مقاومت بسیج - صفحه 2

مقدمه: هفته بسیج بهانه‌­ای شد تا به سراغ یکی از بسیجیانی برویم که هرچند سال­‌های دفاع مقدس را از نزدیک لمس کرده و مدت‌ها در خط مقدم با روحیه بسیجی علیه دشمن اقدام نموده و در این راه عزیز برادر بزرگوارش را نیز تقدیم انقلاب نموده اما خصوصیت مهمش این است که همچنان بسیجی مانده است. سردار امروز در قامت یک معلم در دانشگاه‌های کشور تجربیات سالیان دور خود را به نسل سوم و چهارم انقلاب منتقل می­‌کند به امید آن­که این نسل بهتر و بیشتر از قبل بتوانند اهداف خمینی‌کبیر را تحقق بخشند. با او از بسیج سخن گفتیم و نقش روحیه بسیجی در پیشبرد اهداف انقلاب در شرایط امروز کشور و دنیا. در ذیل، متن این مصاحبه که در فضایی صمیمی و با همکاری و حسن‌نیت سردار حیاتی انجام‌شد تقدیم خوانندگان عزیز می‌شود:

رحیم محمدى اشاره: حوزه نمایندگی ولی فقیه در بسیج در کنار مجموعه ریاست سازمان بسیج مستضعفین، فعالیت های متنوع و متعددی دارد. موضوعی که باعث شد تا ما به نزد نماینده ولی فقیه در بسیج مستضعفین برویم و راجع به اقدامات صورت گرفته، گفت وگویی داشته باشیم. آنچه در ادامه آمده، ماحصل گفت وگوی خبرنگار صبح صادق با حجت الاسلام محمد کدخدایی، نماینده ولی فقیه در سازمان بسیج مستضعفین است.

محسن زیرک Zirak.mohsen61@Gmail مقدمه: روز دوم آذر مصادف با تشکیل بسیج دانشجویی و طلاب به فرمان امام خمینی (ره) در سال 1367 است؛ بهترین راه برای پی بردن به اهمیت و جایگاه والای این نهاد انقلابی، رجوع به تعابیر نابی است که رهبر فرزانه انقلاب درباره بسیج و بسیج دانشجویی بیان فرموده اند. ایشان در این باره می فرمایند:"بسیج یعنی آن عنصر دلسوزی که کشور را متعلق به خود و آینده را وابسته ی به تلاش خود می داند؛ نگران است چون به مانند صاحبخانه است".رهبر انقلاب درباره فرق تشکل بسیج دانشجویی با دیگر تشکل های دیگر مومن و انقلابی بیان داشتند: « بسیج به معنای فرد یا مجموعه ای آماده برآوردن نیازهای انقلاب است در هر زمان و از هر نوع؛ این معنای بسیج است. اگر دیگری در یک سازمان دیگر است و همین احساسات را دارد، او هم بسیجی است و فقط رسما جزو سازمان بسیج نیست. هرکس این احساس را دارد بسیجی است. ایشان بسیج را دریک جمله اینگونه بیان کردند که هر جا و در هر زمانی به شما نیاز است آنجا حاضر باشید این می شود بسیجی. کشور نیازمند روحیه بسیجی است. بر همین اساس و با توجه به اهمیت بالا و لزوم توجه جدی به بسیج دانشجویی، هفته نامه 9 دی بر خود واجب دید تا در قالب میزگردی صمیمی پای صحبت تنی چند از مسئولان و فعالان بسیج دانشجویی دانشگاههای تاثیرگذار کشور بنشیند و مسائل مدنظر این عزیزان را منتشر کند. محمد رضا کاشفی (عضو مجمع ادوار بسیج دانشجویی دانشگاه شهید بهشتی) ، محمدجواد نیک روش (مسئول بسیج دانشجویی دانشگاه امام صادق(ع)) ، محمدجواد اخوان (مسئول بسیج دانشجویی دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی) ومحسن میرحاجی( معاون سیاسی بسیج دانشجویی دانشگاه تهران) بسیجیانی بودند که در دفتر هفته نامه 9 دی به دور میزگرد ما جمع شدند و به تبادل نظر و گفتگویی سه ساعته نشستند. آنچه در ذیل می‌خوانید مطالب مطرح شده در این میزگرد است.

گزارش از قاسم رحمانی اشاره: مردم ایران بازهم جلوتر از دیگر جهانیان برای یاری رساندن به ملت لبنان بسیج شده اند و از هیچگونه کمکی فروگذار نکردند. روز سه شنبه در پایگاه های جمع آوری کمک های مردمی حاضر شدند و هر آنچه در توان داشتند، در طبق اخلاص گذاشتند. زنان ایران با تظاهرات و تجمعات مختلف، حمایت خود را اعلام کردند. دانشجویان، دانش آموزان و معلمان با راهپیمایی، آمادگی خود را برای حضور در کنار نیروهای حزب الله اظهار داشتند. نمایندگان مجلس اقدام به کمک مالی نمودند و آیات عظام بخشی از سهم امام را به لبنان اختصاص دادند. خلاصه اینکه همه جمع شدند تا از لبنان حمایت کنند و به جهان نشان دهند که حامی مظلوم هستند و خواهان عزت و اقتدار اسلام و مسلمین.

