حسن بهشتی‌پور

مقدمه: ماه سپتامبر در حالی آغاز شد که از یک سو هشتمین گزارش «یوکیا آمانو» (مدیر کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی) از روز اجرای برجام (16 ژانویه 2016 برابر با 26 دی 1394) تا کنون در عصر پنج شنبه 31 آگوست از پایبندی کامل تهران به تعهداتش سخن گفته است. از سوی دیگر ماه سپتامبر موعد ترامپ برای اعلام دوباره پایبندی ایران به برجام است. 22 ژوئیه، پس از کش و قوس‌های فراوان، وزارت امور خارجه آمریکا، پایبندی ایران به توافق برجام را در گزارشی به کنگره آمریکا تایید کرد. دونالد ترامپ همزمان با تصویب قاطع طرح تحریمی‌ایران، روسیه و کره شمالی در مجلس نمایندگان در 27 ژوئیه بار دیگر و به صورتی صریح تر نظر خود را در خصوص برجام و توافق هسته ای در مصاحبه ایی با وال استریت ژورنال بیان کرد. ترامپ در بخش‌های از این مصاحبه در رابطه با اینکه ماه سپتامبر قرار است برای سومین بار در دولت ترامپ، موضوع پایبندی ایران به توافق هسته‌ای و برجام اعلام شود، بیان کرد که «مطالعات و بررسی‌های زیادی انجام گرفته و من خیلی شگفت‌زده خواهم شد اگر ایران به این توافق پایبند بماند.» از همین رو هم ترامپ صراحتا در پاسخ به خبرنگار وال استریت ژورنال بیان کرد، انتظار دارد در گزارش سوم که قرار است ماه سپتامبر ارائه شود، عدم پایبندی ایران به توافق هسته‌ای و برجام اعلام شود. آنچه از این سخنان ترامپ مشخص است، اینکه به تدریج همه مقدماتی که وی مد نظر داشته است تا شرایط را برای خروج آمریکا از برجام مهیا کند، فراهم شده و تحریم‌های جدید علیه ایران به نظر یکی از آخرین حلقه‌های این زنجیره بوده است. این که ترامپ به صراحت بیان کرده که شگفت‌زده خواهد شد، اگر ایران به برجام پایبند بماند، به خوبی نشان می‌دهد، تله ترامپ برای ایران پهن شده و وی و دولتش منتظر هستند تا ایران پای درون این تله بگذارد. دیپلماسی ایرانی برای تحلیل دقیق تر این ادعای ترامپ و تاثیرات ناشی از آن بر برجام، واکنش تهران و سایر کشورهای 1+5 در این خصوص گفت وگویی را با حسن بهشتی پور، مدیر سابق شبکه العالم، مدیرکل آسیای مرکزی معاونت برون مرزی صدا و سیما و تحلیلگر مسائل سیاسی و بین المللی انجام داده است که در ادامه می‌خوانید:

مقدمه: باوجود گذشت دو سال از توافق هسته‌اي، موسوم به «برجام» يا همان «برنامه جامع اقدام مشترک» ميان ايران و 6 قدرت جهاني، همچنان بحث‌ها بر سر کيفيت اين توافق باقي مانده است. در اين مدت، بارها موافقان و مخالفان برجام در مجامع تخصصي و دانشگاهي تا رسانه‌ها و مطبوعات، مستنداتشان را له و عليه آن ارائه کرده‌اند. با اين همه، تفسيرها از متن توافق به قدري متفاوت بوده که اين موضوع، به يک مجادله سياسي به نظر بي‌پايان، ميان جناح‌هاي سياسي کشور تبديل شده اما در ميان شلوغي اين تصادم و هجمه‌هاي منتقدان، دولت آقاي روحاني همچنان معتقد است برجام علي‌رغم ضعف‌هاي موجود، بهترين و تنها گزينه براي بهبود شرايط کشور و عامل رهايي از تنگناهاي ناشي از تحريم‌هاي ناجوانمردانه بوده است. ازسويي برخي از رقباي دولت هم رسالت خود را نقد و نقادي عليه برجام مي‌دانند و از هر فرصت و تريبوني براي اين کار بهره مي‌برند. از‌همين‌رو حسن بهشتي‌پور، استاد علوم سياسي دانشگاه که در دوران موسوم به پسابرجام براي شفاف‌ترشدن زواياي پنهان توافق هسته‌اي، بارها به مناظره و مباحثه با منتقدان اين توافق پرداخته بود، اين‌بار به بهانه دومين سال توافق برجام با «وقايع‌اتفاقيه» به گفت‌وگو نشست. بهشتي‌پور معتقد است برجام حاصل مقدرات و ممکنات ما بود و نه تمام آرمان‌ها و ايده‌آل‌هاي ما. وي همچنين در پاسخ به آنهايي که برجام را با قرارداد‌هايي چون «ترکمانچاي» مقايسه مي‌کنند، مي‌گويد: دلم براي آنها مي‌سوزد، برخي منتقدان نه برجام را خوانده‌اند و نه ترکمانچاي را. اين تحليلگر مسائل سياسي معتقد است؛ هنوز منتقدان جايگزين بهتري براي برجام ارائه نکرده‌اند و صرفا از اقتصاد مقاومتي سخن مي‌گويند، حال آنکه اجراي اقتصاد مقاومتي، خود منوط به برجام و تعامل با دنياست. در ادامه مشروح اين گفت‌وگو را مي‌خوانيد: