قفقاز جنوبی

سفر جی. دی. ونس معاون اول رئیس‌جمهور آمریکا به ارمنستان را نمی‌توان صرفاً به یک رویداد دیپلماتیک تقلیل داد؛ این سفر را باید نشانه‌ای از بازتعریف راهبرد ایالات متحده درقبال قفقاز جنوبی و ورود علنی واشنگتن به زمین بازی دانست که سال‌ها در تنها در انحصار مسکو بود.

ترکیه با کلنگ‌زنی خط‌آهن قارص به نخجوان، گام تازه‌ای در قفقاز جنوبی پس از دخالت آمریکا برداشته است؛ اقدامی که به گفته تحلیلگران، نه‌تنها دسترسی مستقیم این کشور به جمهوری آذربایجان را تسهیل می‌کند، بلکه باهدف کاهش نقش ایران در ترانزیت منطقه طراحی شده است.

ارتباط ریلی میان دو کشور نه تنها همکاری اقتصادی را تقویت می‌کند، بلکه با تأثیرگذاری بر پویایی قدرت و ملاحظات سرزمینی در قفقاز جنوبی، دارای اهمیت ژئوپلیتیکی است.

تهران در این هفته شاهد حضور ۲ مقام ارمنستانی و آذربایجانی پس از تحولات اخیر در منطقه قفقاز بود. حضوری که بار دیگر اثرگذاری جمهوری اسلامی ایران در تحولات منطقه و رویکرد آن برای برقراری صلح و آشتی بین همسایگان شمالی را مورد تأکید قرار داد.

غرب با یک معادله چندوجهی به دنبال حضور و نفوذ خود در منطقه است تا بتواند در مرحله اول کشور‌های تأثیرگذار در قفقاز از جمله ایران و روسیه را محدود کند و در مرحله دوم ساختار ژئوپلتیکی منطقه قفقاز را تغییر دهد

جمهوری اسلامی ایران همواره از تمامیت ارضی جمهوری آذربایجان حمایت کرده و خواستار بازگشت آوارگان قره باغ به موطن اصلی خودشان است. رهبر معظم انقلاب نیز در این مورد طی فتوایی قره باغ را جزئی از خاک اسلام دانسته اند، اما واقعیت این است که بازیگران متعددی در مسئله قره باغ دخیل هستند و به ویژه مناقشه ترکیه و روسیه مانع از حل این موضوع خواهد بود.