روزنامه مردم‌سالاری - صفحه 3

مقدمه: وقتی ازحجت‌الاسلام والمسلمین غلامرضا مصباحی مقدم پرسیده شد که چرا برخی از مردم بسیاری از گرفتاری‌ها به خصوص مشکلات اقتصادی را از چشم روحانیون می‌بینند، گفت: باید از مردم خواست که دوباره برگردند و با توجه به قلمرو مسئولیت‌های روحانیت اظهار نظر کنند. برخی معتقدند که این کشور در دست روحانیت است، رهبری نظام، رییس قوه قضاییه، رییس خبرگان رهبری و رییس جمهور (البته این مورد به انتخاب مردم) روحانیون هستند، اما اگر از این جایگاه‌های رسمی‌و حضور روحانیون بگذریم، اداره امور کشور دست روحانیون نیست. این عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام قدرت و بیشتر درآمدهای کشور را در دست دولت می‌داند و می‌گوید که عده‌ای بی‌خود می‌گویند که دست دولت خالی است. چون در حال حاضر رییس‌جمهور فردی روحانی است، مردم مشکلات اقتصادی را به روحانیت مرتبط می‌کنند، در دوره آقای احمدی نژاد هم که ریاست جمهوری شخصی بود، باز هم مردم گرفتاری‌ها را از چشم روحانیت می‌دیدند، ولی باید گفت این نگاه مردم هم درست و هم نادرست است. زمانی درست است که رهبری از انجام وظایف خود کوتاهی کرده باشد و می‌بینیم که کوتاهی صورت نگرفته است، نادرست هم زمانی است که کار دست رهبری نیست و عده ای به پای رهبری و روحانیت می‌اندازند. مساله ای که حتما باید برای مردم تبیین شود این است که رهبری از نظر قانون اساسی مجاز به ورود در امور اجرایی اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی نیست به عبارت دیگر سیاست گذاری با رهبری است، اما اجرا با رهبری نیست. شخص رهبر اهداف نظام را می‌داند و تبیین می‌کند و برای آن سیاستگذاری می‌کند، اما اگر این سیاست‌ها اجرایی و عملیاتی نشد، دیگر نمی‌توان به گردن رهبری گذاشت، نمی‌توان از رهبری انتظار و توقع داشت چون این مسئولیت به عهده ایشان سپرده نشده است. پس بازخواست از رهبری باید در حیطه وظایف ایشان باشد. متن گفت وگوی شفقنا با حجت الاسلام والمسلمین مصباحی مقدم را می‌خوانید:

اشاره: صلح مفروضه اصلی به وجود آمدن رشته روابط بین‌الملل بوده است. از تاسیس کرسی روابط بین‌الملل قضیه صلح و کنترل جنگ یکی از دلایل اصلی بحث و مجادلات نظری و عملی در جهان بوده است. تاکنون تئوری‌های زیادی در جهت ایجاد صلح و بر قراری امنیت جهانی در عرصه مطالعاتی روابط بین‌الملل به وجود آمده است و در زمینه‌های عملی نیز سازمان‌های زیادی برای بسط صلح در عرصه جهانی تاسیس شده است. به خصوص بعد از جنگ جهانی دوم تلاش‌های زیادی در زمینه ایجاد صلح جهانی چه در زمینه تئوریک و چه عملی انجام شده است. در این جا این سوال پیش می‌آید که سازمان‌های بین‌المللی چه تاثیری در صلح جهانی و امنیت بین‌المللی به خصوص بعد از جنگ سرد داشته است به همین علت در این پژوهش سعی می‌شود تا با استفاده از رویکرد نهاد گرایی به این موضوع پرداخته شود.

