روزنامه بهار - صفحه 16

اشاره: عملکرد صداوسیما باز جنجالی شد تا دوباره حرف‌و‌حدیث‌ها درباره این سازمان و برخورد جناحی آن با موضوعات و مسائل روز جامعه ازجمله حذف مراسم عزاداری حرم امام(ره) از برنامه‌های ویژه ایام محرم، نحوه پوشش اخبار برجام و همچنین نحوه پوشش اخبار دولت، چون تحولات اخیر سازمان محافظت از محیط‌زیست، به اوج خود برسد. «بهار» به‌همین بهانه به گفت‌وگو با محمد هاشمی‌رفسنجانی که سابقه ریاست سازمان صداوسیما طی سال‌های 63 تا 73 را دارد، پرداخته است تا از نظر او عملکرد رسانه ملی در دوران اخیر، به‌ویژه ماه‌های گذشته، را تحلیل کند؛ آن‌چنان‌که او می‌گوید: «سازمان صداوسیما اصلا رسانه ملی نبوده است، بلکه یک رسانه جناحی و گروهی است که بخش‌هایی از آن نیز به جریان‌های افراطی تعلق دارد.» او درعین‌حال نیز به‌این نکته تاکید دارد که «اصلا چنین ادعایی درست نیست که بخواهیم به نام سیاست‌های کلان نظام تا این اندازه محدودسازی داشته باشیم.»

اشاره: سقف‌های شیشه‌ای توصیف فائزه هاشمی از محدودیت‌هایی است که زنان تجربه می‌کنند. محدودیت‌هایی که دیده نمی‌شوند اما زنان خیلی خوب آن‌ها را حس می‌کنند. شاید تلاش او برای بالا رفتن این سقف‌ها کمتر از فعالیت‌های سیاسی‌اش دیده شده باشد اما نمی‌توان تنها او را فعالی سیاسی دانست که به حوزه زنان به‌واسطه زن بودن‌اش توجه دارد، به همان نسبت که نمی‌توان او را فعال حوزه زنانی دانست که وارد سیاست شده است. نگاه یکسان او به نقش زنان و مردان حتی در میان زنانی که وارد مناصب دولتی و حکومتی شده‌اند کم‌نظیر است. نبودن همین نگاه و درمقابل سلطه نگاهی که او «نگاه مردانه» می‌خواند سبب شده است تاکنون زنان نتوانند به مناصب مدیریتی برسند یا حتی حضورشان در اجتماع تحت‌تاثیر قرار بگیرد. نگاه او البته هیچ‌وقت در تصمیم‌گیران بالادستی نبوده است که اگر بود تلاش برای حضور زنان به دشواری حالا نبود و احتیاجی هم به سهمیه‌بندی برای حضور زنان در مجلس نبود. فائزه هاشمی اما سهمیه‌بندی را تنها راه باقی‌مانده می‌داند: «هر راهی که بوده رفته‌ایم.»

