▼ حرف روز
بازآرایی شبکه لجستیک پس از محاصره
✍ علی قاسمی
با وجود محدودیتهای دریایی ناشی از محاصره، تجارت کشور متوقف نشده و شبکه لجستیک با بهرهگیری از مسیرهای جایگزین، در حال بازآرایی است. فعالان حملونقل و مسئولان تجاری از فعال شدن دو کریدور ریلی و زمینی چین، مسیرهای ترکیه، پاکستان و روسیه خبر دادهاند که نشان از انعطافپذیری اقتصاد ایران در شرایط فشار دارد. بررسیها نشان میدهد که هیچیک از مسیرهای حملونقل ایران بهطور کامل مسدود نشده و تنها مسیر دریایی با محدودیتهایی روبهرو است.
در شرایط فعلی، ایران از مسیرهای متعددی برای جابهجایی کالا استفاده میکند. بنادر مرسین، اسکندرون و هوپا در ترکیه، بنادر کراچی و گوادر در پاکستان، کریدورهای چین و مسیرهای شمالی از طریق روسیه و کشورهای اوراسیا، همگی در حال خدمترسانی به تجارت کشور هستند. دو مسیر اصلی برای انتقال کالا از چین به ایران فعال است. مسیر نخست پس از عبور از قزاقستان و ترکمنستان، از طریق اینچهبرون وارد شبکه ریلی میشود. مسیر دوم نیز کانتینرها را به بندر آکتائو در قزاقستان منتقل کرده و از طریق دریای خزر به بنادر شمالی از جمله بندر انزلی میرساند. زمان انتقال کالا از چین تا ایران در صورت نبود اختلال، حدود سه تا چهار هفته است که در مقایسه با حمل دریایی، زمان مناسبی محسوب میشود.
مسیر زمینی میان ایران و چین علاوه بر حمل کانتینر، امکان انتقال خودرو را نیز فراهم کرده و در صورت امضای توافقنامه حملونقل میان دولتهای ایران و چین، ظرفیت آن افزایش خواهد یافت. با این حال، تنها ایجاد کریدور کافی نیست و ایران باید ظرفیت بندرهای خشک از جمله آپرین، یزد، کاشان و سرخس را برای توزیع بار فعال کند. تمرکز بیش از حد کالا در بندر شهید رجایی، آسیبپذیری شبکه لجستیک کشور را افزایش داده و توزیع بار میان مراکز مختلف میتواند هم از منظر پدافند غیرعامل و هم از نظر بهرهوری، مزیت ایجاد کند.
حمل ریلی از چین حدود ۱۵ تا ۲۰ روز زمان میبرد و اگرچه هزینه آن تقریباً دو برابر حمل دریایی است، اما سرعت بالاتر آن مزیت مهمی به شمار میرود. همچنین استفاده از کانتینرهایی که پس از تخلیه بار وارداتی، بدون بار به چین بازمیگردند، میتواند به صادرات کالاهای تولید داخل کمک کند. اصلاح ساختار لجستیکی و گمرکی، استقرار مدیریت واحد در مرزها، اجرای کامل پنجره واحد و کاهش تعدد دستگاههای تصمیمگیر میتواند زمان توقف کامیونها و کالاها را به شکل قابل توجهی کاهش دهد. مجموع این اقدامات نشان میدهد که اگرچه محدودیتهای دریایی هزینه تجارت ایران را افزایش داده، اما فعال شدن کریدورهای زمینی و ریلی میتواند نقش مهمی در حفظ جریان تجارت خارجی کشور ایفا کند.
▼ گزارش روز
ترامپ دست به دامن هوش مصنوعی شد
✍ بهرام بختیاری
دونالد ترامپ، رئیسجمهور تروریست آمریکا، در اقدامی نمایشی، تصاویر تولیدشده با هوش مصنوعی از حمله به کشورمان و جزیره خارک را در شبکه اجتماعی خود منتشر کرده است. این سناریوی خیالی که با شبیهسازی عبور از تنگه هرمز همراه شده، هیچ نسبتی با واقعیتهای میدان ندارد و صرفاً حکایت از عمق استیصال کاخ سفید در برابر اقتدار واقعی نیروهای مسلح جان برکف دارد. ترامپ که در میدان نبرد با بنبست و شکست مواجه شده، اکنون به ساخت فیلمها و تصاویر تخیلی پناه آورده تا شاید از این طریق، شکستهای پیدرپی خود را در برابر افکار عمومی توجیه کند. او که در دنیای واقعی نتوانسته هیچ دستاوردی برای خود ثبت کند، اکنون در فضای مجازی به دنبال نمایش قدرتی است که در میدان از آن بیبهره است.