مقدمه: تحریم، جنگ و دعواهای سیاسی اغلب با این بهانه اتفاق می‌افتد که حقوق بشر در گوشه‌ای از دنیا و توسط دولتی نقض شده است و گاه این حمایت منجر به نقض وسیع‌تر حقوق بشر می‌شود که این سوال را در پی دارد که به راستی چالش‌های حقوق بشری چیست و آیا اجرای حقوق بشر ضمانت اجرایی دارد یا نه؟ دکتر حسین میر محمد صادقی، استاد حقوق می‌گوید: در شورای حقوق بشر سازمان ملل این دولت‌ها هستند که تصمیم می‌گیرند و طبعا دولت‌ها بر اساس اینکه چه دیدگاهی نسبت به دولت دیگری دارند می‌توانند نسبت به قطعنامه‌های حقوق بشری علیه آن دولت رأی مثبت یا منفی دهند. همچنین میرمحمد صادقی با انتقاد از اینکه هر جا دولت‌ها در تصمیم گیری نقش دارند، معمولا برای منافع ملی خود اولویت قایل هستند اظهار کرد: گاهی اوقات دولتی راجع به مسایل حقوق بشری نمی‌خواهد خود را اصلاح کند، آنوقت برچسب می‌زند که مسایل حقوق بشری مورد سوءاستفاده قرار گرفته است. متن گفت و گوی شفقنا با دکتر میرمحمد صادقی را در ادامه بخوانید:

مقدمه: هیچ رقمه حاضر به پاسخگویی به اظهارات اعضای شورای سیاست‌گذاری اصلاح‌طلبان نمی‌شود. هرچند گفته باشند که او برای لیست شورای شهر تهران سهمیه می‌خواسته و وقتی که به خواسته خود نمی‌رسد لیستی جداگانه ارائه می‌کند؛ اما باز هم معتقد است که الان وقت دعوا نیست. حسین کمالی که زمانی در کابینه سید محمد خاتمی‌حضور داشت، رییس شورای هماهنگی جبهه اصلاحات و دبیر کل حزب کارگر است.او در دفتر کارش ما را به حضور پذیرفت اما در پاسخ به خیلی از سوالات ترجیح را بر سکوت موقت داد.سکوتی که می‌گوید به وقتش آن را خواهد شکست و به معماهای پیش آمده پاسخ خواهد گفت. گفت‌وگوی ما با کمالی از بحث مذاکره اصلاح‌طلبان برای عبور از مشکلاتی شروع شد که در چند سال گذشته برای این جریان و مشخصا در عرصه سیاسی کشور پیش آمده است.او اگرچه نفس مذاکره و گفت‎وگو را امری مطلوب می‌داند اما در عین حال معتقد است: «بخش عمده‌ای از مجموعه اصلاح‌طلبان اصولا خود را بیرون از حاکمیت و نظام و انقلاب نمی‌دانند که بخواهند فکر کنند که برای بهبود شرایطی که در آن قرارگرفته‌اند باید گفت‌وگویی صورت بگیرد». رییس شورای هماهنگی جبهه اصلاحات که خود پیشنهاد تاسیس شورای عالی سیاست‌گذاری اصلاح‌طلبان را پیش از برگزاری انتخابات مجلس دهم داده بود، دل خوشی از رفتارهای صورت‌ گرفته در این مجموعه تازه تاسیس ندارد.هرچند خیلی به ریز مسائل و اختلافات وارد نمی‌شود اما در همان اندک دفاعی که در برابر صحبت‌های برخی از چهره‌های اصلاح‌طلبان دارد عنوان می‌کند: «ما هنوز به کار جمعی و تصمیم جمعی عادت نکردیم.عادت نکردیم که به افکار همدیگر احترام بگذاریم.بعضا کارهای پراکنده‌ای صورت گرفت که مورد ایراد جمع واقع شد.مثل همان بخشی که باز می‌گشت به اینکه تعدادی از عناصر اصولگرا در مجموعه اصلاح‌طلبان وارد شدند و روش‌های متفاوتی را در مجلس تعقیب کردند که مورد اعتراض هم واقع شد.