مدیریت جهادی - صفحه 6

محمد شریف‌زاده مقدمه: براساس آموزه‌های قرآنی، اقتصاد مایه قوام جامعه است. اکنون این پرسش مطرح می‌شود که آیا آموزه های قرآنی، اقتصاد را زیربنا می داند؟ یا آن که این قوام بودن با محوریت جامعه و اجتماع دارای چارچوب های مشخصی است؛ یا این که اگر زیربنایی برای اقتصاد فرض شود تنها در این چارچوب خواهد بود؛ یا این که اصولا مراد از قوام بودن، زیربنا قرار گرفتن نیست، بلکه معنایی دیگر از آن مراد است؟ نویسنده در این مطلب بر آن است که نقش اقتصاد را در آموزه های اسلامی و جایگاه و میزان اهمیت و ارزش آن را تبیین و تحلیل نماید. با هم این مطلب را از نظر می گذرانیم.

حجت‌الاسلام دکتر محمدمهدی بهداروند مقدمه: متن ذیل نوشتاری از حجت الاسلام دکتر محمد مهدی بهداروند است که به بررسی راه کارهای عینی جهاد اقتصادی پرداخته است که در دو بخش تقدیم خوانندگان می گردد. بیت‌الغزل این نوشتار با بخشی از پیام نوروزی رهبر معظم انقلاب آغاز می‌گردد که: از جملۀ اساسی ترین کارهای دشمنان ملت ما و کشور ما در مقابلۀ با کشور ما، مسائل اقتصادی است. البته در عرصۀ فرهنگی هم فعالند، در عرصۀ سیاسی هم فعالند، در عرصۀ انحصارات علمی هم فعالند، اما در عرصۀ اقتصادی فعالیت بسیار زیادی دارند. همین تحریم هائی که دشمنان ملت ایران زمینه‌سازی کردند یا آن را بر علیه ملت ایران اعمال کردند، به قصد این بود که یک ضربه‌ای بر پیشرفت کشور ما وارد کنند و آن را از این حرکت شتابنده باز بدارند. البته خواستۀ آنها برآورده نشد و نتوانستند از تحریم‌های آن نتیجه‌ای را که انتظار داشتند، بگیرند و تدابیر مسئولان و همراهی ملت بر ترفند دشمنان فائق آمد؛ اما دنبال می کنند، و محور همۀ اینها به نظر من مسائل اقتصادی است. لذا من این سال را «سال جهاد اقتصادی» نامگذاری می کنم و از مسئولان کشور، چه در دولت، چه در مجلس، چه در بخشهای دیگری که مربوط به مسائل اقتصادی می شوند و همچنین از ملت عزیزمان انتظار دارم که در عرصۀ اقتصادی با حرکت جهادگونه کار کنند، مجاهدت کنند. حرکت طبیعی کافی نیست؛ باید در این میدان، حرکت جهشی و مجاهدانه داشته باشیم.(پیام نوروزی سال 90)

خلیل منصوری مقدمه: جهاد اقتصادی شاید در ظاهر تنها یک نام برای سالی از سال های خورشیدی باشد که از سوی مقام معظم رهبری (مدظله العالی) برای جهت گیری های کلان کشوری تعیین شده باشد، اما در یک نگاه عمیقتر می توان دریافت که این نام گذاری دارای مبانی، اصول و اهداف فراتر از آن چیزی است که در نگاه نخست به چشم می آید. انتخاب هریک از واژگان به دقت صورت گرفته است تا ضمن بیان نقشه راه، مبانی هستی شناختی و انسان شناختی را نیز پوشش دهد و جهت گیری حرکت های خرد و کلان کشوری و امت را به سوی فلسفه آفرینش سامان دهد. نویسنده از این زاویه به موضوع جهاد اقتصادی پرداخته است. تلاش نویسنده براین است تا در یک مطلب کوتاه، بخشی از ابعاد این نام گذاری را تبیین و براساس آموزه های وحیانی قرآن روشن نماید. با هم این مطلب را از نظر می گذرانیم.