واقعیت میدان اما چیز دیگری است. امروز تنگه هرمز در کنترل کامل جمهوری اسلامی ایران قرار دارد و هیچ تصویر ساختگی نمیتواند این حقیقت را تغییر دهد. نیروهای مسلح جمهوری اسلامی با قدرت بازدارندگی مثالزدنی خود، بر این آبراه حیاتی تسلط کامل دارند و هرگونه تهدید نظامی را با پاسخ قاطع و کوبنده مواجه میکنند. آنها با شناسایی دقیق تأسیسات دشمن در هزاران کیلومتر دورتر، آنها را با کمترین خطا هدف قرار میدهند. قدرت واقعی ما در میدان است، در حالی که ترامپ به تصاویر جعلی هوش مصنوعی روی آورده که هیچ ارزش راهبردی ندارد.
جزیره خارک به عنوان نماد قدرت اقتصادی کشور، سالهاست که در تیررس تهدیدات دشمنان قرار دارد، و هرگونه اقدام علیه آن، قطعا با پاسخی فراتر از تصور مواجه خواهد شد. دشمن به خوبی میداند که حتی یک اشتباه محاسباتی، هزینههای سنگینی برای او به همراه خواهد داشت و به همین دلیل است که تهدیدات خود را به فضای مجازی و تصاویر ساختگی محدود کرده است. تهدیدات واهی و تصاویر ساختگی، هرگز نمیتوانند اراده پولادین ملت ما را متزلزل سازند.
ملت بزرگ ایران با هوشمندی و آگاهی خود، این بازیهای روانی را به خوبی تشخیص میدهد و میداند که در پشت این تصاویر ساختگی، چه ناکامیهایی پنهان است. اقتدار امروز نیروهای مسلح حاصل سالها مقاومت و خودباوری است و هیچ تهدید واهی نمیتواند آن را خدشهدار کند.
▼ خبر ویژه
ذخایر نفت آمریکا به مرز فاجعه رسید
خبرگزاری بلومبرگ در گزارشی با اشاره به کاهش بیسابقه ذخایر راهبردی نفت آمریکا، اعلام کرد که این ذخایر به مرز فاجعه نزدیک شده و تنها ۶۰ میلیون بشکه تا رسیدن به حداقل مجاز تعیینشده از سوی کنگره باقی مانده است. بر اساس این گزارش، از بهار گذشته تاکنون، ذخایر استراتژیک نفت آمریکا ۱۱۶ میلیون بشکه کاهش یافته و همزمان مخازن تجاری نیز به سطوح بحرانی عملیاتی نزدیک میشوند. بلومبرگ با اشاره به بسته شدن تنگه هرمز و محاصره دریایی علیه کشتیهای سعودی در بابالمندب که خروجی جایگزین حدود ۵ میلیون بشکه نفت روزانه عربستان را مسدود کرده، تأکید کرد که توانایی بازار برای یافتن جایگزین به شدت کاهش یافته است. این گزارش همچنین به افزایش قیمت بنزین در آمریکا به بالای ۴ دلار و گازوئیل به بالای ۵.۲۰ دلار در هر گالن اشاره کرده و هشدار داده که با کاهش ۱.۳ میلیارد بشکهای ذخایر جهانی نفت در طول پنج ماه و نزدیک شدن چین به پایان ظرفیت تکیه بر ذخایر خود، تحلیلگران نسبت به رسیدن قیمت نفت به ۱۲۰ دلار تا ماه اکتبر هشدار میدهند.
