نشریه اخبار و تحلیل ها 7 مرداد 1405

دانلود نسخه موبایلی

دانلود نسخه موبایلی

دانلود WORD

▼ حرف روز

سایه ترس از ایران در معادلات رژیم صهیونی

✍ مهدی نیک بین

چند ماه مانده به انتخابات پارلمانی رژیم صهیونی و ایران بار دیگر به یکی از اصلی‌ترین محورهای بحث در محافل سیاسی و امنیتی این رژیم تبدیل شده است. هشدارهای مکرر شاباک درباره آنچه «تلاش تهران برای تأثیرگذاری بر روند انتخابات» خوانده شده، نشست‌های مشترک میان نهادهای اطلاعاتی، نظامی و مسئولان انتخاباتی و تأکید مقام‌های صهیونیست بر ضرورت مقابله با تهدیدات خارجی، نشان می‌دهد که مسئله ایران در فضای سیاسی این رژیم جایگاهی فراتر از یک موضوع امنیتی پیدا کرده است.

روایت ارائه‌شده از سوی مقامات صهیونیست، ایران را علاوه بر یک رقیب منطقه‌ای، عاملی معرفی می‌کند که می‌تواند بر فضای اجتماعی، رسانه‌ای و سیاسی این رژیم اثرگذار باشد. با این حال، بازگشت پررنگ این تهدید به گفتمان رسمی رژیم صهیونی در شرایطی رخ داده است که این رژیم جعلی با مجموعه‌ای از بحران‌های داخلی و چالش‌های سیاسی مواجه است. بر اساس اظهارات نهادهای امنیتی رژیم صهیونی، نگرانی از ایران اکنون حوزه‌هایی مانند جنگ اطلاعاتی، عملیات روانی و اثرگذاری بر افکار عمومی را نیز دربر گرفته است. تأکید شاباک بر حفاظت گسترده از انتخابات و ادعای برخی مقامات درباره تبدیل انتخابات به «جبهه‌ای دیگر» علیه رژیم صهیونی، نشان‌دهنده گسترش ادراک تهدید ایران در ساختار سیاسی این رژیم است؛ ادراکی که با افزایش شکاف‌های داخلی و نگرانی از کاهش انسجام اجتماعی پیوند خورده است.

این وضعیت در شرایطی رخ می‌دهد که نتانیاهو با افت محبوبیت، اختلافات درون‌حزبی و کاهش جایگاه لیکود در نظرسنجی‌ها، یکی از دشوارترین دوره‌های سیاسی خود را تجربه می‌کند. از این منظر، برجسته‌سازی دوباره مسئله ایران و احتمال تقابل نظامی با تهران را می‌توان در کنار تلاش او برای مدیریت بحران داخلی و تقویت پایگاه رأی‌دهندگان جریان راست تحلیل کرد. با این حال، سیاست نتانیاهو در قبال ایران با محدودیت‌های جدی مواجه است. گزارش‌های موجود نشان می‌دهد که بخشی از نهادهای نظامی و اطلاعاتی رژیم صهیونی نسبت به آغاز دور جدیدی از درگیری با ایران محتاط هستند و درباره توانایی دستیابی به اهداف راهبردی از طریق اقدام نظامی تردید دارند. این مسئله نشان‌دهنده شکافی مهم میان محاسبات سیاسی دولت و ارزیابی‌های حرفه‌ای دستگاه امنیتی است.

در واقع آینده سیاسی رژیم صهیونی اکنون به چند سناریو وابسته است. در یک حالت، ادامه روند نزولی لیکود می‌تواند زمینه را برای قدرت‌گیری مخالفان به رهبری چهره‌هایی مانند گادی آیزنکوت، نفتالی بنت و یائیر لاپید فراهم کند؛ هرچند تشکیل یک ائتلاف پایدار میان آنها به دلیل اختلافات سیاسی دشوار خواهد بود. در سناریوی دیگر، نتانیاهو با اتکا به احزاب راست‌گرا و مذهبی همچنان می‌تواند مانع شکل‌گیری اکثریت مخالفان شود. احتمال تداوم بن‌بست سیاسی و برگزاری انتخابات مجدد نیز همچنان وجود دارد.