یا مثلا در انتخابات بعدی که شوراها بود، با توجه به انتقاداتی که وجود داشت یک بازنگری در شورای سیاستگذاری صورت گرفت اما متاسفانه وضعیت بدتر شد و تعداد افراد حقیقی در شورا افزایش پیدا کرد». کمالی، صحبت‌های عارف که عنوان کرده بود او به دنبال گرفتن سهمیه‌ای در لیست شوراهای تهران بود را تکذیب کرد و گفت: «ما از انحصارطلبی و خودخواهی عده‌ای رنجیدیم و عملکردشان را نپسندیدیم.من نمی‌خواهم از کسی اسم ببرم.شما هم سعی نکنید که این بحث را به مجادله من و سایر افراد تبدیل کنید». مشروح گفت‌وگوی خبرآنلاین با او که پیش از تجمعات و اعتراضات اخیر انجام شده بود را در ادامه بخوانید:

مقدمه: جمشید انصاری هرچند بر صندلی سازمان امور اداری و استخدامی‌کشور تکیه زده است اما با سوابقی که طی سالیان گذشته با استانداری در دو استان کرد‌ نشین و ترک زبان دارد، بارها و بارها شاهد تجمعات اعتراضی مردم در خیابان‎ها بوده و نیک می‎داند که تحلیل سطحی این اتفاقات، مرحمی‌برای درمانش نیست. برای همین در تحلیل اعتراضات اخیر در ایران، با وسواس از واژه‎ها استفاده می‎کند، اینکه آیا معترضین نماد همه مردم بودند؟ اعتراضشان فقط به دولت و گرانی بود؟ و‌... سوالاتی است که او خودش در ابتدای بحث مطرح می‎کند که نشان می‎دهد وقایع اخیر را دقیقا زیر نظر داشته است. او اسامی‌ای که این روزها در مورد تجمعات مردمی‌بکار گرفته می‌شود، از «جنبش دهه هفتادی‌ها» گرفته تا «جنبش گرانی» و «اعتراض مالباختگان» را قبول ندارد و با واژه جدیدی به تحلیل این مساله سیاسی روز می‌نشیند. او معتقد است که نوعی «نارضایتی انباشته» شده، همواره در کشور وجود دارد که اگر روزی بتواند مدیریت شده و رهبری درستی پیدا کند، ممکن است در قالب جنبش اعتراضی سر باز کند. اگرچه این روزها بسیاری از تریبون‎های مختلف در پی شناسایی دست‌های پشت پرده و افشای نقش خارج نشینان در تجمعات اخیر هستند اما انصاری در توئیتی در همان روزهای تجمعات نوشته بود: «اینکه خداوند به انسان دو گوش و یک دهان داده است شاید به این دلیل است که دو برابر آنچه سخن می‎گوید بشنود! امروز ما مسئولان باید بیشتر بشنویم، اعم از پیشنهاد، نقد، اعتراض و حتی فریاد مردم را! آنها صاحبان کشور و ما کارگزار آنهائیم و بدون توجه به نظرات آنان کشور راه به جایی نمی‌برد»!! او این روزها معاون رییس جمهور و رییس سازمان امور اداری و استخدامی‌است؛ اما وجهه اصلاح‎طلبی او و نزدیکی‎اش با سیدمحمد خاتمی‌و میرحسین موسوی بر کسی پوشیده نیست. کما اینکه نطق‎هایش در مجلس هشتم پس از انتخابات پرحاشیه سال 88 را خیلی‎ها هنوز به یاد دارند. از این منظر او یکی از بهترین تحلیل‎گرانی است که می‎تواند به مقایسه تجمعات سال 88 و 96 پرداخته و آنها را ریشه یابی کند. چه آنکه آن زمان در مصدری سیاسی بود و امروزه در منصبی اقتصادی است و در هر دو برهه با جنس اعتراض‎ها آشنایی داشت و حرف‎هایی برای گفتن دارد که اگر شنیده شود، می‎تواند منشا اثر باشد. قریب به دو ساعت مهمان خبرآنلاین بود. از سوالات سیاست روز گرفته تا سوالات اقتصادی پیرامون لایحه بودجه 97 و حتی سوالات اجتماعی درباره وضعیت امور استخدامی‌و اشتغال را یک به یک پاسخ داد. مشروح گفت‌و‌گو با جمشید انصاری که از معدود چهره‎های اصلاح طلب دولت خاتمی‌در دولت حسن روحانی است را در ادامه بخوانید:

مقدمه: «آقای هاشمی در ماه‌های آخر عمرشان چند باری درباره‌ وضعیت کشور صحبت کردند و تاکیدشان این بود که مردم راه‌شان را پیدا کرده‌اند و سفارش‌شان هم به ادامه حرکت اعتدالی بود و در برابر مردم، گروه‌های افراطی را در اقلیت می‌دیدند. براساس گفته‌های ایشان و آینده‌نگری‌ای که داشتند این اقلیت افراطی نمی‌توانند کاری کنند هرچند که به حضورشان ادامه می‌دهند». یک‎سالی می‎شود که «ستون انقلاب» درست در کنار «معمار کبیر جمهوری اسلامی» تن به خاک سپرده است که انتظار می‌رفت در این ۱۲ ماه تلاش بیشتری برای زنده نگهداشتن یاد آیت‌الله انجام شود اما از سویی اگر دید دیگری نسبت به ماجرا داشته باشیم بعید نیست با خودمان به این نتیجه برسیم که پذیرش سخنان «آیت‎الله» از مقطعی از سوی برخی مدعیان کاهش یافت و پذیرش این گزاره، لزوماً نیازمند بررسی حال‎ و روز فعلی نیست. هاشمی از سال 88، آرام‎آرام پا به صحنه‎ای گذاشت که او، همانی که انگار همیشه باید با صفاتی همچون «رئیس»، «فرمانده» و «سردار» از وی یاد می‎شد را به جایی رساند که مخالفان، «عمود خیمه فتنه» بخوانندش، «فائزه» و «مهدی»‎اش را روانه‎ زندان و بازداشتگاه کردند، آخرین خطبه‎‌ نماز جمعه‎اش را با شعار «مرگ بر فتنه‎گر» همراهی کنند، حتی محسن رفیقدوست هم از در کنایه و باب رفیق‌‌دوستی در این میان سنگ‌تمام بیندازند! و در عقلانیت او شک کنند. هاشمی اما انگار نه آن رفتارها را می‎دید، نه آن شعارها را می‌شنید، نه آن کنایه‎ها را به خود می‎گرفت و نه آن رنگ‎عوض‎کردن‎ها را به روی خود می‎آورد؛ راه خودش را می‎رفت و در هر دیدار و مناسبتی که لب می‎گشود بازهم همان اندیشه‎ها و راهکارهای آشنایش را طرح می‏‌کرد و بر آن‎ها پای می‎فشرد. کار حتی به «عدم احراز صلاحیت»ش در انتخابات هم رسید، اما او بازهم از کوره در نرفت. نه گلایه‎ای کرد، نه مخالفتی نشان داد؛ تنها مردم را به حضور حداکثری در انتخابات دعوت کرد و نتیجه‎اش هم انتخاب نزدیک‎ترین کاندیدا به او، یعنی حسن روحانی بود. شخصیتی که سابقه همراهی‎اش با «فرمانده جنگ» به سال‎های دهه‎ ۱۳۶۰ بازمی‏‌گردد و سیاست‎های اقتصادی و اجتماعی دولتش مشابه دولت‎های پنجم و ششمِ «سردار سازندگی» و مشی سیاسی‎اش هم وامدار «اعتدال‎گرایی» رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام است. اما کم نیستند تحلیلگرانی که گمان می‏‌کنند با درگذشت هاشمی‎رفسنجانی، دولت روحانی هم یتیم شده و شخص رئیس‌جمهوری دیگر راه و رسم گذشته را فراموش کرده و مسیری تازه پیش گرفته است. مسیری که به تعبیر کسانی همچون صادق زیباکلام به حدی از تصور عمومی دور است که «باید چراغی به‎دست گرفت و به دنبال روحانی پیش از ۹۶ گشت». اما اگر پای سخنان محمد هاشمی برادر