روزنامه آرمان - صفحه 34

مقدمه: آیا قرارداد ایران با غول نفتی توتال را می‌توان آغاز دوران پسابرجام نام نهاد؟ این قرارداد چه پیامدهایی برای دولت آقای روحانی به همراه خواهد داشت؟ آیا سیاست خارجی دولت آقای روحانی باید در چهار سال آینده نسبت به چهار سال گذشته تغییر کند؟ آیا بحران به‌وجودآمده بین قطر و کشورهای عربی در کوتاه‌مدت حل‌شدنی است؟ برای پاسخ به این سوالات و مهم‌ترین اتفاقات بین‌المللی با دکتر داود هرمیداس باوند، دیپلمات سابق و استاد برجسته دانشگاه، گفت‌وگو کردیم. دکتر باوند معتقد است: «آمریکا به شکل‌های مختلف به دنبال تصویب تحریم‌های جدیدی علیه ایران است که ممکن است زمینه فعالیت را برای شرکت‌های بزرگ بین‌المللی با ایران محدود کند. در نتیجه شرکت توتال برای جلوگیری از تأثیر این تحریم‌ها در روابط خارجی تصمیم گرفته با ایران در زمینه فعالیت‌های اقتصادی همکاری خود را آغاز کند تا دیگر شرکت‌های خارجی نیز بتوانند در این زمینه با ایران همکاری کنند. نکته مهم در این زمینه این است که اگر شرکت توتال موفق شود در طول مدت همکاری خود با ایران به اهداف خود برسد و ایران بتواند شرایط مناسبی را برای این همکاری مهیا کند شرکت‌های خارجی دیگر نیز می‌توانند همکاری خود را با ایران آغاز کنند. در نتیجه شرکت توتال می‌تواند یک معرف معتبر برای ایران در عرصه مراودات بین‌المللی باشد.» در ادامه متن این گفت‌وگو را از نظر می‌گذرانید.

مقدمه: ایران شاید از جمله معدود کشورهایی در جهان باشد که چهار فصل آن با سیاست‌ورزی همراه است و مردمی دارد که شیفته ایفای نقش در عرصه سیاست هستند. البته سیاستمداران هم در این میان راهبری و هدایت جامعه را تکلیفی برای خود می‌دانند. نمونه بارز آن انتخابات ۹۶ و رای ۲۴ میلیونی به دکتر حسن روحانی است که مهر تاییدی بر نقش آفرینی سیاسی مردم بود. در آن روز انتخابات شورای شهر هم برگزار شد که رای دهندگان در بسیاری از شهرهای بزرگ مانند تهران و مشهد کاندیداهای لیست امید را انتخاب کردند. در این روزها اعضای شورای شهر تهران در تلاش هستند تا با انتخاب شهردار در اولین آزمون ۴ ساله سربلند شوند. انتخاب شهردار در پایتخت تفاوت‌هایی با گذشته دارد و آن اهمیت انتخاب اعضای شورای شهر پنجم برای اقشار مختلف است که شاید دلیل آن درک نیاز به تغییر مدیریت کلانشهر تهران پس از ۱۲ سال باشد. از سوی دیگر انتخاب کابینه دوازدهم از سوی دکتر روحانی هم ذهن بسیاری از اقشار کشور را به خود اختصاص داده است و چشم‌ها به لیستی است که رئیس جمهور برای معرفی اعضای کابینه در حال تهیه آن است. در راستای موضوعات روز کشور حجت‌الاسلام محمدعلی ابطحی معاون پارلمانی دولت اصلاحات و عضو مجمع روحانیون مبارز با «آرمان» گفت‌وگو کرده است که در ادامه می‌خوانید.