در مجموع، هراس صهیونیست‌ها از ایران، تنها نگرانی از یک تهدید خارجی نیست؛ شکست در تقابل با ایران و ناتوانی در دستیابی به اهداف مورد نظر، موجب شده پیامدهای این رویارویی به عرصه‌های عمیق داخلی رژیم نیز سرایت کند. امروز نگرانی از ایران در میان مقامات صهیونیست با احساس شکست، کاهش اعتماد عمومی و افزایش شکاف‌های داخلی درهم آمیخته است؛ به‌گونه‌ای که تقابل با ایران، نه تنها محدودیت‌های قدرت نظامی این رژیم، بلکه آسیب‌پذیری‌های عمیق‌تر ساختار سیاسی آن را نیز آشکار ساخته است.

▼ گزارش روز

✍ بهرام بختیاری

افشای فعالیت گروه‌های مزدور وابسته به سرویس‌های اطلاعاتی اوکراین در خاک عراق، ابعاد تازه‌ای از گسترش دامنه نفوذ و عملیات‌های برون‌مرزی کی‌یف در غرب آسیا را برملا کرده است. به تازگی، قاسم العبودی، مشاور امنیت ملی عراق، در گفتگویی تلویزیونی فاش کرد که دستگاه‌های امنیتی این کشور پس از تحلیل داده‌ها و ردگیری‌های پیچیده، به شواهد قطعی درباره دخالت اوکراین در امور داخلی و امنیت ملی عراق دست یافته‌اند. نیروهای امنیتی عراق موفق شده‌اند چند هسته خرابکاری را که دست به حملاتی علیه تأسیسات و مراکز دولتی در داخل خاک عراق زده بودند، شناسایی و دستگیر کنند. متهمان در جریان بازجویی‌ها به‌صراحت به همکاری با سرویس‌های اطلاعاتی اوکراین اعتراف کرده‌اند.

تحلیلگران امنیتی بر این باورند که هدف از این عملیات‌های پنهانی، انجام خرابکاری و سپس منتسب کردن آن به گروه‌های مقاومت عراق بوده است تا از این طریق معادلات منطقه‌ای دستخوش تغییر و تنش شود. مشاور امنیت ملی عراق با پیچیده خواندن پرونده این حملات، اعلام کرد تحقیقات برای ابعاد بیشتر موضوع همچنان ادامه دارد.

اتهامات اخیر بغداد در حالی مطرح می‌شود که گزارش‌های متعدد بین‌المللی نشان می‌دهد فعالیت‌های فرامرزی نیروهای ویژه و اطلاعاتی اوکراین طی ماه‌ها و سال‌های اخیر شکل فزاینده‌ای به خود گرفته است. از سوریه در دو سال گذشته که نیروهای ویژه گروه «خیمیک» وابسته به اطلاعات ارتش اوکراین با همکاری دستگاه اطلاعاتی ترکیه وارد سوریه شده و حملاتی علیه مواضع نظامی انجام دادند، تا سودان در در سال جاری که اخباری از کشته‌شدن نیروهای اوکراینی در منطقه دارفور در حین پشتیبانی از گروه شورشی منتشر شد. دولت‌های مالی و برخی کشورهای غربی آفریقا نیز بارها حضور عناصر اوکراینی را در کنار شورشیان مسلح تأیید کرده‌اند.

معاون وزیر خارجه روسیه نیز اخیراً تأیید کرده که کی‌یف با حمایت مستقیم برخی کشورهای غربی در تلاش است تا «جبهه دوم» علیه روسیه و متحدانش در آفریقا و خاورمیانه ایجاد کند. بررسی این روند نشان می‌دهد که اوکراین به ابزاری برای اجرای عملیات‌های نیابتی و خرابکارانه علیه منافع کشورهای مستقل و محورهای ضدغربی در منطقه تبدیل شده است؛ اقدامی که اکنون با هوشیاری دستگاه‌های امنیتی عراق در بغداد نیز لو رفته است.