کوچکتر آیت‌الله بنشینیم او برای‌مان چنین تحلیل می کند که هنوز شش ماه از آغاز دولت دوم روحانی نگذشته است و چهار سال زمان زیادی است؛ بنابراین از حالا نمی‌توان سراغ ارائه چنین نظراتی رفت و روحانی را زود به قضاوت نشست. البته تأثیرات غیاب آیت‎الله به همین بحث‌ها محدود نمی‎شود. رفتن او به تعبیر محمد هاشمی در این مصاحبه، آن‌قدر «دور از انتظار و غیرمترقبه» بود که همچنان حواشی‎اش را ۱۲ ماه به دنبال خود بکشاند و در آستانه سالروز درگذشتش، فائزه از وجودِ ۱۰ برابر حد مجاز رادیواکتیو در بدن پدرش پرده بردارد و فاطمه هم از وجود وصیت‎نامه‎ای که اینک مفقود شده سخن به میان آورد. حواشی‎ای که به نظر نمی‎رسد به این زودی‎ها سایه‎اش از سر ماجرای درگذشت او کنار رود. در چنین فضایی و در نخستین روزهای ناآرامی‌هایی که حالا پشت سر گذاشته شده است، محمد هاشمی میزبان ما می‎شود و در گفت‎وگویش با ایسنا، هم از حال‎وهوای خانواده هاشمی در این یک‌سال می‎گوید، هم ماجرای راه‎اندازی کمپین «پشیمانیم» را تحلیل و هم نظرش را درباره تجمعات اخیر بیان می‎کند. او نتیجه رفتار احمدی‎نژاد با قوه قضائیه را نه صرفاً سخنان یک فرد علیه یکی از ارکان نظام، که سرآغاز ایجاد رخنه‎ای در کشتی جمهوری اسلامی می‎داند که اگر مسدود نشود، همه را باهم غرق خواهد کرد. رئیس سازمان صداوسیما در دهه ۶۰ همچنین در این مصاحبه از آغاز پروژه هاشمی‎زدایی در دانشگاه آزاد سخن می‎گوید و ابعاد آن را تشریح می‌کند و البته گلایه‎هایش از رویکرد صداوسیما نسبت به برادر بزرگترش را به صراحت به زبان می‎آورد. مشروح گفت‌وگوی محمد هاشمی با ایسنا را در ادامه می‎خوانید:

مقدمه: بروز و ظهور تکنولوژی‌های نوین ارتباطی به ویژه در فضای مجازی و دیجیتال نیاز به فرهنگ سازی و آموزش در زمینه نحوه و شیوه استفاده از این فضا را دو چندان کرده به طوری که امروز بیش از هر چیز دیگری باید به سواد رسانه‌ای به عنوان الفبای روش زندگی در عصر جدید نگریست. سواد رسانه‌ای (Media Literacy) مجموعه‌‌ای از مهارت‌های قابل یادگیری است که به توانایی دسترسی، تجزیه و تحلیل و ایجاد انواع پیام‌های رسانه‌ای اشاره دارد و یک مهارت ضروری در دنیای امروز به شمار می‌رود. ما برای حرکت در محیط رسانه‌ای پیچیده امروز باید قادر به درک بهتر پیام‌های رسانه‌ای باشیم. افراد، با سواد رسانه‌ای قادر به کشف پیام‌های پیچیده‌ی موجود در محتوای تلویزیون، رادیو، روزنامه‌ها، مجلات، کتاب‌ها، بیلبوردهای تبلیغاتی، اینترنت و سایر رسانه‌های مستقل خواهند شد.آن‌ها هم‌چنین می‌توانند رسانه‌های خود را ایجاد کرده و در شکل‌گیری فرهنگ رسانه‌ای مشارکت فعالانه داشته باشند.