مقدمه: دکتر سیدمحمود علیزاده طباطبایی عضویت در اولین دوره شورای شهر تهران را تجربه کرده است. شورایی که بحث برانگیز‌ترین و پرسروصداترین شورا در بین ادوار مختلف شورای شهر تهران بوده است. از طرف دیگر در شرایط کنونی انتخاب شهردار تهران به یکی از مهم‌ترین پرسش‌های افکار عمومی تبدیل شده و گمانه‌زنی‌های زیادی در این زمینه صورت می‌گیرد. علیزاده طباطبایی به عنوان وکیل، وکالت افراد زیادی را به عهده داشته است. به همین دلیل و برای بررسی اتفاقات شورای شهر اول و همچنین مهم‌ترین دغدغه‌های انتخاب شهردار پایتخت و آگاهی از جزئیات برخی پرونده‌های قضایی با دکتر علیزاده طباطبایی گفت‌وگو کردیم. علیزاده معتقد است: «شهردار تهران باید دارای شخصیت قوی و قدرت نفوذی باشد که بتواند برای برطرف کردن مشکلات مردم تهران با مقامات کشور رایزنی کند. در شرایط کنونی برخی عنوان می‌کنند بهترین گزینه برای شهرداری تهران محسن هاشمی است که بنده نیز با این افراد موافق هستم. محسن هاشمی هم دارای وجهه ملی است و هم اینکه در بدنه شهرداری تهران حضور داشته و به خوبی با مشکلات شهر تهران آشنا است. نکته دیگر اینکه محسن هاشمی انسان پاکدستی است و تاکنون در هر کجا که مدیریت کرده است کارنامه مثبت و پاکی از خود برجای گذاشته است. از سوی دیگر برخی از افرادی مانند آقا حجتی، مهرعلیزاده و مرعشی برای شهرداری تهران نام می‌برند که به نظر من با توجه به اتفاقاتی که در حال رخ دادن است شانس آقای مرعشی از بقیه بیشتر است. » در ادامه متن گفت‌وگوی دکتر علیزاده طباطبایی با «آرمان» را از نظر می‌گذرانید.

مقدمه: از پس چهل سال چگونه می‌توان به شخصیت امام و کار سترگ او، انقلاب اسلامی ایران، نگریست؟ چگونه و از کدام زاویه می‌توان به بازخوانی اندیشه و عملکرد امام نگاه کرد؟ برای نسل جوانی که از امام خاطره بی‌واسطه ندارد، تشریح و توضیح کدام جنبه‌ها از شخصیت امام را باید در اولویت قرار داد؟ اگر امام امروز حاضر می‌بود، چه نگاهی به انقلاب و راه پیموده شده داشت؟ باید به خاطر آورد که قبل از انقلاب گفتمانی بر جامعه مسلط بود که راه بر هر ابراز نظر و اندیشه بسته بود. اگر چه در بخش‌هایی جامعه به حال خود رها شده بود اما انسداد و جمود در سیاست و نقش مردم در تعیین سرنوشت خود و اجتماع یکسره نادیده گرفته شده بود. در آن گرفتگی و صلبیتی که به اوج رسیده بود، گروه‌های مرجع برای متحد کردن مردم و وادار کردن نظام شاهنشاهی به تغییر رویه و واگذار کردن نقش شهروندی به مردم در تلاش بودند اما تنها امام بود که توانست چنان اتحادی در مردم ایجاد کند که در کوتاه‌ترین زمان ممکن یکی از محکم‌ترین ساختارهای سیاسی جهان را به‌کلی مضمحل کند. سیدعلی خمینی، نوه امام و فرزند سیداحمد خمینی در این‌باره می‌گوید: «نقشی که امام داشت و مرجعیتی که امام در مسائل سیاسی و اجتماعی داشت، هیچ‌کس دیگری نداشت. از یکی از بزرگانی که قبل از انقلاب زحمت هم می‌کشید، فارغ از طرز فکرشان، نقل می‌کنم که می‌گفت وقتی ما اعلام راهپیمایی می‌کردیم هزار تا دوهزار نفر جمع می‌شدند ولی وقتی آقای خمینی اعلام راهپیمایی می‌کرد، چند میلیون نفر در سراسر کشور بسیج می‌شدند. » این که امام چه ویژگی‌هایی داشت که می‌توانست چنین تاثیری در اجتماع داشته باشد، آن هم بدون وسایل ارتباطی که امروز در اختیار داریم، از نکات آموزنده و شایسته دقت نظر است. صراحت، صداقت، شجاعت و آگاه به زمان بودن از امام رهبری ساخته بود که توانست مرزهای جدیدی در اسلام انقلابی باز کند. در حالی که نگره حکومت اسلامی از دیرباز در میان متفکران اسلامی و عرفی محل گفت‌وگو و جدل بوده است، امام توانست با اعطای نقش بیشتر و تاثیرگذار به مردم، راهی نو در جمهوریت باز کند و از امتزاج دو مفهوم سترگ جمهوریت و اسلامیت، جمهوری اسلامی ایران را شکل دهد. امام جمهوری اسلامی ایران را تاسیس کرد و در اولین روزهای بعد از پیروزی انقلاب بر برگزاری رفراندم و اخذ نظر و رای مردم پافشاری کرد. این در حالی است که موضوع مشروعیت و مقبولیت و نقش رای مردم در آن از جمله داغ‌ترین مباحثی است که در علوم متعدد از فلسفه، کلام و رجال گرفته تا جامعه شناسی و علوم سیاسی ریشه دارد. با این همه نمی‌توان از یاد برد که مشروعیت یا مقبولیت، هر چه باشد این نظام در عالی‌ترین سطوح، مشروعیت اخلاقی خود را از شخصیت امام می‌گیرد. اگر امروز امام در میان ما حاضر می‌شد تصدیق می‌کرد که در پیاده کردن برخی آرمان‌های او موفق بوده‌ایم. استقلال، آزادی و امنیت از مهم‌ترین آرمان‌های امام و انقلاب بوده و هست. در باره دیگر مسائل و مشکلاتی که گاه مشاهده می‌شود، باید به روش‌ها و ایده‌های امام رجوعی دوباره داشت. مسائلی از قبیل فساد، ناسازگاری‌ها و ناهنجاری‌های اخلاقی و اجتماعی، استفاده از توانایی‌های زنان و عدالت اجتماعی از جمله این موارد است. سیدعلی خمینی درباره موضوع جداسازی زنان و مردان به اتفاقی تاریخی اشاره می‌کند: والده ما به امام گفتند در کلاس ما حدفاصلی گذاشته‌اند و دیواری کشیده‌اند. امام می‌گویند که بیخود این کار را کردند. والده ما می‌گوید که صورت بدی دارد که اینطوری خط کشی کنند. امام پدر ما [سیداحمد خمینی] را می‌خواهد. به پدرم می‌گوید که بررسی کنيد و جلویش را بگیرید. بعد از آن آيت‌ا...‌خامنه‌اى در نماز جمعه به این مطلب اشاره می‌کنند که ما مخالف دیوار کشیدن هستیم. در دیدار با حجت‌الاسلام‌و‌المسلمین سیدعلی خمینی از جهات گوناگون به بازخوانی اندیشه و گفتمان امام پرداخته‌ایم.

