سیاست خارجی - صفحه 23

رهبر معظم انقلاب در دیدار رئیس‌جمهور و اعضای هیئت دولت (۳/۶/۹۵) ضمن قدردانی از زحمات و تلاش‌های دولت یازدهم، نکات مهمی را در قالب هفت سرفصل در زمینه‌های «اقتصاد مقاومتی»، [...]

اشاره: قريب به ١٣ سال پيش بود كه روزهاي در اوج قله سياسي ايستادن حزب عدالت و توسعه در تركيه آغاز شد. موفقيت‌هاي پياپي رجب طيب اردوغان در كنار عبدالله گل و احمدداوود اوغلو نگاه‌ها را به سمت تركيه چرخانده بود. ركود اقتصادي جاي خود را به توفيق‌هاي بي‌شمار در حوزه ارتقاي استاندارد زندگي در تركيه بخشيد، سنت كهن ارتش حرف نخست را مي‌زند اندك اندك به حاشيه رانده شد تا دموكراسي فضاي تنفسي پيدا كند. بارقه‌هاي اميد در گره كور بحران كردي به وجود آمد و اردوغان فعل حرام گفت‌وگو با عبدالله اوجالان را تغيير داد. عدالت و توسعه و رجب طيب اردوغان تا سال ٢٠١١ همچنان در اوج بودند تا توفان بهار عربي وزيدن گرفت. دومينوي خيزش‌هاي مردمي از تونس آغاز شد، به مصر و ليبي رسيد و جرقه‌هاي نارضايتي‌ها و مطالبه اصلاحات به بحرين، سوريه و يمن هم رسيد. سياست تنش صفر با همسايگان كه شعار حزب عدالت و توسعه در روزهاي اقتدار و بهار ديپلماسي بود جاي خود را به نبود حتي يك همسايه بدون مشكل در مجاورت تركيه داد. بهار عربي پايان بهار رونق سياسي عدالت و توسعه بود. ميرمحمود موسوي، مديركل پيشين آسياي غربي وزارت امور خارجه اين روزهاي تركيه را اينگونه تشريح مي‌كند: ايستاده در شطرنج چندمجهولي معادلات منطقه‌اي. دوازدهمين رييس‌جمهور تركيه كه اين روزها به دنبال تنگ‌تر كردن حلقه قدرت در مشت خود است هم در مديريت بحران‌هاي چندسال اخير نتوانسته است بالاترين نمره را كسب كند و هم به گفته ميرمحمود موسوي كه سابقه حضور در سفارتخانه ايران در هند و پاكستان را در كارنامه سياسي پربار خود دارد قرباني برخي سياه‌نمايي‌ها شده است. سياه‌نمايي يا اشتباهات سرنوشت‌ساز سياسي؛ وزن هركدام كه در اين ورطه سنگين‌تر باشد مي‌تواند به افول جايگاه رييس‌جمهور ٦٢ ساله تركيه منتهي شود. تركيه در چه مسيري قرار گرفته است؟ اردوغان اشتباه مي‌كند يا قرباني مي‌شود؟ تعريف اخلاق سياسي در نقشه راه اردوغان در معادله سوريه چيست؟ كردها يا داعش كدام يك تهديد اول تركيه از لنز آقاي رييس‌جمهور است؟

اشاره: استعفاي احمد داووداوغلو از نخست وزيري تركيه باعث تعجب خيلي از ناظران شد چراكه او رابطه بسيار نزديكي با رجب طيب اردوغان رئيس‌جمهور تركيه داشت و همين مسئله گمانه‌زني‌هايي را درباره افزايش اختلافات داخلي و حتي احتمال انشقاق در درون حزب عدالت و توسعه ايجاد كرده است. در اين باره با احمد كاظمي، كارشناس ارشد مسائل قفقاز و تركيه به گفت‌وگو نشستيم. كاظمي معتقد است كه نبايد استعفاي احمد داووداوغلو را به عنوان جدايي كامل او از حزب عدالت و توسعه ارزيابي كرد و اين جدايي بيشتر به دليل اختلاف بر سر اولويت‌بندي موضوعات بوده است تا ماهيت اولويت‌ها، هر چند كاظمي در ادامه خاطر نشان مي‌كند كه عبدالله گل از رهبران ارشد حزب عدالت و توسعه ممكن است از اين حزب جدا شده و حزب جديدي براي خود تشكيل دهد. علاوه بر تأثير استعفاي داووداوغلو بر سياست داخلي و خارجي تركيه درباره ساير مسائلي كه اين كشور با آن مواجه است از جمله بحث كردها، رابطه با اتحاديه اروپا، جريان گولن و تحولات شمال سوريه با اين كارشناس گفت‌و‌گو كرديم تا شناخت بهتري از مسائلي كه آنكارا با آن دست و پنجه نرم مي‌كند داشته باشيم.

مقدمه: گروه ديپلماسي| ايران به روزهاي پسابرجام رسيده است. به روزهاي رونق در عرصه سياست خارجي و احياي رابطه با غرب. به موازات بازگشت سياسي و اقتصادي تمام عيار ايران در روزهاي بدون تحريم هسته‌اي، زنگ‌هاي خطر براي بازيگران منطقه‌اي در سطح خاورميانه به صدا درآمده است. براي بازيگراني كه در چند سال اخير به بهانه فعاليت‌هاي هسته‌اي ايران، تهران را به خيال خود در معادلات منطقه‌اي در كنج، گرفتار پروژه ايران‌هراسي كرده‌اند بازگشت همزمان ايران هم در حوزه ديپلماسي و هم در حوزه نظامي در معادلات منطقه‌اي سرانجام محقق شد. تحولات منطقه با ابعاد سياسي و امنيتي بي‌حد و حصر آن عملا ايران را از پاي ميز مذاكرات هسته‌اي به رايزني‌هاي فشرده در خصوص مسائل منطقه‌اي پرتاب كرده است. در شرايطي كه پايان مذاكرات هسته‌اي ايران مي‌توانست پتانسيل سياسي اين كشور براي حل مسائل منطقه‌اي دوشادوش ساير بازيگران را رها سازد سياست‌هاي از سر عصبانيت و عاري از عقلانيت عربستان سعودي نيل به موفقيت در اين امر را سخت كرده است. در خصوص ايران پسابرجام، فرصت‌ها و چالش‌هاي ايران در منطقه و رابطه ايران و عربستان با سيدحسين موسوي، رييس مركز پژوهش‌هاي علمي و مطالعات استراتژيك خاورميانه گفت‌وگويي داشتيم كه در زير مي‌خوانيد:

آغاز به کار مجلس نهم با اواخر دولت آقاي احمدي‌نژاد همزمان شد به طور کلي تعامل مجلس نهم با دولت نهم خيلي خوب نبود. کشمکش‌ها و بحثهايي که اتفاق افتاد باعث آزرده خاطر شدن حضرت آقا گرديد که اين اتفاق نبايد مي‌افتاد! اما در دوره آقاي روحاني رياست مجلس نهم تعامل خوبي با ايشان داشتند و سعي بر اين بود که تعامل خوبي صورت بگيرد. بسياري از نمايندگان نظارت و سوالات خود را انجام مي‌دادند اما در خيلي از موارد هيئت رئيسه سعي مي‌کرد مانع از هرگونه تنش شود.

شهید آوینی می‌گفت: اول باید تعریف شود که پیش‌ و ‌پس کجا هستند و بعد بگوییم پیشرفت کرده‌ایم یا نه. درباره کسب جایزه از جشنواره‌های غربی هم ما باید ابتدا تحلیل کنیم که موفقیت به چه معناست؟ آیا موفقیت یعنی اینکه با هر فیلمی و با هر معیاری جایزه‌ بگیریم؟

در حال حاضر، بسیاری از کشورها هستند که دیپلماسی قوی دارند، ولی چون از توان و اقتدار داخلی مناسبی برخوردار نیستند، به هیچ‌جا نمی‌رسند؛ از این رو پاسخ پرسش شما مثبت است، یعنی دیپلماسی و انقلابی‌گری می‌توانند به کمک همدیگر بیایند و اتفاقاً انقلابی‌گری می‌تواند پشتوانه محکمی برای دیپلماسی باشد.