طرح نور

روایات متعددی وجود دارد که دلالت می‌کند بر اینکه زن باید همه بدن خود را به‌جز صورت و کف دست از نامحرم بپوشاند. البته درباره قدم(از مچ تا انگشتان پا) اختلاف‌نظر وجود دارد؛ اما به جز این سه مورد، دیگر اعضای بدن زن از جمله موهای سر باید پوشانده شود. در اینجا به برخی از این روایاتی که در این زمینه تصریح دارند، اشاره می‌شود.

در خصوص حجاب از دلایل متعدد قرآنی و غیر آن می‌توان دریافت که دستور رعایت حجاب منحصر به همسران پیامبر نبوده و همه زنان مسلمان را شامل می‌شود؛ از جمله:

در مورد حجاب‏ واجب، كافى است كه زن بدن خود را جز صورت و دست تا مچ به هر وسیله‌ای كه می‌تواند بپوشاند و لباس خاصى شرط نيست؛ ولى پوشيدن لباس‌های تنگ و چسبان و همچنين لباس‌های زينتى اشكال دارد؛ منظور لباس‌هایی است كه در عرف مردم آن را لباس زينت می‌خوانند.

قرآن به نص صریح، پوشش کامل زن در برابر نامحرم را لازم می‌داند. از جمله آیاتی که درباره اثبات پوشش زنان و حدود آن به آنها استناد می شود، آیه 31 از سوره نور و آیه 59 سوره احزاب است.  «وَ لِلْمُؤْمِنَتِ یَغْضضنَ مِنْ أَبْصرِهِنَ وَ یحْفَظنَ فُرُوجَهُنَ وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَ إِلا مَا ظهَرَ مِنْهَا وَ لْیَضرِبْنَ بخُمُرِهِنَ عَلی جُیُوبهِنَ وَ لا یُبْدِینَ زِینَتَهُنَ إِلا لِبُعُولَتِهِنَ أَوْ ءَابَائهِنَ أَوْ ءَابَاءِ بُعُولَتِهِنَ أَوْ أَبْنَائهِنَ أَوْ أَبْنَاءِ بُعُولَتِهِنَ أَوْ إِخْوَنِهِنَ أَوْ بَنی إِخْوَنِهِنَ أَوْ بَنی أَخَوَتِهِنَ أَوْ نِسائهِنَ أَوْ مَا مَلَکَت أَیْمَنُهُنَ أَوِ التَبِعِینَ غَیرِ أُولی الارْبَةِ مِنَ الرِجَالِ أَوِ الطفْلِ الَذِینَ لَمْ یَظهَرُوا عَلی عَوْرَتِ النِساءِ وَ لا یَضرِبْنَ بِأَرْجُلِهِنَ لِیُعْلَمَ مَا یخْفِینَ مِن زِینَتِهِنَ وَ تُوبُوا إِلی اللَهِ جَمِیعاً أَیُهَ الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَکمْ تُفْلِحُونَ»؛ به زنان باایمان بگو چشم از نگاه به مردان اجنبی فروبندند و فرج‌های خویش را حفظ کنند و زینت خویش را جز آنچه آشکار است آشکار نسازند و باید که روپوش‌های‌شان را به گریبان‌ها کنند و زینت خویش را نمایان نکنند مگر برای شوهران‌شان، یا پدران و یا پدرشوهران یا پسران و یا پسر شوهران و یا برادران و یا خواهرزادگان و یا برادرزادگان و یا زنان و یا آنچه مالک آن شده‌اند یا افراد سفیه که تمایلی به زن ندارند و یا کودکانی که از اسرار زنان خبر ندارند، و مبادا پای خویش را به زمین بکوبند تا آنچه از زینت‌شان که پنهان است ظاهر شود، ‌ای گروه مؤمنان همگی به‌سوی خدا توبه برید، شاید رستگار شوید. (نور/31)

قبل از اسلام حکم حجاب در ادیان و ملل گوناگون به شکل‌های متفاوت وجود داشته است که بعضاً بسیار شدیدتر از حجاب موردنظر اسلام بوده است؛ بنابراین، حکم حجاب تأسیسی نیست؛ یعنی اسلام هم آن را نیاورده است، بلکه از قبل بوده و دین اسلام آن را پذیرفته و تأیید کرده است. قبل از اسلام در ميان بعضى ملل حجاب وجود داشته است. در ايران باستان و در ميان قوم يهود حجاب وجود داشته و از آنچه در قانون اسلام آمده، سخت‏تر بوده است، اما در جاهليت عرب حجاب وجود نداشته است و به‌وسیله اسلام در عرب پیدا شده است. «ويل دورانت» در کتاب «تاريخ تمدن» درباره قوم يهود و قانون تلمید مى‏نويسد: «اگر زنى به نقض قانون يهود مى‏پرداخت چنانكه مثلاً بى‏آنكه چيزى بر سر داشت، به ميان مردم مى‏رفت و يا در شارع عام نخ مى‏رشت يا با هر سنخى از مردان درد دل مى‏كرد يا صدايش آنقدر بلند بود كه چون در خانه‏اش تكلم مى‏نمود همسايگانش مى‏توانستند سخنان او را بشنوند، در آن صورت مرد حق داشت بدون پرداخت مهريه او را طلاق دهد.»

در دین، اجبار معطوف به قدرت وجود ندارد، اما وقتی گزاره‌های دینی مبنای قانون شود، در این صورت الزام قانونی پیدا می‌کند. هر قانونی که مبنای عمل اجتماعی قرار گیرد، از الزامات حقوقی برخوردار می‌شود؛ اما این الزامات اصالتاً و مستقیماً به دین ربطی ندارد.

معناى شايع لغت حجاب «پرده» است و اگر درباره پوشش به ‌کار برده مى‏شود، به اعتبار پشت پرده واقع‌شدن زن است. همين امر موجب شده است عده زيادى گمان كنند كه اسلام خواسته است زن هميشه پشت پرده و در خانه محبوس باشد و بيرون نرود.

در انقلاب شکوهمند ۱۳۵۷ که زنان در آن دوشادوش مردان و در مواردی حتی مقدم بر آنان شرکت داشتند، «آزادی» یکی از خواسته‌های اساسی مردم مسلمان ایران بود که در شعارها کنار استقلال و جمهوری اسلامی عنوان می‌شد؛ اما از همان دوران، آزادی را در چهارچوب موازین اسلامی می‌خواستند که آن را کامل‌ترین و بهترین تفسیر از آزادی می‌دانستند.

این لایحه در ۵ فصل و مشمول بر ۷۱ ماده در تاریخ ۲۹ شهریور ۱۴۰۲ در جلسه علنی مجلس تصویب شد. فصل اول به کلیات لایحه اختصاص داشته و فصل دوم وظایف عمومی دستگاه‌های اجرایی را تشریح کرده بود. در فصل سوم لایحه عفاف و حجاب تکالیف اختصاصی دستگاه‌های اجرایی مورد اشاره قرار گرفته و در فصل چهارم وظایف عمومی و مسئولیت اجتماعی تشریح شده است. فصل پنجم و شاید مهم‌ترین فصل به جرایم و تخلفات مورد تأکید در این لایحه اختصاص داشته است. در حال حاضر، لایحه «حمایت از خانواده از طریق ترویج فرهنگ عفاف و حجاب» پس از انجام اصلاحات، برای چهارمین بار به شورای نگهبان ارسال ‌شده است.