اشاره: تفکر روشنفکری ایران د‌‌‌ر شرایطی همواره به استحاله د‌‌‌کتر علی شریعتی می‌پرد‌‌‌ازد‌‌‌ که تناقض‌های بسیاری د‌‌‌ر طول این سالیان د‌‌‌ر میان این نقد‌‌‌ و نظرات از پیش تعیین‌شد‌‌‌ه د‌‌‌ید‌‌‌ه می‌شود‌‌‌؛ از نقد‌‌‌ د‌‌‌کتر علی شریعتی د‌‌‌ر مجله فرد‌‌‌وسی گرفته د‌‌‌ر حد‌‌‌ود‌‌‌ تاریخی‌ای که جلال آل احمد‌‌‌ کتاب غربزد‌‌‌گی را می‌نویسد‌‌‌ و شریعتی با پروژه بازگشت به خویش متفاوتش این جریان و جریانی که حکومت پهلوی قصد‌‌‌ مصاد‌‌‌ره به مطلوب کرد‌‌‌نش را د‌‌‌اشت زیر تیغ نقد‌‌‌ می‌برد‌‌‌؛ اما به‌راستی چرا د‌‌‌کتر علی شریعتی تا به‌این حد‌‌‌ تنهاست. او د‌‌‌ر تاریخ انقلاب ایران د‌‌‌ر بهمن 57 نقش بسیار چشمگیری د‌‌‌ارد‌‌‌ اما همچنان مورد‌‌‌ نقد‌‌‌ راد‌‌‌یکالیسم نظام جمهوری‌اسلامی قرار می‌گیرد‌‌‌. آن غایب همیشه حاضری که میشل فوکو د‌‌‌ر معروف‌ترین یاد‌‌‌د‌‌‌اشتش د‌‌‌رباره انقلاب اسلامی می‌نویسد‌‌‌ کجای این ماجراست که نه می‌شود‌‌‌ طرد‌‌‌ش کرد‌‌‌ و نه می‌شود‌‌‌ او را کنار گذاشت! استفاد‌‌‌ه ابزاری از نقش، متن و جایگاه د‌‌‌کتر علی شریعتی چیز تازه‌ای نیست و به‌قول سوسن شریعتی: «شریعتی پروند‌‌‌ه‌ای همیشه باز است که همیشه مورد‌‌‌ اتهام قرار می‌گیرد‌‌‌ اما جرمش هرگز ثابت نشد‌‌‌ه است». از کسی که د‌‌‌ر د‌‌‌وران زند‌‌‌انی‌شد‌‌‌ن شریعتی به‌عنوان اعتراف‌گیرند‌‌‌ه‌ای هم سلولی او می‌شود‌‌‌ و اعتقاد‌‌‌ د‌‌‌ارد‌‌‌ شریعتی هرگز صاحب اند‌‌‌یشه‌ای بزرگ نبود‌‌،‌ تا کسی که به شاه هشد‌‌‌ار می‌د‌‌‌هد‌‌‌ که جلوی شریعتی را بگیرد‌‌،‌ تا نامه‌ای که به امام نوشته می‌شود‌‌‌ که جلوی چاپ کتاب‌های شریعتی را بگیرند‌‌‌ این‌ها قیلوله‌ای را به پا کرد‌‌‌ه است. آد‌‌‌م حیران می‌ماند‌‌‌ و د‌‌‌راین حیرانی به‌قول شاملو: «ﻧﻪ د‌‌ر ﺭﻓﺘﻦ ﺣﺮﮐﺖ ﺑﻮﺩ ﻧﻪ د‌‌ر ﻣﺎﻧﺪﻥ ﺳﮑﻮﻧﯽ...» اما نقل د‌‌‌وباره این پرسش به ذهن خطور می‌کند‌‌‌ که به‌راستی د‌‌‌کتر علی شریعتی که بود‌‌‌؟ آیا از تفکر بنیاد‌‌‌‌گرایانه شریعتی می‌توان استخراجی از د‌‌‌اعش یا حزب‌الله لبنان و حرکت مسلحانه را د‌‌‌اشت؟ این‌ها مسائلی است که ما د‌‌‌راین گفت‌وگو با د‌‌‌کتر سوسن شریعتی، یکی از متفکران مهم و قابل ستایش حوزه تاریخ د‌‌‌ر فرانسه د‌‌‌اشته‌ایم. ایشان به من گفتند‌‌‌ لطفا د‌‌‌ر لید‌‌‌تان از اعطای القاب و حرف‌های متد‌‌‌اول مطبوعاتی به من اجتناب کنید‌‌‌ و من از گفتن بخشی از این حقایق د‌‌‌رمورد‌‌‌ جایگاه بی‌نظیر سوسن شریعتی این زنِ متفکر و متفاوت ایرانی اجتناب می‌کنم و ذکر این نکته لازم است که این گفت‌وگو چند‌‌‌ روز پس از ورود‌‌‌ ایشان به تهران از فرانسه صورت‌گرفته است و روایتش قبل از برگزاری کنگره بین‌المللی شریعتی بود‌‌‌ه و هیچ ارتباطی با مسائل آن ند‌‌‌ارد‌‌‌ و اینکه د‌‌‌راین گفت‌وگو د‌‌‌وست و همکارم کبوتر ارشد‌‌‌ی، د‌‌‌بیر صفحه اند‌‌‌یشه روزنامه بهار مرا همراهی کرد‌‌‌ که یاد‌‌‌د‌‌‌اشتی د‌‌‌راین‌باره هم د‌‌‌ر همین صفحه د‌‌‌ارد‌‌‌ و همین‌جا از او تشکر می‌کنم.

اشاره: موفقیت روحانی در سیاست‌خارجه و برجام طی چند هفته به یکی از چالش‌های مهم کشور ازسوی تندروها روبه‌رو شده است؛ آن‌چنان‌که به‌دنبال آن هر اتفاق ملی و سراسری در کشور تحت‌الشعاع قرار می‌گیرد تا روحانی بعد از موفقیت در وعده‌های انتخاباتی سیاست‌خارجه به رغم مانع تراشی دلواپسان در وهله بعدی یعنی احقاق وعده‌های سیاست‌داخلی به‌ویژه گشایش فضای سیاسی کشور و همچنین وعده‌های اقتصادی با جریان‌سازی‌های جدید تندروها مواجه باشد؛ موضوعی که می‌توان آن را به آینده کشور و مهم‌تر از آن آینده سیاسی تفکر نوسازی و محافظه‌کارانه در آستانه انتخابات مجلس نیز تعمیم داد. از این حیث، دردسر‌های دولت یازدهم در دو سال را می‌توان با اتفاقات دولت اصلاحات مقایسه کرد که در آن زمان نیز موفقیت‌های دولت خاتمی در ادامه با جریان‌سازی تندروها به بن‌بست رسید. «بهار» به‌همین دلیل با احمد خرم، وزیر راه دولت اصلاحات، به گفت‌و‌گو پرداخته است. خرم که سابقه استانداری همدان در دولت سازندگی را دارد در دولت خاتمی ازجمله وزرایی بود که بعد از دوره هفتم انتخابات ازسوی اولین مجلس اصول‌گرایی استیضاح شد. احمد خرم با تکیه بر تجربه همان روزها موضع‌گیری‌های اخیر روحانی علیه تندروها را تحسین می‌کند و اعتقاد بر آن دارد که روحانی همچنانکه با ایستادگی مقابل تندروها وعده‌هایش درباره سیاست‌خارجه را محقق کرد با همین نگاه و تفکر درباره تحقق وعده‌هایش برای سیاست‌داخلی کشور ایستادگی کند. او درعین‌حال از کابینه و سایر وزرای دولت روحانی نیز می‌خواهد که رئیس‌جمهوری را درمقابل جریان‌سازی تندروها همراهی کنند و به دام بحران‌سازی آنان نیفتند تا انتخابات مجلس شورای اسلامی و درنهایت دوره انتخابات ریاست‌جمهوری به دست جریان محافظه‌کار رقم زده نشود.

اشاره: رک است و صریح اللهجه؛ انتقادات را می‌پذیرد و صمیمانه به آن پاسخ می‌دهد. چند سالی می‌شود که‌پذیرفته است اشغال سفارت آمریکا اشتباه بوده است، اما می‌گوید که رابطه ایران و آمریکا مسیر پیچیده‌ای دارد و به‌این راحتی روابط دو کشور در مسیر بهبود قرار نمی‌گیرد. می‌گوید که نه باید خیلی مشتاق ارتباط با آمریکا بود و نه مخالف سرسخت آن. او مخالف سرسخت سیاست‌های دولت احمدی‌نژاد بوده و هست و می‌گوید که احمدی‌نژاد جنون شعارهای غیرواقعی داشت. ابراهیم اصغرزاده درباره تسخیر سفارت آمریکا می‌گوید که اگر دولت موقت آن زمان یک بیانیه داده بود، اطلاعیه داده بود، درب سفارت آمریکا را بسته بود یا حتی اعلام یک تظاهرات می‌کرد در میدان آزادی، انرژی موجود در میان جامعه و دانشجویان برطرف می‌شد و سفارتی اشغال نمی‌شد. او این موضوع را مطرح می‌کند که در کشور ما مرگ بر آمریکا، برای عده‌ای نان و آب داشته است. اصغرزاده دراین گفت‌وگو در پاسخ به‌این پرسش که آیا اگر سفارت آمریکا در ایران بازگشایی شود برای بازگشایی آن می‌روید یا نه، می‌گوید که امیدوارم که این اتفاق بیفتد و به عمر من هم قد بدهد.