جنبش دانشجویی - صفحه 3

منظور از وحدت اين نيست که حوزه در دانشگاه، يا دانشگاه در حوزه اقدام گردد. منظور آن نيست که متناظر با دانشکده‌هاي دانشگاه‌ها در حوزه نيز برقرار شود. منظور آن نيست که روش‌هاي حوزه در دانشگاه و بالعکس جايگزين گردد. منظور آن نيست که تخصص‌هاي حوزوي در دانشگاه و بالعکس دنبال شود.

انقلابيگري هم فقط در بستر نظام امکان‌پذير است؛ اين‌جور نباشد که بعضي نظام را نفي کنند به‌عنوان اينکه ما انقلابي هستيم؛ ارزشهاي نظام، ارکان نظام، بنيانهاي نظام را زير سؤال ببرند به‌عنوان اينکه ما انقلابي هستيم. انقلابيگري به معناي ويرانگري نيست. انقلابيگري يک مشي صحيح و عاقلانه و پُرانگيزه و پُراميد و شجاعانه به سمت اهداف والا است؛ اين تعريف و معناي انقلابيگري است؛ و اين فقط در بستر و مسير نظام اسلامي يعني نظام موجود امکان‌پذير است؛ خارج از اين امکان‌پذير نيست.

مقدمه: جنبش دانشجویی نخبه‌گرای دیروز که اولین منتقد و معترض فساد اقتصادی و نقض حقوق شهروندی بود و حتی در تعیین رییس جمهور، یک کنشگر فعال و تأثیرگذار سیاسی به شمار می‌رفت، امروز کجا ایستاده است و چه رویایی دارد؟ آیا شاهد پایان جنبش دانشجویی در ایران هستیم؟ دکتر داوود سلیمانی، معاون دانشجویی دانشگاه تهران در دوره اصلاحات با اعتقاد بر این‌که امروز در ایران، جنبش دانشجویی نداریم و حرکت دانشجویی داریم، می‌گوید که دغدغه‌های ما یا در پرده ابهام قرار دارد یا نسبت به آن تردید داریم یا از ما پنهانش می‌کنند و اجازه نمی‌دهند بفهمیم. متن گفت‌وگوی شفقنا با دکتر داوود سلیمانی را بخوانید:

مقدمه: به‌دلیل ماهیت انتقادی جنبش دانشجویی اغلب «هویت سیاسی» آن برجسته شده است اما برخی تحلیلگران علوم‌اجتماعی بر این باورند که این روزها، جنبش دانشجویی سویه‌های اجتماعی یافته و به متن جامعه و مسائل آن نزدیک شده است که گروهی از این تغییر، با عنوان به بن‌بست رسیدن جنبش دانشجویی یاد می‌کنند. اما دکترغلامرضا ظریفیان با این اظهارنظر همدل نیست و معتقد است جنبش دانشجویی که قبلاً یک جنبش صرفاً سیاسی بود امروزه به جنبشی اجتماع‌‌محور سوق پیدا کرده است؛ از این‌رو نمی‌توان در مورد پایان یا به بن‌بست رسیدن آن قضاوت کرد.در گپ‌وگفتی با دکتر غلامرضا ظریفیان، استاد دانشگاه تهران که در دوره اصلاحات معاونت وزارت علوم را نیز برعهده داشت، «وضعیت امروز جنبش دانشجویی» را به بحث گذاشتیم تا تحلیل او را از شرایط فعلی جنبش دانشجویی بشنویم.

اشاره: هر سال ١٦ آذر، دانشجو باشيم يا نباشيم، ياد سه آذر اهورايي در ما زنده مي‌شود كه ٦٤ سال پيش از اين در سرسراي دانشكده فني دانشگاه تهران در اعتراض به حضور نظاميان در دانشگاه به خون غلتيدند: مصطفي بزرگ نيا، احمد قندچي و مهدي شريعت رضوي. در روزهاي سرد پس از كودتاي ٢٨ مرداد كه مصدق در حصر بود و نيروهاي مشروطه‌خواه هر يك به كنجي خزيده بودند يا در زندان بودند، دانشجويان به سفر ريچارد نيكسون رييس‌جمهور كشوري كه از عاملان اصلي كودتا بود، اعتراض كردند و نتيجه آن شد كه همه مي‌دانيم. در طول همه اين سال‌ها و دهه‌ها، جنبش دانشجويي به مثابه دماسنج حال و هواي جوانان پيش رو و تحول خواه ايران عمل كرده است و همواره بازتابي بوده از آنچه در جامعه در جريان است و ‌اي بسا مطالبات جامعه را نمايندگي مي‌كرده. البته هم سو با تحولات شگفتي كه جامعه و سياست ايران در اين سال‌ها تجربه كرده، دانشگاه نيز تغييراتي را از سر گذرانده است، دگرگوني‌هايي كه ناگزير الگوهاي كنش و واكنش جنبش دانشجويي را متاثر ساخته است. همين تاثير و تاثرات موضوع گفت‌وگوي ماست با محمد امين قانعي راد، جامعه شناس و پژوهشگري كه دانشگاه و تحولات آن يكي از دغدغه‌هاي اصلي و هميشگي‌اش بوده و هست.

پاسخگو کردن مسئولین به این که در مدت مسئولیتشان برای تحقق این آرمان‌ها و دفاع از منافع ملی چه کارهایی انجام داده اند، وظیفه اصلی و اولیه جنبش دانشجویی است. برای این که جنبش دانشجویی بتواند این کار را انجام دهد، الزاماتی را هم باید داشته باشد...

اشاره: 16 آذر روز دانشجو، برای جامعه دانشگاهیان یادآور فضای نقد و پرسشگری در دانشگاه هاست. در دوره های مختلف گفتمان دانشجویی متناسب با هر دولت دستخوش تغییر و تحولاتی شده است تا جایی که در اواخر دولت سازندگی و در آستانه روی کار آمدن دولت اصلاحات، گفتمان جنبش دانشجویی از عدالت‌خواهی و ضدیت با امپریالیسم به توسعه سیاسی معطوف شد و این روند تا جایی پیش رفت که در دولت اصلاحات تندترین و بیشترین مطالبات دانشجویی مطرح شد. اما با شروع به کار دولت نهم و دهم کاملاً فضای پرسشگری و نقادی در بین دانشجویان روند دیگری یافت و پرداختن به مطالبات و انتظارات اصلی دانشجویان به حاشیه رفت. در دولت «تدبیر و امید»، اما با توجه دکتر روحانی، اعتماد از دست رفته به دانشگاه ها بازگشت و به عبارتی فضای غبارآلود دانشگاه ها رو به بهبودی رفت، با این حال انتقاداتی هم باقی ماند. روند تغییر مطالبات و گفتمان دانشجویی طی سالیان گذشته موضوعی است که با دکتر غلامرضا ظریفیان ، استاد دانشگاه و فعال سیاسی در میان نهاده ایم.