پزشکان داوطلب نهتنها در بالین بیماران، که در «خط مقدم جهاد» برای مقابله با جنگ شناختی دشمن ایستادهاند. در شرایط جنگی، حضور آنان در موکبها، بیمارستانهای صحرایی و محلههای آسیبدیده، هم درمانگر زخمهای تن است و هم مرهمی بر زخمهای روان ناامیدی و استرس. اسلام علمآموزی و درمان بیماران را عبادتی والا میداند.
بحث و بررسی
۱. حدیث نبوی؛ فرمان به درمان
پیامبر اکرم(ص) میفرمایند: «إِنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ الدَّاءَ وَ الدَّوَاءَ وَ جَعَلَ لِكُلِّ دَاءٍ دَوَاءً فَتَدَاوَوْا» (خداوند درد و درمان را نازل کرده و برای هر دردی درمانی قرار داده است؛ پس درمانش کنید) (بحار الانوار، ج۵۹، ص۷۶). فرمان مستقیم «فتداووا» فلسفهٔ وجودی تلاش بیوقفهٔ جامعهٔ پزشکی در شرایط سخت جنگی را روشن میسازد.
۲. سوگندنامهٔ پزشکی؛ میثاقی با خدا و مردم
دانشآموختگان پزشکی در ایران متعهد میشوند: «سلامت و بهبود آنان را بر منافع مادی و امیال نفسانی خود مقدم بدارم. در معاینه و معالجه حریم عفاف را رعایت کنم و اسرار بیماران خود را فاش نسازم». این پیمان اخلاقی، مرهمی بر زخمهای ناامیدی و اقدامی عملی برای ترمیم سرمایهٔ اجتماعی فرسوده است.
۳. حضور مقتدرانه در قلب بحران
در ایام جنگ، پزشکان و روانشناسان داوطلب در موکبهای پشت خط مقدم، در مساجد و حسینیهها، حتی پس از پایان درگیریها، با کمترین امکانات به درمان جسم و روان پرداختهاند. آنان با برگزاری جلسات مشاوره، بار سنگین استرس، سوگ و ناامیدی را از دوش مردم برداشتهاند. این حضور جمعی و بیچشمداشت، تصویری از «همبستگی زنده» است. هلالاحمر جمهوری اسلامی ایران نیز بهعنوان یکی از پنج جمعیت برتر جهان در نهضت بینالمللی، با تکیه بر ارزشهای دینی، مسیر تأمین نیازهای درمانی را با اقتدار طی میکند.
جمعبندی
پزشکان و روانشناسان داوطلب، سرمایههای ارزشمند پایداری اجتماعی هستند. حمایت از آنان و گسترش شبکههای داوطلبی پزشکی، سلامت جسم جامعه را تضمین میکند و آرامش روانی و امید را در بحران زنده نگه میدارد.