باقر حمیدی مقدمه: در مقاله حاضر نویسنده با اشاره به نامگذاری سال جدید به جهاد اقتصادی، وجود اقتصاد مبتنی بر عدالت و قسط و تلاش اقتصادی جهادگونه را زمینه ساز شکل گیری جامعه مدنی واقعی و مدنیت اسلامی برمی شمارد و به لوازم و مستلزمات جهاد اقتصادی اشاره می کند. با هم آن را از نظر می گذرانیم.

سیدعلی‌اصغر حسینی اشاره: نامگذاری سال‌های مختلف به عناوین متنوع، بهانه‌ای برای تولید اندیشه، تدوین برنامه و تشریح اهداف برای آن عنوان است. اگر سالی به عنوان «جهاد اقتصادی» نامگذاری می‌شود، ‌باید هر کدام از تشکل‌ها، گروه‌ها و اصناف، وظایفی برای تولید اندیشه برای گسترش مبانی آن، تدوین برنامه برای نهادینه ساختن آن در سطح مختلف سازمان‌ها و عموم مردم و تشریح اهداف آن با هدف به نتیجه رساندن آن انجام دهند، وجه مشترک این سه تلاش نیز، فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی است، در این میان ابزارهای تبلیغی و رسانه‌ای در حکومت اسلامی‌ تلاش‌هایی را برای این موضوع انجام می‌دهند که تدوین و تولید برنامه‌های مختلف بخشی از این ابزارهاست. روشن است که هر مقدار نامگذاری سال‌ها، با نگاهی دینی تدوین شده باشد، فعالیت‌های فرهنگی در این باره بیشتر دارای رنگ و بوی مذهبی‌خواهد بود، وظایف حوزه‌های علمیه بیشتر خواهد شد، در این میان نباید از گسترده‌ترین، فراگیرترین و مؤثرترین شبکه رسانه‌ای سنتی یعنی ارتباط مردم و روحانیت غافل شد. آنچه می‌خوانید نگاهی است به وظایف حوزه‌های علمیه برای تولید اندیشه، تدوین برنامه و تشریح اهداف سال جهاد اقتصادی.

اشاره: برای تحقق جهاد اقتصادی، نهادینه‌شدن پایه‌های اقتصاد اسلامی در جامعه ضروری است و به همین منظور مردم باید ضمن آشنایی با آموزه‌های اصیل اقتصاد اسلامی و به‌کارگیری آن، نخستین گام حرکت جهادگونه خویش را در جهاد اقتصادی برداشت. به گزارش خبرنگار آئین و اندیشه فارس، مقام معظم رهبری با نامگذاری امسال به عنوان «جهاد اقتصادی» ملت بزرگ ایران را به امری جهادگونه در عرصه اقتصادی فراخواندند، جهادی که ریشه در قرآن و سیره اهل بیت علیهم‌السلام دارد و حضرت آیت‌الله خامنه‌ای با گوشزد کردن این نکته، همه اقشار جامعه را به تلاشی مضاعف و خستگی ناپذیر دعوت کردند. بدیهی است، دین مبین اسلام با سرلوحه قراردادن امور اقتصادی در ارکان اجتماعی و فردی مسلمین، راه را برای پیشرفت همه‌جانبه جامعه اسلامی هموار ساخته است، اینکه جهاد اقتصادی شامل چه مواردی می‌شود و چگونه می‌توان به این مهم دست یافت، به بررسی بیشتر این موضوع از منظر قرآن و روایات می‌پردازیم. برای تحقق جهاد اقتصادی لازم است، پایه‌های اقتصاد اسلامی در جامعه نهادینه شود و مردم با آموزه‌های اصیل اقتصاد اسلامی آشنا شده و با به‌کارگیری آن در زندگی روزمره، نخستین قدم حرکت جهادگونه خویش را در جهاد اقتصادی بردارند. اسلام افراد جامعه را برای کسب روزی حلال به پرکاری و تلاشی مضاعف در امر اقتصادی توصیه می‌کند، ائمه معصومین به عنوان پرچمداران جهاد اقتصادی در این امر عبادی و خداپسندانه الگویی گویا برای مسلمانان هستند.