روزنامه بهار - صفحه 15

اشاره: می‌گوید فرزند انقلاب است و هیچ‌گاه به‌دنبال سهم خواهی نبوده است. از صحبت‌هایش این‌طور به‌نظر می‌رسد که از افراد بی‌هویت و کسانی که درحال تحریف تاریخ به‌نفع خود هستند دل خوشی ندارد و دراین گفت‌وگو نیز به آن‌ها اشاره می‌کند. حتی به آن‌ها این اخطار را می‌دهد که اگر به‌این توهین‌هایشان ادامه دهند، حرف‌هایی از گذشته آن‌ها دارد برای گفتن. سید احمد هاشمی‌نژاد، عضو مجمع روحانیون مبارز، در واکنش به تندروی گروه‌های خودسر در برهم‌زدن مراسم اصلاح‌طلبان به‌خصوص درباره توهین آن‌ها به وزیر کشور دولت سید محمد خاتمی در ورامین، می‌گوید واقعا برای من به‌عنوان یک روحانی ننگ است که فریاد نزنم، چرا جلوی این‌ها گرفته نمی‌شود. او دراین گفت‌وگو به انتخابات اسفند و حضور سید حسن خمینی در مجلس خبرگان اشاره می‌کند و معتقد است سید حسن حتما باید در انتخابات شرکت کند و با حضورش وزنه خبرگان را بالا ببرد.

اشاره: دانشگاه از پس هشت سال روزهای سخت دولت نهم و دهم همچنان زنده است. این جمله ترجیع‌بند همه فعالیت‌های دانشجویی است که با وجود فشارهایی که در دولت احمدی‌نژاد بر آن‌ها وارد شد و به‌ویژه در روزهای پس از انتخابات سال 88، به حرکت خود ادامه داد تا اندک صدای باقیمانده برای اعتراض به وضع موجود از دل دانشگاه بیرون بیاید. حمیدرضا جلایی‌پور، استاد جامعه‌شناسی دانشگاه تهران، در گفت‌وگو با «بهار» معتقد است فعالیت‌های دانشجویی در شرایط فعلی در وضعیت جنبش اجتماعی نیست، اما به‌معنای این نیست که در دانشگاه‌ها فعالیت‌های جمعی نداریم. این عضو حزب «اتحاد ملت» می‌گوید: دانشجویان واسطه‌ای بین نخبگان و وضعیت تبعیض علیه زنان و وضعیت تخریب محیط‌زیست و وضعیت فرسایش آسیب‌های اجتماعی و مشکلات ناشی از اقتدارگرایی باشند.

اشاره: روابط ایران و روسیه رسما از سال 1521، زمانی‌که صفویان در ایران روی کار بودند، آغاز شد؛ روابط چندوجهی با فرازونشیب‌های بسیار، مملو از همکاری و رقابت و تاریخی از تعاملات جغرافیایی، اقتصادی و سیاسی اجتماعی. روسیه در دوران سخت تحریم، شریک اقتصادی ایران و از همراهان نظامی آن بوده است. تحریم‌های اقتصادی غرب، روسیه را به شریک تجاری اصلی ایران تبدیل شد و در حوزه نظامی نیز ایران تنها کشور در غرب آسیا محسوب می‌شود که ازسوی روسیه دعوت به عضویت در «پیمان امنیت دسته‌جمعی» که یک سازمان پیمان بین‌المللی روس برای مقابله با ناتو بود دعوت شد. بااین‌حال غرب همواره بر روابط دوجانبه تهران-مسکو سایه افکنده و همین مسئله آن‌ها را از ایجاد ائتلافی همیشگی بازداشته است؛ ائتلافی که اندیشکده بروکینگز آن را عامل تحول در روابط بین‌الملل دانسته است. نشانه‌هایی از همکاری و اتحاد دو کشور را می‌توان در حوزه منطقه‌ای و به‌خصوص روند حل‌وفصل بحران سوریه شاهد بود؛ بحرانی که می‌تواند سناریوی ائتلاف ایران-روسیه را عملی کند اما آیا دو کشور نیز به‌واقع به‌دنبال شکل‌دادن چنین ائتلافی هستند؟ کرملین روز شنبه طی بیانیه‌ای اعلام کرد روابط دو کشور به سطح راهبردی ارتقا یافته اما زمانی‌که پای صحبت‌های الهه کولایی، استاد دانشگاه تهران و کارشناس روابط بین‌الملل می‌نشینیم او چنین ادعایی را چندان منطبق با واقعیت نمی‌داند و معتقد است چنین بیانیه‌ای آن‌هم در آستانه سفر ولادیمیر پوتین به تهران تنها می‌تواند بیانگر میزان اهمیت رابطه با ایران برای روسیه باشد. امروز (دوشنبه) رئیس‌جمهوری روسیه برای شرکت در مجمع کشورهای صادرکننده گاز (اوپک گازی) وارد تهران می‌شود و دراین سفر دیدارهایی با رهبری و رئیس‌جمهوری ایران خواهد داشت. به‌همین بهانه برای بررسی روابط دو کشور با الهه کولایی، استاد علوم سیاسی و روابط بین‌الملل و مدیر گروه پژوهشی اوراسیای مرکزی به گفت‌وگو نشستیم. این کارشناس روابط ایران - روسیه معتقد است هر دو کشور به‌دنبال توسعه روابط هستند اما اینکه تصور شود این رابطه جنبه استراتژیک دارد، با واقعیت سازگار نیست، به‌ویژه برای روس‌ها. به‌گفته او رابطه با ایران جنبه تاکتیکی داشته و برخلاف برخی تصورها در کشور ما، روس‌ها هیچ‌گاه نگاه استراتژیک به رابطه با ایران نداشتند و بسیاری از نیازهای خود را دراین رابطه نمی‌توانند تامین کنند، همان‌طور که بسیاری از نیازها برای ایران نیز دراین رابطه قابل تامین نخواهد بود. این کارشناس حوزه بین‌الملل همچنین معتقد است با درنظرگرفتن نیازهای روسیه به غرب و میزان ارتباط این کشور با اروپا و آمریکا نمی‌توان ادعای کرملین درباره راهبردی‌شدن روابط ایران-روسیه را با واقعیت مناسبات دو کشور منطبق دانست.

