نشریه اخبار و تحلیل ها 4 مرداد 1405

دانلود نسخه موبایلی

دانلود PDF

دانلود WORD

▼ حرف روز

اخبار خوبی که باید دیده شود

✍ یعقوب ربیعی

در روزهایی که فقط اخبار جنگ یا حواشی سیاسی مانند مناظره سیاسیون را می شنویم برخی اخبار خوب اتفاق می افتد که  در فضای داخلی ما هیچ ضریبی نمی خورد و اصلا هم دیده نمی شود. یک نمونه از این خبرهای خوب، اتصال موفق نیروگاه زمین‌گرمایی سبلان به شبکه سراسری برق، گامی بلند در جهت تنوع‌ بخشی به سبد انرژی ایران است.

این نیروگاه که در استان اردبیل و در دامنه کوه سبلان، در نزدیکی شهر مشگین‌ شهر واقع شده، اولین نیروگاه از نوع خود در ایران و کل منطقه غرب آسیا به شمار می‌رود. حفر چاه‌ هایی به عمق بیش از ۲,۰۰۰ متر، از حرارت آب های بسیار داغ درون زمین که دارای دمای۲۵۰ تا ۵۰۰ درجه سانتی‌گراد هستند استفاده می‌کند. در این فرآیند آب داغ به بخار تبدیل شده و با بالا آمدن از چاه‌ها، توربین‌های بخار را به گردش درآورده و برق تولید می‌کند. هر چند کل این پروژه نهایتاً منجر به ۴۰۰ مگاوات برق خواهد شد ولی می تواند به عنوان یک خبر خوب به جامعه نشان داده شود.

ما خبرهای بسیار خوب دیگری هم داشتیم. پل های هرمزگان که توسط آمریکایی‌ها خسارت دیده و تخریب شده بود در عرض چند روز نوسازی و تعمیر شد. این خبرها را در کنار سایر خبرهای خوب میدان بگذاریم که نشان می دهد ما دارای چشم تیزبینی هستیم که تأسیسات آمریکایی ها را در «پرنس حسن» و «موفق السلطی» در هزار کیلومتر آن طرف تر می بیند و بدون یک سانتی متر خطا آن را پودر می کند.

این ها را نوشتم که بگویم این روزها رسالت رسانه ها تلاش برای زدودن رنگ سیاه و ناامیدی و تزریق امید و نشاط به جامعه است. در کنار حواشی دعوای فلان چهره سیاسی که بیشتر برای کسب رای و فالوئر است رسالت رسانه ها در پر رنگ کردن و تقویت این خبرهاست.

به تعبیر امام شهید «متولّیان رسانه‌ها در درجه‌ی اوّل مسئولند؛ چه رسانه‌ی ملّی و چه سایر رسانه‌ های گوناگون، چه فضای مجازی، چه مجموعه‌ی مطبوعات، همه موظّفند در این زمینه وارد این میدان بشوند و هر کسی که یک مرکزی و منبری برای حرف زدن با افکار عمومی جامعه دارد، در این زمینه موظّف است. در کشور هزاران حماسه به وجود می‌آید؛ در طول این سال ها، در طول این چهار دهه در کشور چقدر کارهای بزرگ انجام گرفته، چقدر کارهای حماسه‌ آمیز انجام گرفته! خب اینها بایستی بیان بشود؛ اینها را دشمن کتمان میکند، دشمن اجازه نمیدهد [پخش بشود].» در جنگ روایت ها، وظیفه بزرگ ما تولید امید از روزنه امید و خبرهای خوبی است که داریم و می شنویم.

▼ گزارش روز

✍ علی فاتح

موشک بالستیک خیبرشکن این روزها به یکی از مهم‌ترین و مؤثرترین ابزارهای راهبردی جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است. روزنامه وال‌استریت ژورنال در گزارشی تازه به نقش محوری این موشک در زرادخانه دفاعی کشور پرداخته و آن را «ستون فقرات توان موشکی ایران» معرفی کرده است. این اذعان یک رسانه شناخته شده غربی، نشان‌دهنده جایگاه ویژه خیبرشکن در بازدارندگی فعال کشورمان است.

برخلاف موشک‌های قدیمی که نیازمند سوخت‌گیری طولانی بودند، خیبرشکن با بهره‌گیری از سوخت جامد، در مدت کوتاهی قابل شلیک است و همین ویژگی، شناسایی و انهدام آن را برای دشمنان دشوار کرده است. این موشک با قابلیت تغییر مسیر در فاز پایانی پرواز و سرعت حدود ۶ هزار مایل بر ساعت، عملاً رهگیری را برای سامانه‌های پدافندی به چالش می‌کشد. در همین ارتباط ژنرال بازنشسته جوزف ووتل، فرمانده پیشین سنتکام نیز به وال‌استریت ژورنال گفته است: «ایران در حال یادگیری و تطبیق تاکتیک‌های خود است و به‌دنبال یافتن راه‌هایی برای عبور از سامانه‌های دفاعی آمریکاست.»

