روزنامه آرمان - صفحه 88

مقدمه: ایران در زمان رژیم گذشته در زمره نخستین کشورهایی بود که ضمن داشتن روابط حسنه با اغلب کشورهای اروپایی، در سال ۱۹۶۳ با جامعه اقتصادی اروپا موافقتنامه تجارت و همکاری منعقد کرد. گستره این موافقتنامه به صادرات چند کالای سنتی ایران و واردات اقلام مورد نیاز ایران محدود می‌گردید. موافقتنامه مزبور در سال‎های ۱۹۷۲ و ۱۹۷۸ تمدید و نهایتا دستخوش فراموشی شد اما روابط اتحادیه اروپا و ایران به مجموعه روابط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی میان ایران و اتحادیه اروپایی، از زمان تاسیس این اتحادیه گفته می‌شود. این روابط همواره تحت تاثیر تحولات سیاسی و اجتماعی ایران یا سایر کشورهای خاورمیانه بوده‌است. کشور ایران با توجه به نفوذش در خاورمیانه و همچنین منابع متعدد و متنوع انرژی و همچنین بازار خوبی که برای کالاهای اروپایی است، برای این اتحادیه، دارای اهمیت بوده‌است. موضوعاتی نظیر حقوق بشر و همچنین برنامه اتمی این کشور، از جمله موضوعات مناقشه‌انگیز بین دو طرف در سال‌های اخیر بوده‌است. در خلال مذاکرات هسته‌ای، نماینده اتحادیه اروپا سعی داشت با نزدیک‌تر کردن مواضع ایران و آمریکا که سابقه تخاصم درازمدتی با یکدیگر داشتند، حصول توافق را تسهیل نماید. همچنین اتحادیه اروپا پیش‌قدم شد و با ارائه یک قطعنامه در شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که در نهایت به تصویب اعضا رسید، شروع فاز عملیاتی برجام را پایه نهاد. اتحادیه اروپایی بر اساس چارچوب توافق برجام، سعی دارد روابط سیاسی و تجاری خود را با ایران بازسازی نماید. لغو تحریم‌های یک‌جانبه‌ای که اتحادیه اروپا در زمان تنش هسته‌ای علیه ایران وضع کرده بود، کمک به ایران برای پیوستن به سازمان تجارت جهانی و گشایش دفتر این اتحادیه در تهران، از جمله اقدامات عملی می‌باشد که در دوران پسابرجام از جانب این اتحادیه در دستور کار قرار گرفت. با گذشت حدود چهل سال از پیروزی انقلاب اسلامی، روابط ایران و اروپا فراز و نشیب‌های فراوانی را طی کرده است. با توجه به تعامل جمهوری اسلامی ایران با اتحادیه اروپا در چارچوب روابط دوجانبه، منطقه‎ای و بین‎المللی و برگزاری چندین دور گفت‌وگو میان طرفین، کشف دلایل این فراز و نشیب‌ها و ناکامی‌ها در این مسیر می‎تواند ایران را در ادامه راه خود یاری نماید .در این راستا«آرمان» با مهدی ذاکریان استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل سیاسی به گفت‌وگو پرداخته که در ادامه می‌خوانید:

مقدمه: رویدادهای استانبول مزیدی بر علت شد تا یک‌بار دیگر تحلیلگران امور سیاست خارجی و بین‌الملل عملکرد عربستان و کشورهای حاشیه خلیج فارس را مورد نقد و تحلیل قرار دهند. بر این اساس عربستان پس از حمله تندروهای داخلی به سفارت رویکرد منفی و نامطلوب خود را شدت و به تحریک کشورهای حاشیه خلیج‌فارس و حتی کشورهای آفریقایی مبادرت ورزیده که البته اقدامات عربستان تنها به دیدار، ملاقات و تحریک این کشورها و صدور بیانیه علیه ایران به همان ماه‌های نخست حمله به سفارت منتهی نشد بلکه در کنفرانس سازمان همکاری‌های اسلامی هم رفتارهای دیگری از سوی این کشور و همپیمانان عربی‌اش مشاهده شد که قبل از صدور بیانیه علیه کشورمان، رئیس جمهور روحانی و وزیرامورخارجه دکترظریف این کنفرانس را ترک کردند. پیرامون بررسی مسائل فوق «آرمان» با پیروز مجتهدزاده تحلیلگر مسائل سیاسی و مشاور پژوهشی دانشگاه سازمان ملل متحد و مدیر عامل بنیاد پژوهشی یوروسویک به گفت‌وگو پرداخته است که در ادامه می‌خوانید:

مقدمه: او از مهم‌ترين بازيگران سياسي عصر خود بوده و در سال ۲۰۱۵ميلادي توسط مجله معتبر «نيچر» به عنوان يكي از ۱۰ چهره تاثيرگذار علمي جهان انتخاب شد. نيچر در معرفي علی اکبر صالحي، به سوابق تحصيلي وي در دانشگاه آمريكايي بيروت و انستيتوي فناوري ماساچوست (MIT) و سپس بازگشت به وطن پس از پيروزي انقلاب اسلامي و تصدي مناصب دانشگاهي و دولتي بلندپايه مي‌پردازد و مي‌افزايد: «دكترصالحي چهره بين‌المللي برنامه هسته‌اي ايران است، مردي كه بسيار وفادار به كشورش و در عين حال فردي منطقي است، به‌طوري كه مذاكره‌كنندگان توانستند در دوران بحران به وي روي آورند». دكتر صالحي در شرايط كنوني معاون رئيس‌جمهور و رئيس سازمان انرژي اتمي ايران است. وي از سال ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۲ وزير امور خارجه ايران بود. اين دانشمند برجسته استاد دانشگاه صنعتي شريف است و دو دوره رئيس اين دانشگاه بوده است. او از سال ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۳ نماينده ايران در آژانس بين‌المللي انرژي اتمي بود، بين سال‌هاي ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۹، معاونت دبيركل سازمان كنفرانس اسلامي را بر عهده داشت، سپس از سال ۱۳۸۸ تا ۱۳۸۹رئيس سازمان انرژي اتمي ايران شد. به بهانه به نتيجه رسيدن برجام و لغو تحريم‌هاي ايران و همچنين تحليل و ارزيابي چالش‌ها و فرصت‌هاي پيش رو با وي گفت‌وگو كرديم. صالحي با اشاره به انتخابات مجلس دهم عنوان مي‌كند: «برجام تصميم جمعي نظام سياسي بوده كه مورد تاييد مقام معظم رهبري نيز قرار گرفته و به همين دليل مساله‌ای قابل بازگشت نيست كه نمايندگان مجلس دهم بتوانند بر محتواي آن تاثير بگذارند. برجام براي نمايندگان مجلس دهم مساله‌ای است كه پشت سر گذاشته شده و براساس آن جمهوري اسلامي و قدرت‌هاي جهاني به يك جمع‌بندي رسيده‌اند كه مسير جديدي درمقابل فناوري هسته‌اي ايران گشوده شود. در شرايط كنوني كليه قطعنامه‌هاي سازمان ملل، شوراي حكام، اتحاديه اروپا و همچنين تحريم‌هاي آمريكا عليه ايران لغو شده است. لغو تحريم‌ها براي مردم ايران و همچنين نظام جمهوري اسلامي يك موفقيت بزرگ بوده است. در نتيجه دليلي براي نگراني از سرنوشت برجام وجود ندارد». رئيس سازمان انرژي اتمي همچنين درباره آينده رابطه ايران و آمريكا تصريح مي‌كند: «موضوع «گفت‌وگو» با موضوع«رابطه» متفاوت است و ما بايد بين اين دو مقوله تفاوت قائل شويم. در طول مذاكرات هسته‌اي هيچ‌گونه بحثي مبني بر رابطه با آمريكا صورت نگرفت و تمامي مذاكرات انجام شده به صورت انحصاري درباره پرونده هسته‌اي ايران صورت گرفته است. مشكل بزرگ رابطه ايران و آمريكا فقدان اعتماد متقابل است. مردم ايران در سال‌هاي گذشته به اين نتيجه رسيده‌اند كه ايالات متحده آمريكا هيچ‌گاه خيرخواه ملت ايران نبوده است. به همين دليل براي اينكه اين كمبود اعتماد جبران شود بايد در برخي رويكردها و تصميمات تغيير به وجود بيايد تا بي‌اعتمادي به اعتماد و درك متقابل تبديل شود. يكي از اقدامات موثر در اين زمينه موفقيت برجام بوده است». در ادامه متن گفت‌وگوي اختصاصي «آرمان» با دكتر علي‌اكبر صالحي رئيس سازمان انرژي اتمي ايران را مي‌خوانيد:

مقدمه: حضور اصلاح‌طلبان در مجلس دهم اگرچه حركتي روبه جلو براي اين جريان به شمار مي‌رود اما مستلزم دورانديشي و برنامه‌ريزي است. به نظر مي‌رسد با توجه به شرايط داخلي و خارجي، به همان اندازه كه ورود اصلاح‌طلبان به مجلس حائز اهميت است، عملكرد و كيفيت حضور آنها نيز داراي اهميت است. اين در حالي است كه در ماه‌هاي باقيمانده از دولت آقاي روحاني، مجلس دهم با چالش‌ها و فرصت‌هاي مهمي روبه روخواهد بود كه در سرنوشت دولت اول حسن روحاني تاثيرگذار است. به همين دليل براي بررسي مهم‌ترين چالش‌ها و فرصت‌هاي پيش روي مجلس دهم ودولت تدبيرو اميد با فيض‌ا... عرب سرخي فعال سياسي اصلاح‌طلب گفت‌وگو كرديم. عرب سرخي به«آرمان»گفت: « اگر گمان كنيم تندروهاي سياسي در انتخابات رياست‌جمهوري به صورت منفعلانه رفتار خواهند كرد بسيار خوشبينانه خواهد بود. تندروهاي سياسي نشان داده‌اند براي كارشكني در اجرايي شدن سياست‌هاي دولت آقاي روحاني حتي از حمله به سفارت عربستان و ايجاد تنش منطقه‌اي بين دولت و دشمنان منطقه‌اي نيز پرهيز نمي‌كنند؛ به همين دليل در انتخابات رياست‌جمهوري با تمام قوا و امكانات خود وارد رقابت‌هاي انتخاباتي خواهند شد. در نتيجه عزم اصولگرايان براي رقابت با آقاي روحاني در انتخابات رياست‌جمهوري۹۶ جزم شده و براي شكست روحاني هم قسم شده‌اند. »در ادامه متن گفت‌وگوي «آرمان» با فيض‌ا... عرب سرخي را از نظر مي‌گذرانيد:

یک اقتصاددان حامی دولت گفت عدم انتقاد از دولت خطای راهبردی است و روحانی رویکرد تک‌صدایی را در حوزه اتخاذ راهبرد اقتصادی ایجاد کرده است.