اشاره: روزشمار انتخابات هفتم اسفند در حرکت است. احزاب از حالا برای این ماراتن چهار‌ساله آماده می‌شوند. اصلاح‌طلبان ‌درصدد گرفتن کرسی‌هایی هستند که روزگاری در مجلس ششم بر آن تکیه زده بودند و اصول‌گرایان سعی می‌کنند تا همچنان اکثریت بهارستان باشند. در همین رابطه با اشرف بروجردی به گفت‌وگو نشستیم. او همسر شهید غلامعلی معتمدی یکی از شهدای هفتم‌تیر است و اخیرا معاونت سیاسی دبیرکل حزب اتحاد ملت را عهده‌دار شده است. خانم بروجردی امید بر آن دارد که وضعیت سخت این روزها به سر خواهد رسید تا فضای جامعه برای ازسرگرفتن توسعه و پیشرفت تلطیف شود. دراین گفت‌وگو که قریب به یک ساعت طول کشید از او درباره وضعیت حزب اتحاد ملت در آستانه انتخابات پرسیدیم و اینکه فعالیت اصلاح‌طلبان را دراین رقابت بزرگ پارلمانی چگونه ارزیابی می‌کند و همچنین مجلس اصو‌ل‌گرایان دراین دوره را چگونه می‌بیند. بروجردی به یک‌یک سوالات ما باحوصله جواب داد مگر دقایقی از مصاحبه که با مکث کوتاهی از جانب او متوقف ماند. آنجا که نگاهش به قاب عکس فرزندش روی میز کارش افتاد و برای ثانیه‌هایی هرچند کوتاه سوال ما را با تاخیر پاسخ داد (امیر معتمدی معاون آموزش‌و‌پژوهش سازمان جوانان جمعیت هلال احمر بود که در جریان یک ماموریت اداری در کشور ایتالیا درگذشت). البته این مصاحبه صرفا به فعالیت احزاب در آستانه انتخابات منحصر نبود و موضوع حضور زنان در انتخابات محور دیگر این گفت‌وگو بود، آنجا که او بر ضروت حضور 30‌درصدی زنان در مجلس اشاره کرد؛ هرچند هنوز این شعار محقق نشده است، در بیان چرایی آن بروجردی بر این نکته اشاره دارد: «هنوز برخی آقایان به‌این ضرورت و باور نرسیده‌اند. »

