روزنامه وقایع اتفاقیه

اشاره: با نگاهي به تاريخ چهار دهه اخير تحولات ترکيه، شاهد حضور افراد و گروه‌هاي بسياري در صحنه‌گرداني قدرت اين کشور بوده‌ايم که يکي از مهم‌ترين آنها فارغ از هر ديد و نگاه مثبت و منفي به آن، عبدالله اوجالان و حزب کارگران کردستان ترکيه يا P.K.K است، که در ميانه دهه 70 ميلادي اين حزب و گروه کرد و متعاقب آن بنيانگذارش، خود را در تاريخ معاصر وارد عرصه سياسي ترکيه کردند و تاکنون نيز با شدت و ضعف در ادوار مختلف به فعاليتشان ادامه داده‌اند؛ اين نکته اهميت ويژه‌اي دارد که بدانيم که جايگاه و تأثير عبدالله اوجالان که با جهان‌بيني نئومارکسيستي و بعد استالينيستي، فعاليت خود را آغاز کرده و در 1984 دست به سلاح و مبارزه مسلحانه برد و به مدت 15 سال يعني تا سال 1999 ميلادي، زماني که بولنت اجويت، نخست‌وزير وقت ترکيه، خبر بازداشت وي را اعلام کرد، بر شرايط ترکيه آن زمان تا چه ميزان بوده و به موازاتش، اکنون با چه عمقي از تأثير اوجالان بر شرايط موجود در اين کشور مواجه هستند؟ شرايطي که دولت آنکارا اميدوار بود با دستگيري رهبر P.K.K و بايکوت خبري او، طومار ميليشياي تحت هدايت وي را جمع کرده و حزبش را از دست‌يافتن به اهداف خود بازدارد و در نتيجه، پاياني بر اين مناقشه داخلي باشد. با نگاهي به تحولات شتابان سياسي در ترکيه و فعل‌وانفعالات منطقه‌اي و بين‌المللي، نظير ظهور بازيگراني چون داعش و جبهه النصره، مسئله کانتون کردهاي سوريه، چالش‌هاي اقليم کردستان عراق و به‌ويژه تغيير رفتارهاي دولت اردوغان بعد از سياست‌هاي دموکراتيک 12 ساله‌اش (2003-2015) در قبال تنش ديرينه ترکيه يعني کردها، اکنون به اين باور رسيده که براي حل مشکلات دوباره ميليتاريسم سابق را با شدت بيشتري به‌کار برد، تا شايد طلسم روابط پيچيده و گره‌خورده دولت مرکزي و جمعيت 22 ميليوني کُرد آن کشور را، در راستاي تأمين منافع خود، بگشايد اما سؤال اساسي اينجاست که بازيگرداني اوجالان به‌واسطه وزنه سياسي‌اش در بازکردن چنين روابط گره‌خورد‌ه‌اي تا چه ميزان است؟ گره‌هايي که در بستر وضعيت ترکيه بعد از کودتاي 15 ژوئيه 2016 و همچنين تغيير رويکرد دولتمردان ترکيه به مسئله کردها با اقداماتي مانند حمله به دفاتر حزب دموکراتيک خلق‌ها، دستيگري افرادي چون دميرتاش و فيگن يوکسکداغ و درخواست احکام سنگين براي آنها به‌شدت محکم‌تر شده، به گونه‌اي که گويا راه‌حلي براي بازکردن اين گره کور نيست. آيا اوجالان براي حزب عدالت و توسعه و در رأس آن خود رجب طيب اردوغان، مي‌تواند شاه‌بيت مشکلات باشد يا راه‌حل آن مشکلات؟ اين گفت‌وگو به بررسي دقيق اين سؤالات و تحليل نقش و جايگاه عبدالله اوجالان در شرايط و وضعيت کنوني کشور ترکيه از ديدگاه دکتر رحمن قهرمانپور، پژوهشگر ارشد روابط بين‌الملل و مسائل ترکيه اختصاص دارد.

کد خبر: ۳۰۲۲۱۵ تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۰۴/۰۳

روزنامه وقایع اتفاقیه - صفحه 13