احزاب سیاسی ایران - صفحه 2

منوچهر ثابتی (تکانتپه) اشاره: برای مشارکت مردم در نهادهای حکومتی و رسیدن به توسعه سیاسی پایدار, افرادجامعه با عضویت و فعالیت در احزاب می توانند با کسب آگاهیهای سیاسی لازم به اهداف و خواسته های مشروع خود در نظام سیاسی برسند. توسعه سیاسی و مشارکت مردم در نهادهای حکومتی مستلزم وجود نهادهایی است که امکان حضور نخبگان سیاسی برخاسته از میان اقشار و طبقات اجتماعی مختلف برای رسیدن به رده های بالای سیاسی و حکومتی را فراهم سازد. احزاب یکی از مردمی ترین نهادهای سیاسی اجتماعیند که در نتیجه ارتباط مستقیم با توده مردم سخنگوی طبقات اجتماعی موجود در جامعه بوده و به عنوان رابط بین مردم و حکومت عمل می کنند. بقا و حیات احزاب در جوامع مختلف بستگی به نوع رژیم سیاسی, فرهنگ سیاسی و ایدئولوژی حاکم بر جامعه دارد. چرا احزاب در بعضی جوامع پایدارو درجوامعی مانند ایران ناپایدار هستند مقاله حاضر پژوهشی است از پیدایش و رکود احزاب در ایران بین سالهای .1357 ,132 که نگارنده با مطالعه ساختار اجتماعی فرهنگی مقطعی از تاریخ سیاسی ایران , سعی کرده به علل ناپایداری احزاب ولو به طور اختصار اشاره ای داشته باشد.

منوچهر ثابتی (تکانتپه ) اشاره: در شماره نخست مقاله " آسیب شناسی احزاب سیاسی در ایران "تعریف حزب مطرح و عنوان شد که حزب به مفهوم گروه و دسته , به مفهوم عام آن همیشه به شکلی وجود داشته است و به زعم " دوورژه " یک حزب, یک گروه اجتماعی نظیر شهر و دهکده نیست ,بلکه مجموعی از گروه های اجتماعی پراکنده در اطراف ملکت است که به وسیله سازمان های هماهنگ کننده به هم پیوسته اند, همچنین چهار رکن برای تعریف حزب ذکر و در پیدایش و تکوین احزاب سیاسی به زمینه های پرورش احزاب سیاسی اشاره شد. در بخش دوم این مقاله دو طریق رشد احزاب و احزاب در ایران از سال . 132 الی 1357 از نظرتان می گذرد. گروه اندیشه

رضا تابش اشاره: احزاب سیاسی به عنوان سازوکار اصلی نهادینه کردن رقابت مسالمت‌آمیز در دموکراسی‌های معاصر، مطرح هستند. اگر چه حزب به مفهوم عام آن یعنی گروه و دسته‌ای با عقاید و باورها یا منافع مشترک، از دیرباز در جوامع متمدن بشری وجود داشته است، اما به اعتقاد اکثر اندیشمندان علوم سیاسی، حزب به مفهوم جدید و با کارکرد رقابتی از دستاوردهای جدید تمدن غرب و تحولات بعد از رنسانس و عصر روشنگری اروپا است. احزاب سیاسی علی‌رغم بسیاری از انتقادات، هنوز هم موثرترین ابزار رقابت، مشارکت و تغییر و تحولات مسالمت‌آمیز سیاسی در دموکراسی‌ها هستند. ایران تقریبا از دوران مشروطه شاهد شکل‌گیری گروه‌ها و دستجاتی بوده که نام حزب بر خود نهاده بودند، لکن تجربه حزبی در ایران هیچ‌گاه با موفقیت جدی روبرو نشده است بنابر عللی از جمله: فقدان شکاف‌ها، ضرورت‌ها، ناگهانی بودن ایجاد این پدیده و نیز استبداد حاکمان و استبداد حزبی و نیز وابستگی برخی از احزاب به خارج و دول استعماری در گذشته تا به انقلاب‌ اسلامی و تحولات گسترده ناشی از آن می‌رسیم و شکل‌گیری یا حکومت‌ اسلامی مبتنی بر نظریه ولایت‌ فقیه. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در عین این که ابتنای نظام بر پایه نظریه ولایت‌ فقیه رادر اصل 57 اعلام کرده است در اصل 26، فعالیت احزاب سیاسی را به شرط آنکه استقلال، آزادی، وحدت‌ ‌ملی، موازین اسلامی و اساس نظام را نقض ننمایند به رسمیت شناخته است. گرچه در اوایل پیروزی انقلاب، شاهد رونق کم‌سابقه احزاب هستیم اما چندی نگذشت که با شدت گرفتن درگیری‌های داخلی و تبدیل رقابت‌های سیاسی بر جدالهای فیزیکی و پس از آن آغاز جنگ تحمیلی هشت‌ساله، دولت مستعجل فعالیتهای حزبی، همچون نظایر آن درگذشته ـ دوران مشروطه و سالهای پس از شهریور 1320 ـ فرو پاشید تا دوباره در دوم خرداد یکهزار و سیصد و هفتاد و شش جان تازه‌ای یافت. اهمیت موضوع پرداختن به مساله احزاب سیاسی در این امر نهفته است که تجربه نشان داده است احزاب علی‌رغم نقایص و مضراتی که به ویژه درجهان سوم دارند، با ایجاد پویایی سیاسی در جامعه، نهایتا برآیند مثبتی دارند مقدمه فعالیت احزاب نیز قانونمندی و تبیین جایگاه و کارکرد آنان در نظام سیاسی موجود است. و از آنجا که نظریه ولایت فقیه که مبنای قانون اساسی و نظام سیاسی جمهوری اسلامی ایران قرار گرفته است به معنای اخص کلمه یک حکومت دینی است یعنی تمامی قوانین، مقررات، و سازوکارهای حقوقی آن می‌بایست مغایر با شریعت اسلامی نباشد و از احکام الهی تخطی نکند قاعدتا فعالیت احزاب سیاسی نیز در چنین فضایی مورد تصور و تحلیل قرار می‌گیرد. نویسنده در این مقاله سعی می‌کند به این سوال پاسخ گوید که با توجه به ویژ‌گی‌های نظام ولایت ‌فقیه، آیا احزاب سیاسی قادر به فعالیت در این نظام می‌باشند.