این امر سبب می‌شود مردم از حالت مصرفی خارج شده و از رسانه‌ها به صورت هوشمندانه‌ای بهره‌مند شوند. به طور کلی می‌توان گفت سواد و دانش در هر حرفه و رشته ای، مهارت انسان را در مواجهه با مسایل و مشکلات افزایش می‌دهد و در این میان سواد رسانه‌ای نقش انکارناپذیری در تشخیص افراد نسبت به مطالب مفید و غیر مفید و همچنین درست و غلط بودن محتوای رسانه‌ها دارد. در میزگرد خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) در ارتباط با سواد رسانه‌ای که با حضور صدیقه ببران عضو هیأت علمی‌گروه ارتباطات دانشکده علوم ارتباطات و مطالعات رسانه، حسن محرابی مدیرکل سابق مطبوعات و خبرگزاری‌های داخلی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی‌و سید تقی کمالی مشاور عالی انجمن سواد رسانه‌ای ایران برگزار شد‌، حاضران دیدگاه‌های خود را در این خصوص بیان کردند. مشروح این میزگرد پیش روی شماست:

مقدمه: ظاهر خوش مشربی دارد، گویی پدربزرگ‎ مهربانی است که ساده و صمیمی‌با نوه‎هایش صحبت می‎کند؛ اما این فقط ظاهر ماجراست! قریب به سه ساعت مهمان کافه خبر بود و پرحوصله به هر سوالی پاسخ می‎داد. البته پاسخ‎هایی که خودش دلش می‎خواست! سوالات پیاپی را بعضا با جواب‎ها و مثال‎هایی می‌پیچاند و حتی وقتی به او می‎گفتیم «چرا صراحتا پاسخ نمی‎دهید و می‎پیچانید!» می‎خندید. وقتی که ضبط صوت خاموش بود، صراحتش بیشتر می‎شد یا حتی قبل از آغاز مصاحبه که حین بازدید از تحریریه خبرآنلاین و مشاهده کاریکاتورش که در روزنامه خبر چاپ شده بود، گفت: يک شب تصميم گرفتيم دلار را 300 تومان ارزان کنيم، اما همان شب به سفارت انگليس حمله کردند و فردایش دلار 300 تومان گران شد! بعد هم اضافه کرد: در کشوری زندگی می‎کنیم که سیاست و اقتصادش به هم گره خورده، امام جمعه‎ای حرفی می‎زند و بعد تاثیرش را در اقتصاد و دیپلماسی می‎بینیم! اصرار زيادي به اثبات پاکدستي خود داشت. چه آنجا که می‎گفت «هیچوقت با بابک زنجانی ارتباطی نداشته»، چه آنجا که می‎گفت «یک شبه 30 هزارمیلیارد تومان از حساب بانک‎ها را به حساب ذخیره ارزی برگردانده است» و چه آنجا که تاکید داشت: «کسی روزه‎اش را با گوشت کلاغ افطار نمی‎کند! من 47 سال خدمت خودم را حفظ کردم چرا یک لحظه بلغزم!؟» با افتخار از تصمیماتی می‎گفت که مانع از برداشت از حساب ذخیره و گران شدن بیشتر نرخ ارز و طلا شده، اما وقتی می‎پرسیدیم که این تصمیمات مایه رویارویی او با احمدی‎نژاد شده یا نه؟، جواب صریحی نمی‎داد! می‎گفت بر اساس خرد جمعی در بانک مرکزی تصمیم می‎گرفته اما وقتی از او پرسیدیم چرا به نامه اقتصاددانان در انتقاد به دولت قبل واکنشی نشان نداد، گفت: مخاطب نامه رئیس‌جمهور بود نه من! نامه‎هایی با خودش آورده بود که نشان می‎داد هم به خاطر تصمیماتش در بانک مرکزی تبرئه شده، هم در پرونده بابک زنجانی. اما نمی‎خواهد رازهایی را بگوید که برخی نهادهای نظارتی را زیر سوال می‎برد. بهمنی از یکسو به شوخی گفت که «خودم هم نفهميدم چطور نماينده شدم» و از سوی دیگر می‌گفت «تا قبل از نمايندگي مجلس یک مسئول انتصابي بودم اما برای ورودم به مجلس از سوی مردم انتخاب شدم و اين برايم قشنگ بود». گفت‌و‌گو با این عضو دولت احمدی‎نژاد را که می‎گفت با همه دولت‎ها کار کردم اما چون پایان کارم با آن دولت بود، مرا به آن منتصب می‎کنند در ادامه بخوانید: