روزنامه آفتاب‌یزد - صفحه 5

مقدمه: آمریکا این روزها به دست یک«توئیترباز» ناآگاه به مسائل سیاسی(!) اداره می شود که حتی رسمی ترین مواضع ایالات متحده آمریکا را در تنگنای چند کلمه‌ای «توئیتر» خلاصه می کند و این در حالی است که اداره امور کشوری با 50 ایالت که داعیه ابرقدرتی دارد از این طریق و دیگر راه‌ها در فضای مجازی نه تنها ممکن نیست که مساوی است با به خطر انداختن مصالح ملی و بین‌المللی آمریکا. خبرگزاری‌های معتبر بین‌المللی هم از این موضوع درمانده‌اند که وقتی روی خروجی خبرها می‌آید: «واکنش سریع ترامپ به آزمایش موشکی کره شمالی: بعید است کره جنوبی و ژاپن بیش از این بتوانند این وضع را تحمل کنند. شاید لازم باشد که چین یکبار و برای همیشه به این وضعیت مزخرف پایان دهد»، با موضع رسمی ایالات متحده آمریکا طرف هستند یا با پیام صبح و شامگاهی دونالد ترامپ!؟ نشنال اینترست به تبع همان توئیتی که بعید است جدی گرفته شود نوشته: «صبر استراتژیک دولت ترامپ در ارتباط با پکن رو به اتمام بوده، بنابراین ترامپ موضعی خشن و تهاجمی را علیه این کشور در پیش گرفته است.» و این در حالی است که وقتی می‌بینیم حتی کره شمالی هم نسبت به در اصطلاح «هارت و پورت» های یک «توئیترباز» ناآگاه به مسائل سیاسی بی‌توجهی نشان می‌دهد(!) بسیار بعید است که چین به این سادگی‌ها در برابر چنین رفتارهای خلاف قاعده و عرف سیاسی، تزلزلی هرچند اندک از خود نشان دهد. تحلیلگران مسائل سیاسی در بررسی های به انجام رسیده به گزینه نظامی هم اندک توجهی نشان داده اند اما این در حالی است که کارشناسان مسائل سیاسی ـ نظامی با نگاهی عمیق تر و دقیق تر به شرایط ژئوپلیتیک منطقه شرق آسیا به ویژه حوالی مرزهای شرقی چین و روسیه و نیز شبه جزیره کره و ژاپن معتقدند در این منطقه هیچ جنگی رخ نخواهد داد زیرا زیرساخت های منطقه و ذهنیت تاریخی این چند کشور چنین اجازه ای نخواهد داد خاصه آن که آمریکا و چین تا همین جا هم اندکی بیشتر از حد مجاز به مرزهای سیاسی ـ اقتصادی یکدیگر نزدیک شده اند و شاید گامی بیشتر تنش هایی در سطح بین المللی به وجود آورد. نکته انحرافی مسئله خطاب قراردادن چین بدون توجه به جایگاه و پایگاه روسیه در همین منطقه است که می تواند سوالات و ابهامات بسیاری به دنبال داشته باشد که چینی ها، که اقتصاد را به هر مسئله دیگری ترجیح می دهند و نظمی خاص را سرلوحه خود قرارداده اند؛ به آسانی از آن نخواهند گذشت(!)مسئله ای که می تواند حتی چینی ها را تامرز تجدید نظر در روابط پس از ترامپ نیز پیش ببرد. ترامپ در ذهن چینی‌ها می تواند یکی از منفورترین روسای جمهور ایالات متحده آمریکا باشد زیرا چه در زمان رقابت‌ها و چه لحظه ای پس از انتخاب، او را چهره ای گستاخ و چین ستیز شناخته اند و تماس او با رهبر تایوان بر این مسئله صحه گذاشت که یا ترامپ سیاست بین الملل نمی داند یا به قدری گستاخ است که حرکت بر اساس قواعد موجود را زیر پا نهاده و در هر دو موضع چینی ها حواسشان به کوچکترین تحولات منطقه ای هست حتی اگر وقعی به توئیت های دونالد ترامپ نگذارند. برای بررسی بیشتر تحولات اخیر مسائل موجود در شبه جزیره کره و نیز اثرات وضعی و سیاسی توئیت جدید ترامپ با دکتر اسماعیل بشری، پژوهشگر ارشد گروه خلع سلاح مرکز تحقیقات استرات‍ژیک و کارشناس مسائل شبه جزیره کره به گفتگو پرداخته ایم که حاصل این گفتگو در ادامه می‌آید.

مقدمه: گروه سیاسی - امیرمحبیان، استاد دانشگاه، موسس حزب نواندیشان، رئیس مرکز پژوهشی راهبردی آریا، مدیرعامل خبرگزاری آریا و مطمئنا تئوریسین اصولگرا است، با صبر و حوصله پاسخ می دهد و اهل تعامل و گفتگو و منطق است؛ البته برخلاف برخی از هم‌مسلکان و هم‌جناحی‌هایش(!) محبیان تحلیل‌هایش، تحلیل‌هایی از روی حب و بغض نیست، بی‌خود نیز از در توجیه، داستان سرایی نمی‌کند. اگر جایی، باید اصولگرایان را نقد کند ... آنها را به نقد هم می‌کشد؛ درست موقع گفتگو با آفتاب یزد. البته به هر حال، خوی محافظه‌کاری‌اش دلیل خوبی است برای آنکه در پاسخ به برخی سوالات هم سینه سپر کرده و از جناح راست تمام قد دفاع کند. خلاصه اگر چه در اصولگرایی‌اش شکی نیست اما در خردگرایی اش نیز همین طور؛ این روزها هم‌جناحی‌های وی روزهای عجیبی را سپری می‌کنند، روزهایی که از منع کنسرت در مشهد به تتلیتی شدن ختم شد. روزهایی که آن جبهه پر طمطراق جمنا، خاموش و ساکت در گوشه‌ای آرمیده، روزهایی که باید آن را روزهای پسا شکست و سردرگمی جناح راست توصیف کرد. مگر چه بر سر احزاب و شخصیت‌های آنها آمده؟ آیا آنها واقعا به دوران افولگرایی رسیده اند که اینگونه از ناطق نوری بریده و دست به دامن امیر تتلو شده‌اند؟ و یا حکمتی در پس این همه هیاهو نهفته است که ما از آن بی خبریم. آیا پایان اصولگرایی سر رسیده؟ راستی کسی از جمنایی‌ها خبر ندارد؟ نکند اصولگرایان فقط جانماز آب می‌کشند و خود دنبال سهم خواهی از آقای حسن روحانی و کابینه آینده‌اش هستند؟ محبیان پاسخ این سوالات را از نگاه خویش به ما می‌دهد.

مقدمه: برجام یکی از مهم‌ترین و جهــــانی‌ترین توافقنامه‌های بین‌المللی است کـــــه باید آن را در نوع خود بی‌نظیر و دقیق‌تر، کم‌نظیر دانست. تحریم‌های جدید، همان‌هایی که علی لاریجانی معتقد است، تازگی ندارد فقط اندکی «پیاز داغ» آن را زیادتر کرده‌اند؛ موجی از انتقادات، هجمه‌ها و سیاه‌نمایی ‌را به راه انداخت تا جایی که یکبار دیگر پس از دو سال، این ابهام به‌وجود آمد که بالاخره واکنش ایران به رفتارهای ناقض برجام از سوی آمریکا چه خواهد بود. مباحث این چنینی که ابعادی ملی و حتی فراملی دارد در میان بزرگان نظام قطعا جایگاه ویژه‌ای دارد و برخوردهای رسانه‌ای با آنچه در جلسات مهم و محرمانه، پشت درهای بسته پیرامون این پیمان‌نامه بزرگ به انجام می‌رسد متفاوت خواهد بود و اما بررسی برجام از منظر بایدها و نبایدهای روابط بین‌الملل از آن دست کارهایی است که کمک می‌کند اما بررسی برجام از منظر بایدها و نبایدهای روابط بین‌الملل از آن دست کارهایی است که کمک می‌کند جامعه با آگاهی یافتن از اصل ماجرا، آرامش خود را حفظ کند. راهی اصفهان شدیم تا در ساعتی خلوت و ساکت که دانشکده خالی از دانشجویان بود، مجموعه تحولات دوساله با تکیه بر برجام را در منطقه و جهان درگیر در مسئله برجام به بحث گذارده شود و این مهم با یکی از اساتید دانشگاه اصفهان با کوله باری از تجربه انجام شد. دانش‌آموخته دانشگاه امام صادق(61-68) و دانشگاه تولوز فرانسه. دکترای علوم سیاسی با گرایش روابط بین‌الملل. صاحب آثاری چون «امنیت پایدار»، «تاثیر گروه‌های تکفیری بر محیط‌زیست طبیعی و انسانی خاورمیانه در عصر جهانی‌شدن» و نیز «جایگاه تکافل و رفتارهای حمایت‌گرایانه در دیپلماسی فرهنگی». دانشیار دانشگاه اصفهان یکی از همراهان همیشگی رسانه در تحلیل رخدادها. آنچه در پی می‌آید حاصل دو ساعت گفت‌وشنود است با دکتر محمدعلی بصیری با موضوع «برجام؛ دیروز، امروز و فردا» بدون آنکه بحث را به مباحث جناحی سوق دهیم یا بنا بر این داشته باشیم که مدافع صرف و منتقد تمام قد آن باشیم.

