عملیات روانی - صفحه 4

سپاه معتقد است که جمهوری اسلامی و ملت ایران ظرفیت‌های بسیار بالایی دارد تا این جنگ را به یک فرصت تبدیل کند و ایران را در مسیر شکوفایی اقتصادی قراردهد و لازمه چنین توفیقی این است که همان‌طوری که در دوره جنگ تحمیلی یک نوع وحدت و انسجام در داخل کشور شکل گرفت، چنین وضعیتی را در جنگ اقتصادی هم داشته باشیم.

توان تعمیم‌دهی و تسری‌بخشی مسائل از تمایزات ویژه انسان است؛ اما همیشه در روندی ایجابی و مثبت نیست[...]

مقدمه: درك مباني و مشكلات و ماهيت عمليات رواني بدون درك كامل ماهيت هدفهاي آن، امكان‌پذير نخواهد بود. واقعيت اين است كه هدف عمليات رواني، نه جسم انسان، بلكه روان و فكر اوست. بر اين اساس، مطالعه رفتار اجتماعي در زمينه‌هاي مربوط به عمليات رواني اهميت بسزايي دارد و مي‌تواند بسياري از مشكلات را برطرف كند. هدف از نگارش اين مقاله بيان مباني عمليات رواني و ارتباط آن با علوم سياسي است. با توسعه علم روان‌شناسي در قرن نوزدهم و نيز، تحت تأثير مكاتب روانشناسي، جنگهاي نظامي هم ويژگي روانشناختي خاصي پيدا كرد و به دنبال آن، دست‌يابي به اهداف نظامي با بهره‌گيري از مكانيسمهاي جنگ رواني در سريع‌ترين زمان با كمترين هزينه مادي ممكن شد. مجموعه‌اي از فناوريهاي پيشرفته نظامي و بهره‌گيري از زمينه‌هاي سياسي، فرهنگي، اقتصادي، اجتماعي و روانشناختي، عمليات رواني را كارآتر كرده است. اگر ويژگيها و شيوه‌هاي جنگ رواني به خوبي و در زماني مناسب هب كار گرفته شود، بخش عظيمي از اهداف نظامي تحقق خواهد يافت. اين ويژگيها و شيوه‌ها عبارت‌اند از: بهره‌گيري از فناوري رسانه‌اي براي قوي جلوه دادن خودي و ضعيف جلوه دادن دشمن در سطح سربازان و تسليحات، حمله به مراكز توليد و پخش رسانه‌هاي ديداري و شنيداري دشمن، فضاسازي براي برتر جلوه دادن كيفيت افراد كمتر بر افراد بيشتر اما با كيفيت پايين، بي‌اثر وانمودن مقاومت و مقابله از سوي دشمن، اصل غافلگيري و مورد هدف ناگهاني قرار دادن محل تجمع رهبران سياسي اصلي و حكام درجه يك (عمليات سرزني و شوك و بهت) و طرح شايعه مربوط به نابودي آنان، دامن زدن به اختلافات قومي، فرهنگي و مذهبي، تحريك ناراضيان داخلي كشور به منظور شورش عليه دولت خود، پخش اطلاعات غلط و فريب دشمن، تنظيم مناسبات رواني با مردم كشورهاي در حال جنگ به نحوي كه پس از شكست دولت حاكم زمينه سلطه و مشروعيت دولت فاتح فراهم شود و... . از صدها سال پيش، وقتي سن‌تزو براي نخستين بار در كتاب هنر جنگ از اطلاعات به عنوان ركن اصلي جنگ ياد كرد و بدين ترتيب تحول شگرفي در استراتژي و تاكتيكهاي نظامي پديد آورد تا به امروز كه تافلر از قدرت و نقش اطلاعات سخن مي‌گويد و شايد تا به ابد، رهيافت سان‌تزو راهگشا و كليدي باشد. اطلاعات، هسته‌ اصلي و مهم‌ترين عامل در اتخاذ استراتژيها و تاكتيكهاي نظامي، سياسي و رواني است. تلاش براي دست‌يابي به اطلاعات دسته اول و كليدي ـ كه البته خود مستلزم تدابير گوناگون بسياري است. نخستين مرحله از فرآيند اجراي يك پروژه است. چنانچه اين مرحله ثبات داشته باشد و در ديگر مراحل نيز به طور سنجيده عمل شود، عمليات رواني با موفقيت انجام خواهد شد. در اين ميان، جنگر واني به دليل ماهيت نرم‌افزاري خود، پروژه‌اي است كه تمامي مراحل آن به اطلاعات عملياتي و دانش نظري نيازمند است؛ از اين رو، افراد يا سازمانهايي كه مي‌خواهند به عمليات رواني يا ضد جنگ رواني اقدام كنند، بايد از بهره هوشي، تجربه، تخصص و افراد كارشناسي بهره‌مند باشند كه در علوم نظامي ـ سياسي و علوم استراتژيك، علوم سياسي، جامعه‌شناسي، روانشناسي، تاريخ و رايانه مهارت كافي داشته باشند تا با بهره‌گيري از تجربيات و تخصصهاي گوناگون بتوانند عمليات رواني را طرح‌ريزي و اجرا كنند. هرچند مقاله حاضر، با هدف بررسي برخي از مفاهيم، اصطلاحات، تاكتيكها و استراتژيهاي عمليات رواني نوشته شده است، اما در ضمن مباحث مفهومي، مطالب و اطلاعاتي را در خصوص روشهاي عمليات رواني در سطح استراتژي و تاكتيك به دست مي‌دهد كه اميد است همگي راهگشا باشد.

چكيده: در اين مقاله، عوامل شناخت از بعد مخاطب، زمان و ويژگيهاي آن و گفتمان درگيري و جنگ با محوريت بحث عمليات رواني در بخش نظري مورد بررسي قرار خواهد گرفت و سپس، در بخش عملي، به دو مورد از تلاشهاي مرتبط با عمليات رواني، شامل يك مورد مربوط به ساختار عمليات رواني در آمريكا پس از 11 سپتامبر و يك مورد روايي مربوط به جنگ سلطه اشاره خواهد شد و در پايان، نقش سه عامل شناخت، زمان و گفتمان طرح‌ريزي و اجراي عمليات رواني مورد تأكيد قرار خواهد گرفت. حقيقت نخستين قرباني جنگ است. (راديارد كيپلينگ)(1)

مقدمه: در قرن بیست و یکم، عملیات روانی یکی از مؤثرترین جنبه‌های جنگهای آینده محسوب می‌شود. به همین دلیل، کشورهای غربی، با تمام توان کوشیده‌اند تا خود را از نظر سیستمهای انسانی و امکانات مادی تا اندازه‌ای مجهز کنند که بتوانند جنگ نرم‌افزاری را که میدان نبرد آن گسترده است و پیامدهای گوناگون آن تمامی افراد یک ملت را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد، توسعه دهند. بدین ترتیب، باید پذیرفت که تمامی افراد یک کشور – اعم از نظامی و غیر نظامی – تحت تأثیر این جنگ قرار می‌گیرند و اگر دولتی یا مسئولان آن نسبت به این نوع جنگ و شیوه‌ها و ابزار آن آگاه یا به تجهیزات کافی برای مقابله با آن مجهز نباشند، سبب نابودی آن ملت می‌شوند. مقاله حاضر برای روشن شدن بیشتر افکار و عقاید، درباره عملیات روانی طبق آخرین تکنیکها و تاکتیهای جنگ روانی غرب است که علیه دیگر دولتها و در راستای منافع آمریکا به کار گرفته شده است.