امیرهوشنگ انوری مقدمه: در ساده‌ترین تعریف؛ حزب، دسته و فرقه‌ای سیاسی است که در امور اجتماعی منافع و نظرهای خاص یک طبقه را تعقیب کند. در جوامع مدنی مدت‌هاست که احزاب کارکردهای فراوانی از خود نشان داده‌اند. بدیهی‌ترین نقش احزاب، افزایش میزان مشارکت مردم در اداره امور کشور و نظارت و کنترل حکومت‌گران بوده است. اکنون حدود یک سده از تشکیل نخستین احزاب در ایران می‌گذرد و این نهاد بسیار با اهمیت اجتماعی متاسفانه هنوز در جامعه ما به شکل بهینه نهادینه نشده است. مهم‌ترین اشکال احزاب عدم تداوم آنها و یا در صورت تداوم عدم ایفای نقش مطلوب بوده است. در این مورد با دکتر منصوره اتحادیه به گفت‌و‌گو نشستیم. اتحادیه متولد سال 1312 در تهران است. وی دکترای تاریخ خود را از اسکاتلند گرفت، رساله دکترای ایشان تحت عنوان«پیدایش و تحول احزاب سیاسی در ایران» تاکنون دو بار به چاپ رسیده است، همچنین از اتحادیه تاکنون بیش از هفتاد اثر اعم از تألیف، ترجمه و استنساخ به دست انتشار سپرده شده است.

مهدی عباسی مهر مقدمه: پس از انتخابات ریاست‌جمهوری دهم ابهامات و شبهاتی از سوی جریان فتنه در سطح جامعه و دانشگاه‌ها مطرح شد. در این فضا اتهاماتی واهی نسبت به‌نظام جمهوری اسلامی مطرح شد که دستاویز رسانه‌های بیگانه و دشمنان دیرینه انقلاب اسلامی قرار گرفت تا بدین‌وسیله فشار روانی خود برای متوقف کردن آرمان‌های جهانی ملت ایران مضاعف کنند. آیا نظام با سردمداران این حرکت انحرافی و غیرقانونی برخورد خواهد کرد؟ بهترین راهکار در این عرصه چیست؟ آنچه در پی می‌آید حاصل گفت‌وگوی «جوان» با مهدی عباسی‌مهر، دبیر تشکیلات دفتر تحکیم‌وحدت در این‌خصوص است.

تیمور قاسمی اشاره: در تاریخ ایران سه جریان بزرگ را سبب شکل گیری احزاب سیاسی کشورمان می دانند؛ جریان ملی ، جریان مذهبی و جریان چپ ؛ گرچه پیش از احزاب نیز انجمن ها و فرقه ها به گوشه ای منسجم به فعالیت سیاسی در ایران می پرداختند. مطلب حاضر بخشی از تحقیق گسترده ای است در باب پیشینه احزاب سیاسی در ایران . در این مطلب به سه جریان عمده در شکل گیری احزاب سیاسی ایران پرداخته شده است و همینطور به انجمن ها و ...