▼ خبر ویژه

شکست کامل دشمنان در چهار هدف اصلی

جان مرشایمر، استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو، با اشاره به جنگ آمریکا و رژیم صهیونی علیه ایران، این جنگ را «فاجعه‌ای در بالاترین سطح» توصیف کرد و گفت که آمریکا و رژیم صهیونی در تحقق چهار هدف اصلی خود شامل تغییر نظام سیاسی ایران، پایان دادن به برنامه غنی‌سازی اورانیوم، از بین بردن توان موشک‌های دوربرد ایران و پایان دادن به حمایت ایران از جنبش‌های مقاومت منطقه، شکست خورده‌اند. مرشایمر تأکید کرد که ایران همچنان کنترل کامل تنگه هرمز را در اختیار دارد و پایگاه‌های آمریکا در منطقه خلیج فارس یا به شدت آسیب دیده‌اند یا از بین رفته‌اند. وی با اشاره به پیامدهای اقتصادی جنگ، هشدار داد که اقتصاد جهانی در وضعیت بسیار دشواری قرار گرفته و اگر جنگ ادامه یابد، خطر ورود جهان به یک رکود بزرگ وجود دارد. مرشایمر با انتقاد از رفتار ترامپ در قبال توافق‌ها، گفت که «دیگر نمی‌توان به تعهدات رئیس‌جمهور آمریکا اعتماد کرد» و ایران در هر توافق احتمالی آینده تلاش خواهد کرد امتیازهای اصلی را در ابتدای توافق دریافت کند. وی همچنین با اشاره به افزایش خطر اشاعه هسته‌ای در منطقه، هشدار داد که حمله به ایران، انگیزه تهران برای دستیابی به بازدارندگی هسته‌ای را افزایش داده و عربستان سعودی نیز به دنبال دستیابی به توان غنی‌سازی اورانیوم است. مرشایمر در پایان با اشاره به اختلافات میان آمریکا و رژیم صهیونی، گفت که نتانیاهو خواهان ادامه جنگ است، اما ترامپ به دنبال راه فرار است و ایران خروج نیروهای رژیم صهیونی از جنوب لبنان را یکی از پیش‌شرط‌های بازگشت به هرگونه تفاهم‌نامه جدید اعلام کرده است.

▼ اخبار

پیروزی ایران در هر سناریوی فرسایشی

رابرت پیپ، استاد دانشگاه شیکاگو و نظریه‌پرداز روابط بین‌الملل، در تحلیلی با اشاره به جنگ ترکیبی ایران، تأکید کرد که آمریکا در برابر موقعیت جغرافیایی ایران و سبک خاص آن برای پیشبرد جنگ ترکیبی، نه تنها نمی‌تواند به پیروزی قاطع برسد، بلکه حتی قادر نخواهد بود در عملیات‌های موشکی و پهپادی ایران اخلال ایجاد کند. پیپ با اشاره به ظرفیت تولید انبوه موشک و پهپاد در ایران، گفت که ایران در هر سناریوی فرسایشی پیروز میدان خواهد بود و آمریکا در حوزه دفاعی با یک مشکل ساختاری مواجه است؛ سامانه‌های رهگیری پیشرفته مانند پاتریوت و تاد بسیار پیچیده و زمان‌بر برای تولید هستند، در حالی که ایران می‌تواند هزاران موشک و پهپاد ارزان را به سرعت تولید و جایگزین کند. به گفته پیپ، راهبرد آمریکا برای حمله به زیرساخت‌های مرتبط با توان موشکی و پهپادی ایران، به دلیل پراکندگی این تأسیسات در جغرافیای وسیع و حفاظ‌شده، کارآمدی مدنظر را نخواهد داشت. او همچنین با اشاره به سبک خاص ایران در استفاده از حملات موجی پهپادی، تصریح کرد که ایران می‌تواند یک منطقه تهدید بسیار وسیع در اطراف خلیج فارس، تنگه هرمز و دریای عمان ایجاد کند و حتی عبور تعداد محدودی از پهپادها نیز برای ایجاد خسارت یا اختلال در عملیات دریایی کافی است. پیپ در پایان با اشاره به گزینه حمله زمینی آمریکا، آن را یک نقطه عطف راهبردی دانست که می‌تواند آمریکا را در یک درگیری طولانی با تلفات بسیار سنگین گرفتار کرده و دامنه جنگ را به فرامنطقه گسترش دهد.

