بصیرت - صفحه 3755

مقدمه: در طول 36سالی که از آغاز انقلاب اسلامی می‌گذرد، وحدت رویه و یک صدایی چنان در میان اصلاح‌طلبان ریشه دوانده که با ذات و ماهیتشان یکی شده است. اردوگاه اصلاح‌طلبان همواره در معرض طوفان حوادث قرار گرفته و فراز و فرودهای بسیاری را متحمل شده است، اما عاملی که کشتی اصلاح‌طلبی را از غرق شدن در دریای متلاطم سیاست ایران رهانیده، همان اتحاد و پایگاه اجتماعی‌شان در میان آحاد ملت ایران بوده است. این روزها نیز، در آستانه دهمین انتخابات مجلس شورای اسلامی، این وحدت و یکرنگی اصلاح‌طلبان بیش از پیش رخ می‌نماید و نوید یک پیروزی بی قید و شرط و قطعی را، آن هم در شرایطی که رقیب تنها به صورت دکوری و نمایشی به وحدت رسیده است، سر می‌دهد. منتها اکنون که همه شرایط برای جشن گرفتن یک پیروزی بزرگ فراهم است و اصلاح‌طلبان حتی برای ردصلاحیت‌ها هم برنامه ریزی مدون کرده اند، اظهارنظرِ یک چهره اصلاح‌طلب متعلق به یک حزب ساخته شده در دولت سازندگی، مبنی بر اینکه «به نظر من مجلس آینده در اختیار اصولگرایان قرار خواهد داشت» به شدت در ذوق‌ها می‌زند! آن هم وقتی از دهان محمد عطریانفری خارج شود که اکنون عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی است. حزبی که با وجود برخی موضع گیری‌های متفاوت خود، بر اساس ماهیت اصلاح‌طلبانه اش پذیرفت که تحت لوای «شورای سیاستگذاری انتخاباتی اصلاح‌طلبان» قرار گیرد تا اتحاد و همدلی میان این جناح سیاسی، نمایان تر و مبرهن‌تر شود. بر همین اساس اعضای شورای مرکزی حزب کارگزاران بر این باورند که اظهارات عطریانفر شخصی بوده است و تصمیمات حزب کارگزاران براساس نظر رئیس شورای سیاستگذاری اصلاح‌طلبان گرفته می‌شود. البته از این اظهارنظر ثقیل تر، تیتر یک کردن آن به وسیله یکی از رسانه‌هاست که زدن گل به خودی است! در راستای صحبت‌های عطریانفر «آفتاب یزد» با شهربانو امانی، عضو شورای مرکزی کارگزاران گفتگویی داشته است که در ادامه می‌خوانید:

مقدمه: اين روزها به «لطف» ناآرامي‌هاي به نظر بي‌پايان منطقه خاورميانه «مساله پناهجويان» به پاي ثابت اخبار بدل شده‌ است، در بخش‌هاي متنوع خبر از آنها سخن گفته مي‌شود، از «دردسرهايي» كه به بار آورده‌اند و «مزاحمت»هايي كه ايجاد كرده‌اند، با آنها مثل يك «معضل» برخورد مي‌شود، گروهي آواره و بي‌خانمان كه آنچه از يك زندگي سپري شده را مي‌توانسته‌اند، بر دوش كشيده‌اند و جان‌شان را به دست قاچاقچيان انسان سپرده‌اند به اميد يك زندگي بهتر. برخوردها با آنها متفاوت است، واكنش اكثريت البته خيلي ساده و سرراست است، لابد سري به نشان تاسف تكان مي‌دهند و زير لب چيزهايي زمزمه مي‌كنند، مثل اينكه «بيچاره‌ها! كاش مشكلات‌شان حل شود»، آنها كه به ايشان نزديك‌تر هستند، اما گريزي ندارند جز آنكه عكس‌العملي جدي‌تر داشته باشند، برخي كين‌توزانه ايشان را «مفت‌خور»هايي «دردسرساز» مي‌خوانند كه هيچ آورده‌اي جز بدبختي و مشكل ندارند و منشا اصلي همه آسيب‌هاي اجتماعي و حتي فراتر از آن مشكلات اقتصادي و سياسي هستند، گروهي آنها را جماعت‌هايي مستعد خطر مي‌دانند كه در خود «تروريست»ها و «تكفيري»ها را پرورش مي‌دهند و بايد مانع از ورود آنها شد. دولت‌هاي مقصد اين پناهندگان كه ايشان را تنها به مثابه «معضلي» كه به هر طريق بايد آن را «حل» كرد مي‌نگرند؛ دست‌مايه‌اي براي سياست‌بازي و مداخله نظامي در امور ساير كشورها و اقداماتي وراي معاهدات بين‌المللي. البته نبايد انكار كرد كه بسياري از گروه هاي انساني و صدالبته ميزبانان اين پناهندگان با ايشان برخوردي انساني دارند و درمحدوده توانايي و امكانات شان مي كوشند در كاهش رنج آن ها و فراهم آوردن وضعيت مساعد براي ايشان گامي بردارند. اما آنچه در ميانه سياست بازي هاي رايج آگاهانه يا ناآگاهانه فراموش مي‌شود، هويت انساني آدم‌هايي است كه بيشترشان تا چندي پيش «شهروند»هاي عادي و صاحب حق تلقي مي‌شدند و اكنون به واسطه از دست دادن اين وضعيت به ميانجي مصائبي كه عمدتا از دايره اختيار ايشان خارج است، با آنها به مثابه موجوداتي زايد و «دردسر» برخورد مي‌شود؛ موضوعي كه برخي از جدي‌ترين ايده‌هاي انسان متمدن و با فرهنگ جديد را به چالش كشيده و او را واداشته در برخي از بنيادي‌ترين مفروضات تفكر خود بازنگري جدي داشته باشد. جورجو آگامبن، ژوليا كريستوا و اسلاوي ژيژك، تنها شماري از متفكراني هستند كه به مساله پناهندگي در ترازي نظري مي‌انديشند و آن را فراسوي بحث‌هاي سياست روز، نشانه‌اي بر حفره‌هاي فرهنگ مسلط سرمايه‌داري متاخر مي‌خوانند. صالح نجفي، مترجم و مدرس فلسفه به تازگي در موسسه پرسش در درسگفتاري با عنوان «بوطيقاي سياسي مرزها» به موضوع فلسفه و بحران پناهندگان پرداخته است. او در اين درسگفتارها به آثار فيلسوفان و هنرمنداني چون سورن كي يركگور، كارل اشميت، والتر بنيامين، جورجو آگامبن، ميشاييل هانكه، پي ير پائولو پازوليني و اسلاوي ژيژك مي‌پردازد و از خلال آثار ايشان مساله پناهندگي را بازنگري مي‌كند. به همين بهانه پرسش‌هايي را از او مطرح كرديم كه از نظر مي‌گذرد:

اشاره: انتخابات مرحله دوم مجلس، در پیش است. اهمیت انتخابات دهم اردیبهشت در آن است که وزن نهایی جریان‌های سیاسی در مجلس آینده را مشخص می‌کند و در معادلات، تأثیر زیادی دارد. اینکه اصلاح‌طلبان در سه‌سال گذشته با درپیش‌گرفتن راهبرد آرامش فعال، تلاش کرده‌اند بهانه را برای تندکردن فضای سیاسی بگیرند، موضوعی است که بخشی از نتایج آن در سه انتخابات ریاست‌جمهوری، مجلس و خبرگان رهبری مشخص شد. در این‌باره یک نماینده اصلاح‌طلب مجلس ششم در گفت‌وگو با «شرق» به بیان دیدگاه‌های خود پرداخت. داوود سلیمانی، عضو شورای مرکزی حزب مشارکت، عضو انجمن اسلامی مدرسین دانشگاه‌ها و استاد دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران، در این گفت‌وگو، به مزیت‌های گفتمان اصلاحات و دلایل اقبال جامعه به آن با وجود محدودیت‌های پیش‌رو اشاره کرد و گفت: «آگاهی عامل اصلی است. پیروزی در سال ٩٢ ریشه در آگاهی ملت نسبت به خطرات ادامه وضع موجود داشت و بنابراین توانست آنان را برانگیزد تا اجازه ندهند برنامه‌ها و شیوه‌های اجرائی آن تفکر ادامه پیدا کند. مردم در ادامه دریافتند که باید در تکمیل گام اول به اصلاح مجلس بپردازند و گام دوم را بردارند، قاعدتا باید آنها برای برداشتن گام‌های بعدی نظیر شوراها نیز از این تجربه بهره ببرند، این امر قاعدتا تندروها را منزوی‌تر خواهد کرد».