مقدمه: آیا شهید بهشتی قربانی افراط و تفریط شد؟ چرا شهید بهشتی از نظر فکری از مبارزان مهم انقلاب متمایز بود؟ رفتار شهید بهشتی با افرطیون چگونه بود؟ چرا منش شهید بهشتی در حافظه انقلاب اسلامی ماندگار و به چهره‌ای فراموش نشدنی تبدیل شده است؟ اگر شهید بهشتی امروز زنده بود با چه چیزی مبارزه می‌کرد؟ برای پاسخ به این سوالات و همچنین تحلیل و بررسی گفتمان اعتدال و مبارزه با افراط و تفریط در تاریخ انقلاب اسلامی با دکتر علیرضا بهشتی، فرزند شهید بهشتی و دکترای فلسفه سیاسی از دانشگاه هال انگلستان، گفت‌و‌گو کردیم. علیرضا بهشتی معتقد است: «شهید بهشتی قربانی التقاط فکری و تحجر شد. شهید بهشتی به چیزی متهم می‌شد که اصلا در ایشان وجود نداشت و آن انحصار‌طلبی و قدرت‌طلبی بود». در ادامه متن گفت‌وگوی دکتر علیرضا بهشتی با «آرمان» را از نظر می‌گذرانید.

مقدمه: شورای شهر پنجم تهران یکدست‌ترین شوراست، چرا که تمام منتخبان آن در لیست امید بودند. شورای پنجم تکالیف متفاوتی با شورای قبل دارد و آن هم تصمیم منتخبانش برای خداحافظی با قالیباف است که ۱۲ سال بر کرسی شهردار تکیه زده است. از سویی در حالی ٢١ منتخب شورای شهر تهران در بهشت حضور خواهند یافت که به اذعان آگاهان شرایط سختی بر پایتخت در بخش‌های مختلف اعم از آلودگی هوا، معضل رفت وآمد شهری و پرونده‌های تخلف اعضای سابق شورای شهر... حاکم است، اما منتخبان با مردم عهد بستند تا در مسیر آبادانی تهران کوتاهی نداشته باشند. اکنون انتخاب شهردار مهم‌ترین برنامه ۲۱ منتخب شورای شهر تهران است و آنها برای این انتخاب راهکاری مشخص کردند که هر منتخب اقدام به معرفی ٣ گزینه خواهد کرد و این گزینه‌ها به‌دقت بررسی می‌شوند تا در نهایت یک نفر به عنوان شهردار معرفی شود. در راستای آنچه از شورای شهر پنجم انتظار است و اولویت‌های فعالیت آنها سیدابراهیم امینی و سیدمحمود میرلوحی دو منتخب شورای شهر تهران با حضور در روزنامه «آرمان» به تشریح فعالیت‌های پیش روی این شورا پرداختند که در ادامه می‌خوانید.