▼ اخبار
ایران قواعد بازی را تعیین میکند
اندیشکده مطالعات امنیتی رژیم صهیونی در تحلیلی با اشاره به درگیریهای اخیر ایران و آمریکا، تأکید کرد که «ایران است که در تقابل با آمریکا قواعد بازی را تعیین میکند.» به نوشته این اندیشکده، راهبرد آمریکا برای محروم کردن ایران از دستاوردهایش در تنگه هرمز و بازگرداندن تهران به میز مذاکره، با توجه به ارزشی که ایران برای کنترل این تنگه قائل است، توانایی تهران در گسترش کارزار و تلفات وارد شده به نیروهای آمریکایی، با شانس موفقیت کمی روبرو است. این تحلیل همچنین با اشاره به گزینههای محدود پیش روی ترامپ، هشدار داد که «ادامه حملات خطر تبدیل شدن به جنگ فرسایشی را در پی دارد و گسترش قابلتوجه آن میتواند ایالات متحده را به کارزاری بکشاند که خواهان آن نیست.» اندیشکده صهیونی در بخش دیگری از گزارش خود با اذعان به کاهش چشمگیر ذخایر مهمات دقیق آمریکا در جنگ علیه ایران، به چالش پیش روی واشنگتن برای دستیابی به توافقی اشاره کرد که «صرفاً وقفهای دیگر در درگیریها نباشد، بلکه چارچوبی است که از تعیین مستمر قواعد بازی توسط ایران جلوگیری کند.» این گزارش در حالی منتشر میشود که مقامات نظامی و سیاسی آمریکا در روزهای اخیر بارها از کاهش شدید ذخایر تسلیحاتی خود و ناتوانی در بازسازی سریع آنها سخن گفتهاند. کارشناسان معتقدند اذعان یک اندیشکده امنیتی رژیم صهیونی به تعیینکنندگی ایران در معادلات منطقه، نشاندهنده تغییر عمیق موازنه قدرت در غرب آسیا و ناتوانی آمریکا در تغییر این واقعیت است.
آسیبپذیری شدید رژیم صهیونی در برابر حمله محور مقاومت
مرکز تحقیقاتی صهیونی «آلما» در گزارشی هشداردهنده اعلام کرده است که وابستگی شدید رژیم صهیونی به تعداد محدودی از سکوهای دریایی، تأسیسات آبشیرینکن و بنادر، این رژیم را در برابر یک حمله هماهنگ و چندبُعدی از سوی ایران و حزبالله به شدت آسیبپذیر ساخته است؛ بهگونهای که بیش از ۷۰ درصد از برق این رژیم از گاز طبیعی استخراجشده از سکوهای دریایی تأمین میشود و بیش از نیمی از آب آشامیدنی آن نیز از طریق تأسیسات نمکزدایی به دست میآید و یک حمله موفق میتواند رژیم صهیونی را در تاریکی و تشنگی فرو برد. این مرکز پژوهشی تأکید کرده است که در دو جنگ اخیر بین ایران و رژیم صهیونی، این تأسیسات به اهداف واضح جنگی تبدیل شدند و رژیم صهیونی برای جلوگیری از آسیب مستقیم، بهصورت پیشگیرانه سکوهای گازی «کاریش» و «لویاتان» را تعطیل کرد، اما حملات به پالایشگاه «بازان» در حیفا نشان داد که تهدید علیه زیرساختهای انرژی این رژیم دیگر یک سناریوی تئوری نیست و در عمل نیز اجرا شده است. کارشناسان مرکز آلما معتقدند حزبالله با وجود تضعیف نسبی، هنوز به موشکهای کروز ضدکشتی مانند «یاخونت» و «قدیر» و همچنین موشکهای بالستیک ضدکشتی مانند «خلیج فارس» دسترسی دارد و نکته قابلتوجه این است که ایران برای دستیابی به اهداف خود نیازی به نابودی کامل یک سکو یا بندر ندارد؛ حتی یک حمله موفق که منجر به توقف موقت تولید، ایجاد ترس در میان خدمه یا سختتر شدن شرایط بیمه دریایی شود، برای ایجاد یک اثر استراتژیک کافی است.
کهنهسربازان آمریکایی علیه جنگ
شبکه سیانان در گزارشی با اشاره به شکاف عمیق در آمریکا درباره جنگ با ایران، تأکید کرد که این جنگ به «جناحیترین جنگ در تاریخ مدرن آمریکا» تبدیل شده و دموکراتها برای اولین بار در دستکم یک قرن، از ابتدای درگیریها مخالفت خود را با تأمین بودجه جنگ اعلام کردهاند. بر اساس این گزارش، دموکراتها نه تنها از تأمین بودجه بیشتر خودداری میکنند، بلکه برای خروج نیروهای آمریکایی رأی دادهاند و حتی طرح گستردهتر پنتاگون را به دلیل بندهای مربوط به این جنگ رد کردهاند. نماینده کنگره پت رایان گفت: «جمهوریخواهان کاملاً مسئول این جنگ هستند. ما چندین نظامی دیگر را از دست دادهایم. آنها دروغ گفتهاند و تلفات را پنهان کردهاند.» بر اساس نظرسنجی واشنگتنپست-ایپسوس، تنها ۲۹ درصد آمریکاییها از این جنگ حمایت میکنند. نانسی پلوسی، رئیس اسبق مجلس، با انتقاد از مدیریت جنگ گفت: «این جنگ توسط کنگره تصویب نشده است. ما هیچ طرح، هدف یا استراتژی خروجی نمیبینیم. این شلختهترین رویکرد به امنیت ملی است که تا به حال دیدهام.» این گزارش همچنین به تفاوت این جنگ با جنگ عراق در سال ۲۰۰۳ اشاره کرده است؛ جایی که حدود ۴۰ درصد از دموکراتهای مجلس و بیش از نیمی از دموکراتهای سنا از آن حمایت کردند، در حالی که در جنگ با ایران، حتی در حزب جمهوریخواه نیز حمایتها رو به کاهش است.