آنچه این موشک را به یک سلاح راهبردی بی‌نظیر تبدیل کرده، ترکیب هوشمندانه قدرت، دقت و هزینه پایین تولید است. در شرایطی که هر موشک رهگیر آمریکایی بین ۲ تا ۱۵ میلیون دلار قیمت دارد، هزینه تولید خیبرشکن به مراتب کمتر بوده و این مزیت راهبردی، معادله هزینه-فایده را به نفع ایران تغییر داده است. این اختلاف هزینه، دشمن را در موقعیتی قرار می‌دهد که برای مقابله با هر موشک ایرانی، ناچار به صرف هزینه‌ای چندین برابر است؛ چیزی که در جنگ فرسایشی به سود ما است.

جمهوری اسلامی با تکیه بر توانمندی‌های بومی خود، موفق شده زرادخانه موشکی را به سطحی از بلوغ برساند که دشمنان را به بازنگری در محاسبات راهبردی خود وادار کرده است. خیبرشکن نماد این پیشرفت و نمایشگر اراده و خودباوری ملت عزیز ما است؛ سلاحی که نشان داد می‌توان با اتکا به توان داخلی، به بازدارندگی پایدار دست یافت.

▼ خبر ویژه

عربستان در استیصال نفتی

خاویر بلاس، تحلیلگر ارشد بلومبرگ، در یادداشتی با اشاره به بسته شدن تنگه باب‌المندب توسط انصارالله یمن، نوشت که عربستان سعودی که تاکنون با استفاده از خط لوله شرق-غرب، تنگه هرمز را دور زده بود، اکنون «نیازمند یافتن مسیر جایگزین برای مسیر جایگزین» است. به گفته بلاس، عربستان ۴۰ سال پیش یک خط لوله ساخته بود که پس از حمله آمریکا به ایران و بسته شدن تنگه هرمز، به ریاض اجازه داد تا هرمز را دور بزند، اما اکنون با بسته شدن باب‌المندب، این کشور با چالش جدیدی روبرو شده است. این تحلیلگر با اشاره به گزینه‌های پیش روی عربستان، از جمله انتقال نفت از طریق کانال سوئز، خط لوله سومد مصر و خط لوله ایلات-اشکلون متعلق به رژیم صهیونی، تأکید کرد که استفاده از هر یک از این مسیرها با محدودیت‌هایی مانند عمق کانال، افزایش زمان سفر و هزینه‌های حمل‌ونقل همراه است. بلاس با اشاره به احتمال همکاری محرمانه عربستان با رژیم صهیونی برای استفاده از خط لوله ایلات-اشکلون، نوشت که «شرایط بحرانی ممکن است تصمیم‌های غیرمنتظره‌ای را رقم بزند» و این همکاری ممکن است به صورت کاملاً محرمانه انجام شود. وی همچنین با اشاره به اینکه یمنی‌ها با تهدید باب‌المندب، جریان انتقال بیش از ۵ میلیون بشکه نفت خام عربستان در روز را تحت تأثیر قرار داده‌اند، تأکید کرد که «هیچ راهکاری نمی‌تواند جای باز بودن کامل تنگه هرمز را بگیرد.»

▼ اخبار

چهار کابوس بزرگ آمریکا در حمله به ایران

شبکه المیادین در گزارشی تحلیلی با بررسی سناریوی احتمالی حمله زمینی آمریکا به ایران، چهار کابوس بزرگ واشنگتن را شامل «وسعت جغرافیایی، جمعیت گسترده، توان موشکی و موقعیت راهبردی» جمهوری اسلامی دانسته و تأکید کرده است که ایران به چالشی متفاوت از عراق و افغانستان تبدیل شده و می‌تواند آمریکا را وارد جنگی فرسایشی با هزینه‌های سنگین کند. بر اساس این گزارش، ایران با مساحتی حدود چهار برابر عراق و بیش از دو برابر افغانستان، وجود رشته‌کوه‌های زاگرس و البرز، کلان‌شهرهای متعدد و اشراف بر تنگه هرمز، شرایط عملیاتی را برای نیروهای مهاجم به شدت پیچیده کرده است. المیادین با اشاره به جمعیت بیش از ۹۰ میلیونی ایران، توان بسیج منابع انسانی و نهادهای نظامی و شبه‌نظامی را از دیگر عوامل بازدارنده دانسته و نوشته است که «ایران کشوری نیست که بتوان در مدت کوتاهی مراکز حیاتی آن را به تصرف درآورد.» این رسانه همچنین با اشاره به توان موشکی و پهپادی ایران که به گفته مقامات آمریکایی، موشک‌های پیشرفته و پرسرعتی با قابلیت تغییر مسیر در ۳۰ تا ۴۰ کیلومتر پایانی مسیر دارند، تأکید کرده که «تفاوت اصلی ایران با عراق و افغانستان در این است که پیش از آنکه نیروهای مهاجم بتوانند به مرحله کنترل زمینی برسند، تهران از ابزارهایی برخوردار است که می‌تواند خسارت‌های قابل توجهی به آنان وارد کند.» المیادین در جمع‌بندی با اشاره به هزینه بیش از هفت تریلیون دلاری جنگ‌های افغانستان و عراق و مخالفت گسترده داخلی آمریکا با مداخلات زمینی جدید، نتیجه‌گیری کرده است که «چالش اصلی واشنگتن نه آغاز جنگ، بلکه پایان دادن به آن خواهد بود.»