اشاره: نزدیک‌شدن به انتخابات هفتم اسفند فضای سیاسی کشور را هرچه بیشتر به‌سمت رقابتی‌شدن پیش می‌برد و گروه‌های سیاسی در زمین مردم‌سالاری، داشته‌های خود را به محک رأی ملت می‌گذارند؛ بااین‌حال برخی گروه‌ها در عرصه رقابت، قاعده بازی را برهم می‌زنند و سازوکارهای دموکراتیک را برنمی‌تابند که شاهد مثال آن را می‌توان در رفتار گروه‌های تندرو و افراطی اصول‌گرا جست‌وجو کرد. تندروها که هر‌بار مردم دست به انتخاب زدند قافله را دربرابر اصلاح‌طلبان باخته‌اند، در روزهای پس از 24خرداد نیز دوباره کرسی‌های خود را در خطر می‌بینند و همه ابزارهایشان را برای حمله به رقیب به کار می‌گیرند. برهم زدن همایش‌ها، حمله به شخصیت‌ها و اقدامات خشونت‌طلبانه تنها بخشی از راهبردهای این جریان است. درمقابل، اصلاح‌طلبان ‌سازوکارهای انتخاباتی خود را با شیوه‌های دموکراتیک در مسیر انتخابات هفتم اسفند دنبال می‌کنند. مرتضی الویری، شهردار اسبق تهران و مسئول ستاد اصلاح‌طلبان در استان تهران، در گفت‌وگو با «بهار» راهبردهای انتخاباتی جریان اصلاحات را تشریح می‌کند. الویری که خودش تجربه نمایندگی مجلس را دارد درمورد بررسی صلاحیت‌ها می‌گوید: تلاش داریم برای رعایت حق‌الناس شورای نگهبان را متقاعد کنیم که تاییدصلاحیت‌ها را بر مبنای مراجع چهارگانه انجام دهند. بااین‌حال دراین گفت‌وگو، صحبت‌ به افراطی‌ها و گروه‌های فشار هم رسید که در هفته‌های گذشته، الویری خودش هم در قرچک ورامین شاهد یکی از نمایش‌های آن‌ها بود. او گروه‌های فشار را با شعبان‌ جعفری‌هایی مقایسه می‌کند که با حمایت‌ دلارهای آمریکایی، دولت ملی مصدق را سرنگون کردند؛ اما الویری همه تندروها را به‌یک چوب نمی‌راند و تاکید می‌کند که برخی از این جریان‌ها براساس مبانی اعتقادی دست به اقدامات خشونت‌آمیز می‌زنند که نمونه آن را در قتل‌های زنجیره‌ای عنوان می‌کند و می‌گوید امثال سعید امامی‌ها بر مبنای یک طرز تفکر و دیدگاه فکری و اندیشه‌ای کار خود را انجام می‌دهند و توجیهات لازم را هم دارند؛ یعنی آن‌ها بر این باور هستند که مجلس و پارلمان و رأی مردم و انتخابات فقط بهانه‌ای است برای اینکه ما بخواهیم در سطح جهانی نشان دهیم که به رأی مردم احترام می‌گذاریم، اما درواقعیت چنین باوری را ندارند. الویری ریشه چنین تندروی‌ها و خشونت‌هایی را در جریانی می‌داند که به‌جای جمهوری‌اسلامی معتقد به حکومت اسلامی هستند.

اشاره: از آن دست انسان‌هایی است که پر از حرف و خاطره است؛ می‌تواند مانند یک کتاب صوتی ساعت‌ها از خاطرات گذشته و اتفاقاتی که برایش افتاده است بگوید. خودش هم البته دست به کار شده و این موضوع را به واقعیت تبدیل کرده است؛ او مقالات، کتاب‌ها و یادداشت‌های زیادی را درقالب کتاب منتشر کرده است. صادق زیباکلام دراین گفت‌وگو از خاطرات خود درباره 16آذر می‌گوید. از فعالیت‌هایش در خارج کشور و دوران دانشجویی‌اش می‌گوید و اینکه سبک زندگی‌اش با دیگر دانشجویان تفاوت داشته است. از بازداشت و اخراج از کارش می‌گوید. او از روند تغییر نگاه انقلابیون به مراسم بزرگداشت 16 آذر بعد از انقلاب 57 می‌گوید و اینکه انقلابیون شهدای دانشجو را اسلامی نمی‌دانستند.

اشاره: دولت یازدهم که میراث‌دار کوه مشکلات و معضلات به‌یادگارمانده از دولت‌های نهم و دهم بوده، چند وقتی است ازسوی طرفداران دولت‌های نهم و دهم که چشم خود را در هشت سال ریاست رئیس دولت محبوبشان به‌روی همه تخلفات و کاستی‌ها بسته بودند، تحت‌فشار است. تندروها به‌خصوص بعد از تصویب برجام دیگر نقد و انتقاد را در کنار گذاشته‌اند؛ آن‌ها در لباس نقد شروع کرده‌اند به توهین و ناسزاگفتن به دولتمردان دولت یازدهم. حسن روحانی، محمدجواد ظریف، علی جنتی و معصومه ابتکار ازجمله افرادی هستند که مورد توهین و تخریب ازسوی تندروها قرار گرفته‌اند. ابراهیم یزدی، دبیرکل نهضت آزادی که هم سابقه نمایندگی در اولین پارلمان جمهوری‌اسلامی ایران بعد از انقلاب را دارد و هم وزیر امورخارجه جمهوری‌اسلامی ایران در دوران نخست‌وزیری مرحوم مهدی بازرگان بوده است، با حضور در غرفه «بهار» در نمایشگاه مطبوعات با اشاره به توهین‌ها و هجمه‌هایی که علیه دولت یازدهم صورت می‌گیرد می‌گوید تندروها نمی‌دانند درحال انجام چه‌کاری هستند. او معتقد است آن‌ها آب به آسیاب اسراییل می‌ریزند.