ایران در سخت‌ترین دوران مقاومت را رها نکرد

سید جواد نصرالله، فرزند ارشد شهید سید حسن نصرالله، دبیرکل فقید حزب‌الله لبنان، ضمن تشریح جزئیاتی از زندگی شخصی و خانوادگی پدرش، بر نقش بی‌بدیل ایران در حمایت از مقاومت تأکید کرد و گفت: «ایران در سخت‌ترین دوران هم مقاومت را رها نکرد.» وی با اشاره به خاطراتی از دوران کودکی و نوجوانی خود، از زندگی در فضای جهادی و خطرات امنیتی که خانواده‌اش با آن مواجه بودند، سخن گفت و افزود که از هفت‌سالگی متوجه شدند زندگی‌شان عادی نیست و پدرشان همواره در معرض تهدید و ترور بوده است. سید جواد نصرالله با بیان اینکه پدرش در تربیت فرزندان بر اصولی مانند مدارا با مردم، پرهیز از آزار و غیبت و تقوای الهی تأکید داشت، تصریح کرد که «سیّد وقتی راه می‌رفت مدرسه بود و وقتی می‌نشست هم مدرسه بود» و با رفتار عملی خود، درس‌های اخلاقی و دینی را به فرزندانش آموزش می‌داد. وی در ادامه به شهادت برادرش سید هادی نصرالله اشاره کرد و گفت که پدرش در برابر این مصیبت، صبور و اهل احتساب بود و هرگز اجازه نداد قبر هادی از قبر سایر شهدا متمایز شود. فرزند شهید نصرالله همچنین با اشاره به رابطه عمیق پدرش با رهبر شهید انقلاب اسلامی، آن را سرشار از نورانیت، معنویت و محبت توصیف کرد و گفت که این ارتباط، الگویی برای تمامی فعالان جبهه مقاومت بوده است.

ظهور نظم چندقطبی در غرب آسیا

مؤسسه مطالعاتی خاورمیانه (MEI) در پژوهشی با اشاره به تحولات پرشتاب ماه‌های اخیر در غرب آسیا، از جمله جنگ آمریکا و رژیم صهیونی علیه ایران و ایجاد ناامنی در تنگه‌های هرمز و باب‌المندب، اعلام کرد که محور مقاومت وارد فاز «تکامل ساختاری» شده و از یک شبکه دفاعی جدا از هم به یک «جبهه مقاومت متحد» با قابلیت همگام‌سازی و بازتولید قدرت در پهنه جغرافیایی از خلیج فارس تا دریای سرخ و شاخ آفریقا تبدیل شده است. بر اساس این پژوهش، دکترین جدید محور مقاومت بر پایه ایجاد یک «کمربند امنیتی دو تنگه‌ای» استوار است که دو شریان حیاتی انرژی جهان یعنی تنگه هرمز و تنگه باب‌المندب را به یکدیگر متصل می‌کند. این گزارش تأکید کرده که یمن به «مرکز ثقل» مرحله جدید تکامل این محور تبدیل شده و انصارالله دیگر یک متغیر وابسته نیست، بلکه به عنوان یک قدرت منطقه‌ای خوداتکا ظاهر شده است. همچنین عبور محور مقاومت از مرزهای سنتی و نفوذ به عمق استراتژیک قاره آفریقا، از طریق همکاری با گروه‌های مسلح در سومالی و حضور در سودان، گواه بر فراملی‌سازی این شبکه است. پژوهش MEI با اشاره به تغییر ماهیت پیوندهای درونی محور مقاومت از انتقال تسلیحات به «انتقال دانش و فناوری بومی»، این مدل را به دلیل غیرمتمرکز بودن و خودتکثیرشوندگی، در برابر فشارها و تحریم‌های اقتصادی سنتی یا حملات هوایی نقطه‌زن غربی «کاملاً تاب‌آور» توصیف کرده و نتیجه‌گیری کرده است که تحول محور مقاومت، موازنه استراتژیک غرب آسیا را از حالت تک‌قطبی تحت سلطه واشنگتن به یک نظم چندقطبی نوظهور تغییر داده است.