ترامپ در باتلاق جنگ غرق می‌شود

روزنامه لبنانی الاخبار در تحلیلی با اشاره به بن‌بست فزاینده آمریکا در قبال ایران، نوشت که «حرکت ترامپ در باتلاق ایران، او را بیشتر غرق می‌کند» و تغییر رویکرد آمریکا از اهداف کلان مانند براندازی حاکمیت تهران و تصاحب نفت، به تلاش‌های ناامیدانه برای بازگرداندن اوضاع تنگه هرمز به حالت پیش از جنگ، «اعتراف ضمنی به شکست استراتژیک آمریکا» است. به نوشته الاخبار، دونالد ترامپ در قبال مسئله ایران با معادله‌ای دشوار میان گزینه‌های بد و بدتر روبرو است؛ عقب‌نشینی و اعتراف به شکست، منجر به خسارت سیاسی سنگین برای جمهوری‌خواهان خواهد شد و ادامه تنش‌های فزاینده بدون چشم‌انداز روشن، به بسته ماندن تنگه هرمز می‌انجامد. این روزنامه با اشاره به طرح عجولانه ترامپ برای اعمال ۲۰ درصد عوارض بر کشتی‌های عبوری، تأکید کرد که این طرح «از ابتدا غیرواقعی بود و بازیگران بین‌المللی آن را به عنوان یک هذیان جدید از سوی ترامپ قلمداد کردند» و طولی نکشید که ترامپ از آن عقب‌نشینی کرد. الاخبار با اشاره به مانورهای تبلیغاتی ترامپ برای جبران شکست، نوشت که «ایران اکنون سلطه بر تنگه هرمز را از پرونده هسته‌ای مهم‌تر می‌داند و این موضوع دولت آمریکا را ملزم به بازنگری در اولویت‌های خود و پذیرش امتیازات دردناکی می‌کند که در حال حاضر تمایلی به آن نشان نمی‌دهد.» این روزنامه در پایان نتیجه‌گیری کرد که «تنها راه برون‌رفت ترامپ از این مخمصه، رسیدن به توافقی است که ضمن تأمین خواسته‌های تهران، به واشنگتن اجازه دهد از آن به عنوان یک دستاورد استفاده کند.»

ایران صاحب مگا ترمینال فرودگاهی می‌شود

رامین کاشف‌آذر، مدیرعامل شهر فرودگاهی امام خمینی (ره)، از برنامه‌های تحولی این مجموعه برای تبدیل شدن به یک اکوسیستم اقتصادی، لجستیکی و فناورانه خبر داد. به گفته وی، شهر فرودگاهی دیگر فقط یک زیرساخت حمل‌ونقل نیست و باید به موتور محرک اقتصاد، تجارت و سرمایه‌گذاری تبدیل شود. کاشف‌آذر با اشاره به اصلاح ساختار حکمرانی بر اساس واحدهای کسب‌وکار تخصصی (SBU)، از برنامه‌هایی مانند ایجاد مگاترمینال بار، بندر خشک با اتصال به شبکه ریلی، توسعه منطقه آزاد، جذب سرمایه‌گذاری، بازگشت ایرلاین‌های خارجی و ایجاد اکوسیستم نوآوری سخن گفت. وی تأکید کرد که بندر خشک با احداث هشت تا ۱۰ کیلومتر خط ریلی به شبکه سراسری راه‌آهن متصل خواهد شد و کالاها بدون نیاز به جابه‌جایی‌های متعدد، میان شبکه ریلی، جاده‌ای و هوایی منتقل می‌شوند. مدیرعامل شهر فرودگاهی با اشاره به بازگشت تدریجی ایرلاین‌های خارجی پس از جنگ، گفت که بازگشت هر شرکت هواپیمایی معتبر پیامی برای بازار جهانی است که شرایط عملیاتی فرودگاه قابل اتکا و پایدار است. کاشف‌آذر همچنین با اشاره به اهمیت درآمدهای غیرهوانوردی، تأکید کرد که اقتصاد شهر فرودگاهی نباید صرفاً وابسته به پروازها باشد و باید با توسعه فعالیت‌های تجاری، لجستیک، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان، منابع درآمدی متنوع‌سازی شود. وی از برنامه‌ریزی برای ایجاد پهنه نوآوری و استقرار شرکت‌های فناور در حوزه هوش مصنوعی، لجستیک هوشمند و تجهیزات فرودگاهی خبر داد.