نویسندگان: نادر ساعد و محمدجعفر ساعد چکیده: ‌ برنامه‌ریزی، یکی از لوازم اساسی مدیریت امور عمومی است که چهارمین برنامه پنج‌ساله کشورمان نیز با درک اهمیت و وجاهت آن، تدوین شده و به مرحله اجرا رسیده است. پیشبرد اهداف و مأموریتهای ذاتی بسیج، همانند سایر نهادهای عمومی، مستلزم برنامه‌ریزی بوده و دولت نیز در برنامه‌های توسعه، تا حدودی این امر را مورد توجه قرار داده و همگام با تحولات سیاسی، فرهنگی، اقتصادی، اداری و اجتماعی، دورنمای کارویژه‌های بسیج را در قالب خطوط کلی و راهبردی ترسیم کرده است. در این نوشتار، بسیج از منظر قانون برنامه چهارم توسعه مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته و ضعفهای این برنامه نسبت به برنامه سوم روشن شده است. در پایان نیز به منظور انجام کارویژه‌های بسیج، پیشنهادهایی جهت اصلاح و اجرایی کردن مفاد این قانون و حسن انجام وظایف و مأموریت‌های ذاتی محوله به بسیج، ارائه شده است تا حصول اهداف توسعه همه‌جانبه کشور در چشم‌انداز میان‌مدت (پنج‌ساله) و بلندمدت (افق‌های توسعه بیست ساله) با تأکید بر نقش و جایگاه بسیج تسهیل شود. واژگان کلیدی: بسیج، قانون برنامه چهارم توسعه، نظم حقوقی، کارویژه‌های فرهنگی، امنیت ملی، دفاع. مقدمه‌: برنامه‌ریزی، یکی از لوازم اساسی مدیریت در سطوح کلان و خرد و پیشبرد اعمال حاکمیت و اقتدار عمومی (Lord Irvine of Lairg, 2001, p.186) است که امروزه در اغلب کشورها به عنوان امری مسلّم به ویژه در راهبری امور عمومی مورد پذیرش قرار گرفته است. در کشورهای در حال توسعه یا کمتر توسعه‌یافته نیز که جهش به سوی توسعة همه‌جانبه با انگیزه‌ای ارزشی دنبال می‌گردد، بر اهمیت این برنامه‌ریزی مدون، بیش از پیش تأکید می‌شود. در کشورمان نیز تاکنون سه برنامه مدون پنج‌ساله به منظور توسعه همه جانبه به اجرا درآمده و اکنون در آستانه نخستین سال اجرای برنامه چهارم هستیم که مفاد آن فراروی نهادهای مختلف قرار گرفته است تا با برنامه‌ریزیهای نهادی و درون سازمانی خود را برای اجرای آن آماده کنند. در نظام برنامه‌ریزی شده‌ای که تدوین‌کنندگان برنامه‌های توسعه پنج ساله در نظر داشته و دارند، مأموریتها و اهداف بسیج باید در پرتو راهبردهای ملی مرتبط با این نیرو تعقیب و پیگیری شود. با توجه به برنامه‌های سوم و چهارم توسعه (که موردنظر این نوشتار خواهد بود)، بسیج از دو منظر مورد توجه این برنامه‌ها بوده است: راهبردهای عام ناظر بر نیروهای مسلح (که بسیج به عنوان بخشی از سپاه باید تابع آنها باشد) و راهبردهای خاص بسیج (به‌ویژه فرهنگی) بسیج که قانونگذار به صورت صریح آن را مختص این نهاد دانسته است. در این نوشتار، وضعیت بسیج از دو جهت مذکور در چارچوب برنامه چهارم توسعه (تدوین دورنمای کارکرد بسیج در دوره پنج‌ساله 89-1384) مورد بررسی و تحلیل حقوقی قرار می‌گیرد و در پرتو آن، وضعیت مذکور با برنامه سوم مورد مقایسه قرار خواهد گرفت. در پایان نیز به منظور تقویت دستاورد برنامه چهارم و حسن انجام وظایف، مأموریتها و کارویژه‌های بسیج، پیشنهادهایی ارائه خواهد شد. در این راستا، به منظور درکی کلی از ساختار حقوقی بسیج و مأموریتهای آن، نخست نگرش‌نظام‌حقوق‌موضوعه (Legal System) به بسیج را بررسی‌خواهیم‌کرد (بنداول). سپس کارویژه‌های بسیج را از لحاظ مفادی و محتوایی مورد تحلیل قرار خواهیم داد (بند دوم) و محورهای کلیدی این مأموریتها را در پرتو دو قانون برنامه سوم (بند سوم) و چهارم توسعه (بند چهارم) تحلیل خواهیم کرد. استنتاج پژوهش حاضر، اثبات "فرضیه رقیب" بوده است. به عبارت بهتر؛ با اینکه فرضیة اصلی تحلیل مندرج در این پژوهش، "ارتقای بستر قانونی در تقویت موقعیت و تسهیل کارویژه‌های بسیج" بود، استنتاج این شد که برنامه چهارم با انتظاراتی که از بسیج در شرایط کنونی وجود دارد، حتی با مفاد قانون برنامه قبلی تناسب نداشته و بسیار ضعیف‌تر از آن قانون است. استدلال حقوقی در اثبات این "فرضیه رقیب"، طی بندهای سوم و چهارم ذیل به تفصیل بیان شده است. این در حالی است که انتظار می‌رفت قانونگذار در تدوین برنامه چهارم، با درس گرفتن از تجارب گذشته و در نظر آوردن شرایط جدید و همچنین آگاهی نسبت به امکانات و منابع فعلی، مفاد قانون برنامه سوم را در جهت تقویت بسیج ارتقا می‌بخشید. امید است که این نوشتار، مقدمه‌ای برای تعمیق در برنامه چهارم و ترسیم خطوطی روشن برای تقویت فعالیت و جایگاه بسیج در فرایند توسعه کشور باشد و بستر پژوهش و تحقیق بیشتر در این خصوص را فراهم سازد. نخستین نکته قابل تأمل در این خصوص، بازپژوهی و کنکاشی دوباره (هرچند مختصر) در کارکرد بسیج از منظر نظم حقوقی است که در بند نخست این مقاله، به آن پرداخته می‌شود.