▼ اخبار کوتاه
◄ ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس، با هشدار به دشمنان ایران گفت: «ایران اقدامات علیه خود را بدون پاسخ نخواهد گذاشت.» وی در پیامی تأکید کرد: «هرگونه حمله به ایران همیشه هزینهای دارد و این موضوع همچنان تا امروز صادق است.» عزیزی افزود: «ایالات متحده و اسرائیل به خوبی از این موضوع آگاه هستند. اوکراین نیز احتمالاً به زودی متوجه خواهد شد که ایران اقدامات علیه خود را بدون پاسخ نخواهد گذاشت.» رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس تصریح کرد: «لیست کسانی که در محاسبات خود اشتباه کردهاند، همچنان در حال افزایش است.»
توماس مسی، نماینده کنگره آمریکا، با انتقاد شدید از جنگ با ایران گفت: «ایالات متحده در اثر جنگ با ایران به شدت تضعیف شده است.» وی افزود: «این دولت سامانههای پدافند موشکی ما را تهی کرد، ذخایر نفتی ما را خالی نمود، مردان و زنان ما را قربانی کرد، قیمت کالاهای مصرفی را افزایش داد، بر بدهی ما افزود و نیازهای داخلی ما را نادیده گرفت.» این نماینده جمهوریخواه تصریح کرد که دولت آمریکا همه این کارها را برای رژیم صهیونی انجام داد.
کاظم غریبآبادی، معاون حقوقی و بینالمللی وزارت امور خارجه، در واکنش به وعده روبیو به نتانیاهو علیه دیوان کیفری بینالمللی نوشت: «دیوان را "فاسد" میخوانند، چون جرأت کرده جنایتکار مطلوب واشنگتن را تحت تعقیب قرار دهد.» وی این اظهارات را پس از آن مطرح کرد که نتانیاهو با وقاحت اعلام کرد مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، وعده داده علیه دیوان بینالمللی کیفری که او را تحت تعقیب قرار داده، اقدام کند.
حسن فضلالله، عضو فراکسیون وفاداری به مقاومت در پارلمان لبنان، با انتقاد شدید از سکوت دولت در برابر جنایات رژیم صهیونی گفت: «دولت لبنان نظارهگر تخریب روستاها به دست صهیونیستهاست.» وی افزود: «صهیونیستها به تخریب و نابودسازی روستاهای مرزی ادامه میدهند اما دستگاه حاکمه هیچ واکنشی نشان نمیدهد.» فضلالله تصریح کرد: «کسانی که به واشنگتن رفتند، توقف عملیات تخریب را بهعنوان یکی از شروط لبنان مطرح نکردند.» وی تأکید کرد: «در برابر خطر صهیونیستی، هیچ گزینهای جز مقاومت برای دفاع از کشورمان نداریم»
محمد قحیم، وزیر حملونقل دولت نجات ملی یمن، با انتقاد از تداوم محاصره یمن گفت: «عربستان همچنان مانع ورود کالاهای حیاتی به یمن میشود.» وی افزود: «ائتلاف تحت رهبری عربستان طی ۱۲ سال گذشته از ورود دارو، کودهای شیمیایی و تجهیزات سنگین به یمن جلوگیری کرده است.» قحیم تصریح کرد: «عربستان به کشتیهایی که قصد حرکت به سمت بندر الحدیده را دارند، پیامهای تهدیدآمیز ارسال میکند.» وی مجموع خسارتهای واردشده به مؤسسه بنادر دریای سرخ را بیش از ۱۲ میلیارد دلار اعلام کرد و گفت: «در حال حاضر تنها بین ۴۰۰ تا ۵۰۰ کانتینر وارد بندر الحدیده میشود، در حالی که این بندر پیش از جنگ سالانه پذیرای بیش از ۳۰۰ هزار کانتینر بود.»