مقدمه: سیدعباس صالحی چهار سالِ به‌نسبت موفق را در کسوت معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در دولت یازدهم سپری کرد. او که هنوز به تاثیر گفتگو در پیشبرد امور امید دارد، حالا به‌عنوان گزینه پست این وزارت در دولت دوازدهم معرفی شده است. ایسنا در گفتگویی تفصیلی، به کنکاش در زمینه‌ برخی چالش‌های پیش رو و نیز پرسش‌های این‌روزها رایج درباره‌ صالحی به‌عنوان گزینه‌ پیشنهادی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پرداخته است. او با تاکید بر دشواری‌های حوزه فرهنگ و هنر کشور و تناقض‌های موجود، معتقد است با پیگیری سیاست‌هایی می‌توان در این زمینه بهبودهای موثری ایجاد کرد. ماحصل این گفتگو را در ادامه می خوانید.

اشاره: دوستی دیرینه‌ای با رئیس‌جمهور داشت، درست از زمان مجلس اول. هرچه باشد هر دو همشهری هستند و اهل سیاست. هنوز آن روزها را خوب به یاد می‌آورد. ستاد انتخاباتی حسن روحانی... روزهایی که برای ورود او (روحانی) به مجلس به آب و آتش می‌زد. شمس و مولانای سمنانی دهه 60 اما، راهشان بعدها از هم جدا شد، یکی به سمت اصولگرایی گرایش پیدا کرد و یکی به سمت اصلاح‌طلبی. یکی بعدها سر از جامعه روحانیت و مجمع تشخیص مصلحت نظام و شورایعالی امنیت ملی و نهاد پاستور درآورد(!) یکی برای خود حزب تشکیل داد و شد نماینده فعال مجلس هشتم و دهم کسی که معلمی در دانشگاه را بر همه پست‌هایی که دارد و داشته بیشتر ترجیح می‌دهد و همیشه می‌گوید من معلم دانشگاهم آن هم دانشگاه علامه طباطبایی به عنوان عضو هیئت علمی. مصطفی کواکبیان اما از سال 92 تا به امروز یعنی از وقتی بنا شد تا اصلاح‌طلبان حامی رئیس دولت تدبیر و امید شوند دوباره مواضعش به دوست قدیمی و همشهری سابق نزدیک‌تر شد و یاد ایام جوانی و سال58 برایش زنده. همانی که زمانی برای راهیابی حسن روحانی به مجلس به آب و آتش می‌زد... حالا در دفاع از او در رقابت‌های انتخاباتی 92 و 96 چنین کرد. دبیرکل حزب مردم‌سالاری، اما از چهره‌هایی است که خصوصیات دیگری هم دارد. خصوصیاتی که باعث می‌شود این روزها هم از راستی‌های رقیب هجمه بشنود و هم گهگداری از چپی‌های رفیق. کواکبیان برای شبکه‌های اجتماعی نیز سیاستمداری آشناست، بعضی از گفته‌هایش دست به دست می‌چرخند یا برخی از تصاویرش بدون هیچ توضیحی درجهت تخریب سیاسی او پخش می‌شوند... همه اینها هم برای آن است که از مصطفی کواکبیان چهره‌ای بسازند که اصلاحات نباید زیاده ‌روی او حساب کند و حرف‌هایش را جدی بگیرد، که این هم از سیاست اصولگرایان مخالف اصلاح طلبان است. اما هیچ‌یک از اینها دلیل نمی‌شود تا این عضو کمیسیون امنیت ملی و دکترای علوم سیاسی از سیاست سرخورده و از اصلاح‌طلبی بریده و از جدال با رقیب تندرو دلزده شود. هنوز هم بر حزب‌گرایی تاکید و بر تداوم راه خود ایمان دارد. اینبار آقای دبیرکل به‌جای حضور در یک مناظره تلویزیونی یا سخنرانی بی‌باک در صحن مجلس یا تدریس در کلاس دانشگاه، با ما به گفتگو نشسته تا هم از حال و هوای این روزهای دنیای سیاست بگوید و هم از همه حواشی که راجع به او می‌گویند...