▼ اخبار  کوتاه

◄ سردار حسین محبی، سخنگوی سپاه، با هشدار به رژیم صهیونی گفت: «اسرائیل می‌داند اگر به جنگ برگردند و ما روی آنها تمرکز کنیم چه بلایی بر سر او می‌آوریم.» وی افزود: «اسرائیل با تحریک رئیس‌جمهور آمریکا و دادن اطلاعات غلط می‌خواهد آمریکا را در منطقه نگه دارد و اهدافش را با استفاده از توان آمریکا پیش ببرد.» سردار محبی تصریح کرد که رژیم صهیونی به دنبال استفاده از توان نظامی آمریکا برای پیشبرد اهداف خود در منطقه است و با اطلاعات نادرست سعی در تحریک واشنگتن دارد.

سازمان آزادی‌بخش فلسطین (ساف) اعلام کرد شهرک‌نشینان صهیونیست در طول دو سال و نیم گذشته ۲۱ شهرک جدید در مناطق تحت کنترل فلسطینی‌ها در کرانه باختری احداث کرده‌اند. دفتر ملی دفاع از سرزمین و مقاومت در برابر شهرک‌سازی وابسته به ساف با اعلام این خبر گفت: «رژیم صهیونیستی برای توافقاتی که در این زمینه با تشکیلات خودگردان فلسطین داشته، هیچ اهمیتی قائل نیست.» ساف افزود که این شهرک‌ها در منطقه «ب» کرانه باختری احداث شده که طبق توافق اسلو باید تحت کنترل مدنی فلسطین و کنترل امنیتی رژیم صهیونی باشد.

مهدی غضنفری، رئیس هیئت عامل صندوق توسعه ملی، از کمک این صندوق برای بازسازی صنایع آسیب‌دیده از جنگ تحمیلی رمضان خبر داد و گفت: «صندوق توسعه ملی برای کمک به بازسازی کارخانه‌های فولاد و طرح‌های عسلویه یعنی پتروشیمی‌هایی که دچار آسیب شدند، وارد شده است.» وی افزود: «آنهایی که در عسلویه هستند، طرح آنها جلوتر پیش رفته و منابع قرار است به زودی تخصیص داده شود.» غضنفری با اشاره به وظایف صندوق تصریح کرد: «همچنان که صندوق توسعه ملی وظیفه دارد در توسعه کشور کمک کند، منابعی هم برای بازسازی صنایع آسیب‌دیده از جنگ را وظیفه دارد که بپردازد.»

پیت بودجج، وزیر ترابری سابق آمریکا، با انتقاد شدید از ترامپ گفت: «او به مردم یک تعهد مشخص داد و بعد، کار دیگری کرد. مردم به یاد می‌آورند که او گفته بود این جنگ را شروع نمی‌کند و آن قول را شکست.» وی با اشاره به تبعات جنگ افزود: «این جنگ علیه ایران آمریکا را ضعیف‌تر می‌کند. حتی بهترین سناریوی آن باعث می‌شود که وضعیت ما بدتر از قبل باشد، چون یک سال پیش تنگه هرمز باز بود. حالا می‌جنگیم تا بفهمیم چطور دوباره آن را باز کنیم.» بودجج تصریح کرد: «مردم از همسایگان من در میشیگان گرفته تا مردم در سراسر این کشور، هزینه بیشتری برای بنزین و گازوئیل می‌پردازند. نرخ وام مسکن بالا می‌رود و پول مالیات ما به جنگی می‌رود که حتی بهترین سناریوی آن وضع ما را بدتر می‌کند.»

فرانچسکا آلبانیزه، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور فلسطین، با محکومیت جنایات رژیم صهیونی در کرانه باختری گفت: «شهرک‌نشینان صهیونیست و ارتش این رژیم با هم در سراسر کرانه باختری علیه غیرنظامیان بی‌دفاع مرتکب کشتارهای جمعی می‌شوند.» وی تصریح کرد: «موضوع تجاوزات در کرانه باختری فقط به نتانیاهو و چند عنصر فاسد محدود نمی‌شود، بلکه این اقدامات نمایانگر خود اسرائیل است.» آلبانیزه خواستار اعمال تحریم تسلیحاتی و توقف فوری تجارت با رژیم صهیونی شد و این اقدام را مطابق با الزامات حقوق بین‌الملل دانست.