بصیرت - صفحه 4071

اشاره: اولین چیزی که در بدو ورود جلب نظر می‌کند؛ پرتره بزرگی از مصطفی کمال پاشا آتاتورک، معمار جمهوری تركیه است. معماری ساختمان به دوره عثمانی بازمی‌گردد؛ با درهای چوبی بلند و ستون‌های قطور. داخل اتاق سفیر روی دیوار پشت میز چوبی بزرگ او نیز پرتره آتاتورک است. گویی چینش و نحوه تزئینات داخلی سفارت تمثیلی است از سیاست‌های این روزهای همسایه شمال‌غربی ایران؛ كشوری با سوداهای مدرن كه با وجود تغییرات عمده رگه‌هایی از تمایل برای بازسازی امپراتوری عثمانی را آشكار می‌كند. حزب عدالت و توسعه به رهبری رجب طیب اردوغان تغییرات زیادی در سیاست‌های ترکیه ایجاد کرده و سکولاریسم ترکیه در گذر از ١٢ سال حاکمیت اسلامگرایان، تراشیده و لاغر شده است. سیاست‌های منطقه‌ای اردوغان نیز شباهت بسیاری به دوران پیش از آتاتورک دارد تا جایی که در جریان بهار عربی هنگامی که نخست‌وزیر ترکیه نقش پررنگی بازی می‌کرد، بسیاری از تحلیلگران غربی نوشتند که او سودای بازسازی امپراتوری عثمانی را دارد. در سه سال گذشته، در جریان تحولات بهار عربی، ایران آنچنان درگیر پرونده هسته‌ای بود که عملا نمی‌توانست نقش واقعی خود را در اتفاقات خاورمیانه ایفا کند و اکنون پس از توافق هسته‌ای با غرب، همسایه غربی‌مان نگران سیاست‌های منطقه‌ای ایران است؛ نکته‌ای که رضا هاكان تكین، سفیر ترکیه در ایران در اولین دقایق گفت‌وگو با «شرق» به آن اشاره می‌کند.

چكيده: نوشتار حاضر، تحليلي پژوهشي در موضوع فرايند تصميم به جنگ در رژيم صهيونيستي است و پردازش محتويات مقاله بر مدار بررسي اين عناصر صورت گرفته است كه فرايند سياست‌گذاري دفاعي - امنيتي اين رژيم، با توجه به عناصر تصميم‌سازي نظامي - امنيتي و روابط ناظر بر اين تصميم‌سازي و اهميت نهادهاي بوروكراتيك مسئول در اين فرايند و هم‌چنين شرايط داخلي و خارجي مؤثر در تصميم به جنگ، چه هستند و از سويي رژيم صهيونيستي جه سطحي از خشونت در جنگ را به كار مي‌برد، و الزمات و محدوديتهاي جنگي اين رژيم كدامها هستند؟ در پايان مقاله به جمع‌بندي ملاحظات كلي ناظر بر توانمنديها و آسيب‌هاي نظام تصميم‌گيري رژيم صهيونيستي و پاسخي كه به آسيبها مي‌دهد، پرداخته مي‌شود؛ و در نهايت نتيجه‌گيري مقاله معطوف به بيان شرايطي مي‌گردد كه رژيم مزبور، راحت‌تر و روان‌تر دست به تصميم جنگي مي‌زند. واژگان كليدي: فرآيند سياست‌گذاري دفاعي - امنيتي، تصميم‌گيري استراتژيك، تصميم‌گيري دفاعي، تصميم به جنگ، استراتژي نظامي، دكترين نظامي - مقدمه: رژيم صهيونيستي طيفي از رفتارهاي جنگي، از جنگهاي همه‌جانبه و سريع گرفته تا جنگهاي محدود و فرسايشي، و از عمليات چريكي تا اقدامات نظامي ضربه‌اي را عليه كشورهاي منطقه به اجرا درآورده است. شناخت فرايند سياست‌گذاري دفاعي - امنيتي در قالب تصميم به جنگ از سوي اين كشور مي‌تواند فضاي ذهني - رواني رهبران اين رژيم و فهم دلايل و عوامل اقدامات جنگ آنان را روشن سازد. دلايل به ريشه‌هاي فكري، اعتقادات، نگرشها، آرمانها، انگاره‌ها و انگيزه‌هاي قومي اين ملت و رهبران و نخبگان آن؛ عوامل، اوضاع و احوال داخلي؛ شرايط منطقه‌اي و جهاني؛ و فرصت و تهديد به وجود آمده اشاره دارد. اين تحقيق در پي آن است كه "الگويي براي شناخت تصميم به جنگ و هشداردهي درباره نزديكي جنگ از سوي اين رژيم" ارائه كند. ساختار مقاله به دنبال تبيين اين مسئله است كه در فرايند تصميم به جنگ از سوي رژيم صهيونيستي، چه عناصري، با چه روابطي، تحت چه شرايطي، و در چه سطحي از خشونت در مورد آن تصميم‌گيري مي‌‌كنند. سؤال از "چه عناصري"، به شخصيتها و نقشهايي اشاره دارد كه حوزه سياست امنيتي رژيم صهيونيستي را در دست دارند و نيز اين كه در ميان اين مسئوليتها كدام يك از اهميت بيشتري برخوردارست و مي‌‌تواند نفوذ و اقتدار بيشتري به فرايند تصميم‌گيري اعمال نمايد. "تحت چه شرايطي"؛ به الگوي انطباق تهاجمي در رفتار سياست خارجي رژيم صهيونيستي اشاره دارد كه آمادگي يك واحد سياسي را در تغيير محيط و ايجاد آن مطابق با تقاضاهاي ذاتي خود مطرح مي‌نمايد؛ و "در چه سطحي از خشونت"؛ به اين موضوع مي‌پردازد كه رژيم صهيونيستي چگونه از نيروي نظامي خود استفاده مي‌كند و آن را در چه سطحي از خشونت به كار مي‌گيرد. سطح اقدام به نوع نگاه تصميم‌گيران به امنيت ملي و درك آنان از تهديدات و فرصتهاي به وجود آمده، اشاره مي‌نمايد.