مقدمه: همچون شهید مطهری، سیما و صدای علامه محمد تقی جعفری همواره در قالب میان برنامه‌ای پیش یا پس از پخش برنامه‌های مذهبی رسانه ملی، دیده و شنیده شده است. صدای تِنور او، همچنین برخی سخنانش برای مخاطبان عام، تصویرساز چهره‌ای است همانند سایر روحانیون و علما. اما حقیقت وجودی علامه ورای آن چیزی است که رسانه ملی از او به تصویر کشیده است. شاید اگر صداوسیما را رفرنس و مرجع هویت‌شناسی قرار دهیم، این حق را برای مخاطب عام قائل شویم که انگیزه‌ای به واکاوی و جست‌وجو در اندیشه‌ها و عوالم علامه جعفری نداشته باشد، چراکه ذات صداوسیما از دیرباز نشر گزینشی اظهارات و افکار فقهای دین در راستای نیل به سیاست‌های خود بوده است، اما در حقیقت علامه محمدتقی جعفری فیلسوفی بوده است که به باور اندیشمندان معاصرِ این مرز و بوم «در آینده نه‌چندان دور آوازه افکارش مرزهای ایران را درمی‌نوردد، زیرا دغدغه او انسان و التیام دردهایش بود.» حال نخستین روز از مرداد ماه، مصادف با زادروز علامه محمدتقی جعفری شده است. برخلاف سنت دیرینه این مرز و بوم، بر آن شدیم تا بدعتی را پایه‌گذاری کنیم و به‌جای گرامیداشت سالگرد وفات بزرگان، در زادروزشان به بازنشر عقاید و افکارشان بپردازیم. تبریز پرحادثه زادگاه علامه اولین روز از مرداد 1304، تبریزِ پرحادثه شاهد تولد عالمی بود که در آینده هر چند در زادگاه خود تاحدودی مهجور و گمنام باقی ماند، اما در خارج از مرزهای کشورش، آوازه‌ای جهانی به‌دست آورد. علامه محمدتقی جعفری تحصیلات خود را در تبریز آغاز کرد و در نجف به پایان رساند. علی‌رغم دیگر علما و فقهای دین ورود چندانی به دنیای سیاست نداشت و به همین جهت در جوش و خروش سال‌های منتهی به انقلاب 57 با وجود نزدیکی به علمایی چون شهید مطهری، تدریس در دانشگاه را به ایراد خطابه در پشت تریبون‌های نمازجمعه ترجیح داد. علامه جعفری در عرصه‌های علمی و روشنفکری تالیفات فراوانی را به رشته تحریر درآورده است. اثر 15 جلدی او در تفسیر، نقد و بررسی مثنوی معنوی مولوی، همچنین تفسیر و شرح نهج‌البلاغه حضرت علی(ع) در 27 جلد از مهم‌ترین و پرآوازه‌ترین آثار او بوده است. علامه بر این باور بود که «زندگی پیوسته باید در حال به‌وجود آمدن و به‌وجود آوردن باشد و الا باری است بر دوش انسان.» حال همزمان با زادروز علامه و در راستای آشنایی هر چه بیشتر با اندیشه‌ها و دیدگاه‌های این عالم برجسته، دکتر سید جواد میری، استاد جامعه‌شناسی، فلسفه و مطالعات ادیان و همینطور عضو پژوهشگاه علوم‌انسانی و مطالعات فرهنگی را برای گفتگو برگزیدیم، چراکه او در رابطه با علامه جعفری چندین کتاب به زبان انگلیسی در حوزه‌هایی چون معرفت‌شناسی، فلسفه تطبیقی و جامعه‌شناسی به رشته تحریر در آورده و پیرامون نگاه علامه به ادبای روس نیز به قلم‌فرسایی پرداخته است. متن ذیل مشروح اظهارات سید جواد میری پیرامون نگاه علامه جعفری به معرفت دینی، علوم‌انسانی و همینطور آینده بشر است.