▼ اخبار  کوتاه

◄ غلامحسین درزی، سفیر و معاون نمایندگی کشورمان در سازمان ملل، با تأکید بر ماهیت دفاعی اقدامات ایران گفت: «تمامی اقدامات ایران ماهیتی دفاعی، ضروری و منطبق با حقوق بین‌الملل دارد.» وی افزود: «ایالات متحده متجاوز است و با اقدامات تجاوزکارانه خود علیه ایران، منشور سازمان ملل متحد و اصول اساسی حقوق بین‌الملل را نقض کرده است.» درزی تصریح کرد: «جمهوری اسلامی ایران، در چارچوب ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد، حق ذاتی خود در دفاع از خود را اعمال کرده است و به اعمال آن ادامه خواهد داد تا از مردم خود حفاظت و در برابر اقدامات تجاوزکارانه ایالات متحده، از حاکمیت، تمامیت ارضی و منافع حیاتی ملی خود دفاع کند.»

منابع عراقی از شهادت ۱۰ نیروی حشد الشعبی در تجاوز مشترک آمریکا و عربستان سعودی خبر دادند. بر اساس گزارش‌های اولیه، پایگاه‌های الحشد الشعبی در استان‌های کربلا، نینوی، موصل، صلاح‌الدین و کرکوک هدف حملات هوایی قرار گرفتند. همچنین در کربلای معلی، مواکب و ایستگاه‌های زائران اربعین حسینی هدف تجاوز قرار گرفتند. منابع عراقی اعلام کردند ۱۰ تن از نیروهای تیپ ۳۰ حشد الشعبی در دشت نینوا به شهادت رسیده‌اند. همچنین اردوگاه اشرف و مقر سازمان بدر در استان دیاله، اردوگاه الفتح المبین در استان واسط، و منطقه المدائن در بغداد نیز هدف حملات قرار گرفتند. مسجد جامع و تصفیه‌خانه آب پایگاه شهید ابومنتظر الحمیداوی نیز بمباران شد. ارتش آمریکا و وزارت دفاع سعودی در بیانیه‌های جداگانه این تجاوز را تأیید کرده‌اند.

نظرسنجی اکونومیست-یوگاو نشان می‌دهد ۴۹ درصد از آمریکایی‌ها معتقدند ایالات متحده باید بنیامین نتانیاهو را هنگام ورود به این کشور بر اساس حکم دیوان کیفری بین‌المللی دستگیر کند. بر اساس این نظرسنجی ۴۷ درصد از آمریکایی‌ها معتقدند نتانیاهو در غزه مرتکب جنایت جنگی شده و ۴۷ درصد نیز بر این باورند که اقدامات او به روابط آمریکا و رژیم صهیونی آسیب زده است. همچنین ۴۳ درصد از آمریکایی‌ها معتقدند رژیم در حال ارتکاب نسل‌کشی علیه غیرنظامیان فلسطینی است. این نظرسنجی همچنین نشان می‌دهد تنها ۱۹ درصد از آمریکایی‌ها از اخراج تمام فلسطینی‌ها از غزه حمایت می‌کنند، در حالی که ۴۱ درصد مخالف آن هستند.

تصاویر ماهواره‌ای جدید نشان می‌دهد مخازن تحت فشار پالایشگاه آرامکو در بندر ینبع عربستان در دریای سرخ، همچنان در آتش می‌سوزد. نیروهای مسلح یمن بامداد شنبه تأسیسات آرامکو در جیزان و بندر ینبع را هدف قرار دادند. پیشتر رویترز از توقف فعالیت پالایشگاه جیزان خبر داده بود. اکنون تصاویر ماهواره‌ای تأیید می‌کند که مخازن تحت فشار ینبع نیز آسیب دیده و این حادثه حدود ۲۵۰ هزار بشکه در روز دیگر از ظرفیت تولید نفت عربستان را از مدار خارج خواهد کرد.

ارتش رژیم صهیونی از خودزنی در بحبوحه تجاوزات علیه لبنان خبر داد و اعلام کرد که «پدافند اسرائیل به‌اشتباه یکی از شلیک‌های ارتش علیه لبنان را منهدم کرده است.» به گزارش تایمز «آف اسرائیل»، یک موشک رهگیر رژیم صهیونی به‌اشتباه به سمت پرتابه‌های توپخانه رژیم علیه جنوب لبنان شلیک شد. این دومین خودزنی ارتش رژیم در جریان تجاوزات علیه لبنان است؛ پیشتر در فروردین ماه نیز درگیری نظامیان با یکدیگر به مرگ یک صهیونیست منجر شده بود.