بيشتر افكار عمومي در انتخابات رياست‌جمهوري سال آينده مواجه خواهد شد. او همچنين سازوكار جديد ائتلاف اصولگرايي را همچنان داراي يك مشكل بزرگ مي‌داند و آن را پيوند اين جريان سياسي با تندرو‌ها اعلام مي‌كند. به گفته مبلغ اصولگرايان فاقد چهره‌اي شناخته شده براي رقابت با روحاني‌اند. به اعتقاد اين عضو شوراي عالي سياستگذاري اصلاح‌طلبان، اصولگرايان بايد حد فاصلي ميان خود و تندرو‌ها قايل شوند تا بتوانند در انتخابات آتي حرفي براي گفتن داشته باشند.

مقدمه: بارها و بارها اصلاح‌طلبان از انتخابات سال ٨٤ به عنوان نقطه عطف اشتباهات خود نام مي‌برند؛ تجربه‌اي تلخ كه امروز اين جريان سياسي از آن درس گرفته و سازوكار وحدت و ائتلاف را در خود سامان داده است. اين شكست البته بروزي از اشتباهات ريز و درشتي بود كه اين جريان سياسي را از حاكميت در مهم‌ترين مناصب عرصه قدرت به هشت سال مهجوريت كشاند. فرازوفرودهاي اين جريان سياسي در آن سال‌ها اتفاقات مهمي را رقم زد كه به گفته محمد جواد حق‌شناس، عضو شوراي مركزي حزب اعتماد ملي، اين حزب سياسي متولد اتفاقات سال ٨٤ بود. از چگونگي بروز و ظهور حزب اعتماد ملي و فراز و فرودهاي جريان اصلاحات در اين سال‌ها با محمد جواد حق‌شناس گفت‌وگو كرديم كه در زير مي‌خوانيد:

مقدمه: ماركس و انگلس، مانيفست مشهورشان را چنين آغاز كردند: «شبحي در حال تسخير اروپاست: شبح كمونيسم». حالا روشنفكران از صداي گام‌هاي خزنده و آرام روح سرگردان ديگري سخن مي‌گويند كه اين‌بار نه فقط اروپا كه سراسر جهان را تهديد مي‌كند: فاشيسم. شاهد مثال نيز ظهور راست‌افراطي در اروپا، مساله برگزيت، رشد افراط‌گرايي و قدرت گرفتن ترامپ در امريكاست. اما آيا آنچه در حال ظهور و بروز است، همان فاشيسم است، در مقياسي به مراتب گسترده‌تر و نگران‌كننده‌تر، آيا گريز از ميانه سياست به افراط و تفريط راست‌گرايي و چپ‌گرايي راديكال و سر برآوردن عوام‌فريبان در سياست را مي‌توان مشابه آنچه در دهه‌هاي آغازين سده بيستم رخ داده، ارزيابي كرد؟ آيا توده‌ها يا همان اكثريت هميشه خاموش نگه داشته شده بار ديگر به دنبال منجياني چون هيتلر و موسوليني، گيرم با شمايل مضحك ترامپ هستند؟ آيا روشنفكراني كه سياست‌زدگي خلق‌ها و رجوع شان به پوپوليست‌ها را مترادف با ظهور فاشيسم و نازيسم ارزيابي مي‌كنند، نگراني بيجايي ندارند؟ فاشيسم چه بود و از دل چه شرايطي سر بر آورد؟درباره فاشيسم پژوهي و نظريات مربوط به فاشيسم آثار كمي در فارسي موجود است، مثلا يك كار كلاسيك بهيموت نوشته فرانتس نويمان است كه سال‌ها پيش محمدرضا سوداگر آن را ترجمه كرده بود. خوشبختانه در سال‌هاي جديد مهدي تديني چندين اثر در اين زمينه ترجمه و تاليف كرده است مثل فاشيسم و كاپيتاليسم: نظريه‌هايي درباره خاستگاه‌ها و كاركرد اجتماعي فاشيسم (ماركوزه و ديگران)، جنبش‌هاي فاشيستي نوشته ارنست نولته و نظريه‌هاي فاشيسم نوشته ولفگانگ ويپرمان. اتفاق‌هاي اخير در سياست بين‌الملل بهانه‌اي شد كه به بازنگري نظريه فاشيسم با او بپردازيم.